Με αυτές τις δυο λέξεις μπορείς ν' αποδώσεις λακωνικότατα την πληθωρική προσωπικότητα τού εν παντί αγωνιστή, απόστρατου στρατηγού και εκλεχτού λογοτέχνη Κωνσταντίνου Πάτσαλου, γιου του αείμνηστου λαϊκού ποιητή Ξενή Πάτσαλου, από το Παραλίμνι. Του στρατηγού που αγωνίστηκε στις τάξεις της ΕΟΚΑ εναντίον των Βρετανών ως μαθητής, καταδικάστηκε δυο φορές για την αγωνιστική του δράση, αποφοίτησε από τη Σχολή Ευελπίδων και ήρθε αργότερα ως αξιωματικός εθελοντικά στην Κύπρο με το ψευδώνυμο Παράσχος, όπου πολέμησε τους Τούρκους στασιαστές στις μάχες του Πενταδακτύλου τον Απρίλη του 1964 επικεφαλής Λόχου Εθελοντών, στις μάχες της Τηλλυρίας τον Αύγουστο του 1964 ως Διοικητής Λόχου του 216 Τάγματος Πεζικού, στην εκκαθαριστική επιχείρηση εναντίον των Τούρκων στασιαστών στις πολυκατοικίες της Λεμεσού στις 17 Μαΐου 1965 και στην εκκαθαριστική επιχείρηση εναντίον των ενόπλων Τούρκων στασιαστών στα Κάτω Πολεμίδια, στις 25 Σεπτεμβρίου 1965.
Τον ιδαλγό στρατηγό και λογοτέχνη Κωνσταντίνο Πάτσαλο, τον είχα εκπαιδευτή στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Πεζικού (ΣΕΑΠ) στη Λεμεσό το 1966, κατά τη διάρκεια της θητείας μου στην Εθνική Φρουρά. Έφερε τότε τον βαθμό του Υπολοχαγού του Ελληνικού Στρατού. Μια τιμωρία, που μου επέβαλε «κατά λάθος», έγινε αφορμή να δεθούμε με στενή φιλία, που διατηρείται ακόμα και σήμερα, μετά από 49 χρόνια.
Εκτός από ένας εκλεχτός στρατιωτικός, που έφθασε στο ανώτατο αξίωμα του Αντιστράτηγου, ο Κωνσταντίνος Πάτσαλος είναι και ένας πολυβραβευμένος λογοτέχνης. Βραβεύτηκε 22 φορές σε πανελλήνιους λογοτεχνικούς διαγωνισμούς. Έχει εκδώσει αρκετά λογοτεχνικά βιβλία. Το τελευταίο φέρει τον τίτλο «Αναζήτηση ελπίδας στο χθες, στο σήμερα με όραμα το αύριο». Πρόκειται για μια ποιητική συλλογή που ευωδιάζει από σπάνια αγάπη προς την πατρίδα, την ενιαία και ομοούσια Ελληνική Πατρίδα, αναπόσπαστο τμήμα της οποίας είναι και η αλύτρωτη Κύπρος. Τα περισσότερα ποιήματα της συλλογής είναι αφιερωμένα στην ιδιαίτερη πατρίδα του Κύπρο.
Από τη μυροβόλα Χαλκίδα, όπου μένει μόνιμα, έχει συνέχεια στραμμένα της ψυχής του τα μάτια στη λατρεμένη του γενέτειρα. Τα ποιήματά του έχουν τη μυρωδιά του Παραλιμνιού, αναβλύζουν τη θλιμμένη ευωδιά της θαλασσοφίλητης Αμμοχώστου και του σκλαβωμένου Πενταδακτύλου. Η φωνή του πότε λυπητερή, πότε δοξαστική και πότε εγερτήριο σάλπισμα αγώνα, συγκινεί, νουθετεί, υμνεί, προτρέπει και υπενθυμίζει την εθνική μας καταγωγή. Ιδαλγός πατριδολάτρης ποιητής τονίζει το χρέος μας προς την πατρίδα, έναντι πάσης θυσίας. Παραθέτουμε το ποίημα «Μακάρι να 'μουν Αετός», που αναβλύζει νοσταλγία προς την πληγωμένη από τον Αττίλα γενέθλια γη και μύρο σπάνιας πατριδολατρίας:
Μακάρι να 'μουν Αετός
Μακάρι να 'μουν αετός ψηλά για να πετάξω…
Να δρασκελίσω θάλασσες, τους ουρανούς ν’ αγγίξω
Να πα’ να δω τ’ αδέλφια μου, τ’ ανίψια ν’ ανταμώσω.
Στον τάφο του πατέρα μου, στης μάνας μου το μνήμα
να θυμιατίσω με ελιά, ν’ ανάψω τα καντήλια
Να πάω Κόκκινο Γκρεμό, να πάω Καταρράκτη
να δω τους ανεμόμυλους, να πνάσω σε δεμάτιν.
Να πάω στον Πενταδάκτυλο τες μούτττες του ν’ αγγίσω
Εκεί, σ’ απάτητη κορφή μία φουλιά να κτίσω…
Εκεί να γλυκοκοιμηθώ κι ας μην ξαναξυπνήσω.
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ
