Όταν μιλάμε για πρωτοκλασάτη πολιτική διορατικότητα, το μυαλό πάει αμέσως στους Άγγλους. Εφευρέτες του παιγνιδιού «διαίρει και βασίλευε» γνωρίζουν ότι κανείς δεν μπορεί να το ασκήσει καλύτερα από τους εμπνευστές του. Από το ’60 γνώριζαν οι Άγγλοι ότι, βάζοντας εγγυήτριες δυνάμεις στη νέα Κυπριακή Δημοκρατία, κατοχύρωναν την παρουσία τους ανενόχλητα στο νησί και επιπλέον μπορούσαν, ανά πάσα στιγμή, να κουρδίζουν τα «βιολιά» στους δικούς τους ρυθμούς. Οι Άγγλοι έχουν μνήμη, υπομονή και εκδικητικότητα.

Ανώριμοι πολιτικά λαοί, που πιστεύουν σε σύμβολα, μητέρες πατρίδες και στον μόνο που δεν πιστεύουν είναι στον εαυτό τους, είναι εύκολο να υποκινηθούν και να φανατιστούν, σε βαθμό που η επομένη μέρα να μην έχει σημασία. Έτσι υπογραφόταν μια συμφωνία που καθόριζε, χωρίς χρονοδιάγραμμα, την «οδύσσεια» ενός λαού χωρίς «Ιθάκη».

Ίσως και μια μακρόχρονη τιμωρία, για όσους έπαιξαν ρόλο στον ξεσηκωμό, εναντίον της αποικιοκρατίας. Ο χρόνος επουλώνει τις πληγές και οι εμπειρίες μετατρέπονται σε ωριμότητα και σε στιγμές απόγνωσης, που λες «όλα τέλειωσαν, αυτή είναι η μοίρα μας», κάποιοι ξεπετιούνται και, με 2-3 λέξεις, κάνουν τη σημαντικότερη πολιτική κίνηση των τελευταίων δεκαετιών. Η δήλωση από τα πιο επίσημα χείλη της ελληνικής κυβέρνησης, ότι δεν θέλει να είναι εγγυήτρια δύναμη στην Κύπρο, ήταν η σημαντικότερη πολιτική κίνηση, που δεν τολμούσε κανένας πρώην πολιτικός να τη διανοηθεί καν.

Δεν είναι εγκατάλειψη, αλλά η επιτέλους αναγνώριση, ότι είμαστε ισότιμο ευρωπαϊκό κράτος και εγγυήσεις έχουν μόνο τα ηλεκτρικά είδη. Αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή, πριν οι συνομιλίες φτάσουν στις «εγγυήτριες δυνάμεις», να ρωτηθεί η Αγγλία από τώρα και να πιεστεί να καθορίσει τη θέση της, ως προς το θέμα εγγυήτριας δύναμης.

Μία ευρωπαϊκή χώρα δεν χρειάζεται την εγγύηση μίας άλλης στον 21ο αιώνα, γιατί τα δεδομένα έχουν αλλάξει ριζικά από το 1960. Η Αγγλία θα πρέπει να δηλώσει επίσημα, ότι το παιγνίδι με τις εγγυήτριες δυνάμεις έχει φτάσει στο τέλος του και, μαζί του, τα υπολείμματα της έμμεσης αποικιοκρατίας της. Η Αγγλία οφείλει να ρίξει κρύο νερό στην «καυτή πατάτα» των εγγυήσεων, πριν την αγγίξουν οι δύο ηγέτες, ακολουθώντας την απόφαση της Ελλάδας. Δεν μπορεί να σιωπά και να φαίνεται αμέτοχη σε ένα θέμα, στο οποίο είναι από τους κύριους παίκτες.

Η μόνη εγγύηση της ευημερίας των φιλήσυχων και προοδευτικών νόμιμων κατοίκων του νησιού είναι το ένα λάβαρο να μην δικαιολογεί την ύπαρξη του άλλου ανταγωνιστικά, η μια μητέρα πατρίδα να μη δικαιολογεί την παρουσία της άλλης, διαχωρίζοντας εχθρικά τους κατοίκους και ο ένας στρατιώτης να μην δικαιολογεί τον άλλο. Να υπάρξει σεβασμός στα σύμβολα, στις διάφορες εθνικότητες και διαφορετικές θρησκείες και πολιτισμούς, σε μια Κύπρο που θα βλέπει μπροστά και όχι πίσω.

Για να συμβεί αυτό, πρέπει να αλλάξουμε νοοτροπία ετών και να δούμε τα πράγματα αλλιώς. Αυτό φαίνεται να μην βολεύει κάποιους πολιτικά, οικονομικά και υπαρξιακά, μετατρέποντάς τους σε πολέμιους της όποιας αλλαγής, από την παρούσα αβεβαιότητα. Ο πολίτης θα πρέπει να αποδείξει την ωριμότητά του, απομονώνοντάς τους, γιατί αν καταφέρουν να τον διαχωρίσουν σε δύο κομμάτια, για πολλοστή φορά, τότε ισχύει απόλυτα ότι ο κάθε λαός παίρνει ό,τι του αξίζει.