Το κούρεμα καταθέσεων, η ασυδοσία στην παραχώρηση δανείων ειδικά σε επιχειρήσεις και επιχειρηματίες και η κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος φανέρωσαν την έλλειψη επαρκούς μηχανισμού ελέγχου τραπεζών - εταιρειών. Είναι επίσης γνωστό το σκάνδαλο των αξιογράφων, αφού με ψευδείς υποσχέσεις, αποσιωπώντας τους κινδύνους, οι τράπεζες εξασφάλιζαν τα χρήματα των καταθετών. Είχε προηγηθεί η φούσκα του χρηματιστηρίου, στην οποία συμμετείχαν τράπεζες και τραπεζίτες, εταιρείες και επιχειρηματίες, χωρίς επαρκή εποπτικό έλεγχο, με αποτέλεσμα κάποιοι να κερδοσκοπήσουν σε βάρος χιλιάδων ανυποψίαστων πολιτών, χωρίς καμιά συνέπεια.

Το κλείσιμο της Eurocypria και της Cyprus Airways, αφού προηγήθηκαν χρηματοδοτήσεις εκατομμυρίων με υποσχέσεις ότι θα μπορούσαν να επιβιώσουν, φανερώνει την προχειρότητα και τον ανεπαρκή έλεγχο στη λειτουργία τους. Η ξαφνική πτώχευση της εταιρείας Ορφανίδη, ως γνωστόν, άφησε εκατομμύρια χρέη, πολλές εταιρείες, εμπορευόμενους και γενικά πιστωτές να περιμένουν στη σειρά ελπίζοντας ότι κάποτε θα μπορέσουν να εξασφαλίσουν έστω ένα μικρό μέρος των οφειλών.

Συνεπεία των πιο πάνω πολλοί εργαζόμενοι έμειναν ξαφνικά χωρίς εργασία ή σε οικονομική δυσπραγία και υπόκεινται τώρα στον κίνδυνο εκποιήσεων των σπιτιών και της περιουσίας τους. Ο δε ανεπαρκής έλεγχος στην αναδιάρθρωση και διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων συνεχίζεται.

Είναι πασιφανές ότι οι υφιστάμενες εποπτικές Αρχές δεν μπορούν να ασκήσουν τον ορθό έλεγχο και το σύστημα δεν μπορεί να λειτουργήσει έγκαιρα, ώστε να προστατεύσει καταθέτες, πιστωτές, εργαζομένους ή οποιουσδήποτε επηρεαζόμενους και γενικά τον τόπο, με συνέπεια την οικονομική κρίση, που έχει σοβαρό αντίκτυπο στους απλούς εργαζόμενους ανθρώπους, οι οποίοι δεν έχουν και καμιά ευθύνη για την όλη κατάσταση.

Στην Αγγλία, λόγω σοβαρών οικονομικών ατασθαλιών και πολύπλοκων μορφών απάτης, που συνέβησαν στις δεκαετίες του 1970 και αρχές της δεκαετίας του 1980, κατόπιν σύστασης ειδικής ανεξάρτητης επιτροπής αποφασίστηκε να δημιουργηθεί ένας νέος, ενιαίος οργανισμός, υπεύθυνος για την ανίχνευση, διερεύνηση και δίωξη σοβαρών περιπτώσεων απάτης, το Serious Fraud Office (SFO), το οποίο ξεκίνησε τη δραστηριότητά του το 1988. Ο Οργανισμός (SFO) έχει νομοθετική κάλυψη και εξουσία από τον περί ποινικής δικαιοσύνης νόμο, ώστε να μπορεί άμεσα να ζητά από οποιοδήποτε πρόσωπο (επιχείρηση ή τράπεζα) να παρέχει όλα τα σχετικά έγγραφα (συμπεριλαμβανομένων των εμπιστευτικών) και να απαντήσει σε οποιεσδήποτε σχετικές ερωτήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για εμπιστευτικά θέματα.

Η Ινδία, επίσης, μετά τις απάτες στο χρηματιστήριο της χώρας (2000-2002), τραπεζικών σκανδάλων και ατασθαλιών σε μεγάλες εταιρείες, υιοθετώντας τα συμπεράσματα ειδικής επιτροπής, ακολούθησε το παράδειγμα της Αγγλίας και ενέκρινε το 2003 τη σύσταση ειδικού τμήματος (Serious Fraud Investigation Office -SFIO) για την εξέταση σοβαρών και πολύπλοκων υποθέσεων.

Θα πρέπει επιτέλους και στην Κύπρο να συνειδητοποιήσουμε την αδυναμία του συστήματος, των ανεπαρκών, αναχρονιστικών και ανεφάρμοστων νομοθεσιών, χρονοβόρων και αναποτελεσματικών δικαστικών διαδικασιών και αποφάσεων και να πάρουμε παραδείγματα όπως πιο πάνω για πραγματικό εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας και παράλληλα να δημιουργηθούν ειδικά και αποτελεσματικά τμήματα, τα οποία να ελέγχουν και να αντιμετωπίζουν έγκαιρα τέτοιες καταστάσεις και φαινόμενα και όχι να είμαστε απλοί θεατές της οικονομικής κατάρρευσης και ασυδοσίας.

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΛΑΖΑΡΟΥ
Μέλος του Κινήματος εναντίον των εκποιήσεων