Το πρόβλημα με τις ψυχοδραστικές εξαρτήσεις -είτε αυτές είναι εξάρτηση από ουσίες ή εξάρτηση συμπεριφοράς- είναι πρώτιστα κοινωνικό

Ένας στους τρεις έχει δοκιμάσει ναρκωτικά. Ένας στους δύο είναι καπνιστής. Το 60% παίζει τυχερά παιχνίδια. Το 85% πίνει αλκοόλ. Αυτό είναι το γκρίζο μοτίβο της σύνοψης των ευρημάτων πρόσφατης έρευνας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας για το επίπεδο της εξάρτησης της κοινωνίας μας από τις ψυχοδραστικές εξαρτήσεις, με δείγμα άτομα ηλικίας 15 έως 30 ετών.

Το πρόβλημα με τις ψυχοδραστικές εξαρτήσεις -είτε αυτές είναι εξάρτηση από ουσίες ή εξάρτηση συμπεριφοράς- είναι πρώτιστα κοινωνικό. Συνεπώς, η όποια προσπάθεια αντιμετώπισής του πρέπει να ξεκινά και να στοχεύει στην αντιμετώπιση των κοινωνικών αιτίων που εκκολάπτουν το πρόβλημα. Παρά ταύτα, το αναντίλεκτα ανησυχητικότερο εύρημα της έρευνας δεν είναι άλλο από το νεαρό της ηλικίας των ατόμων που παγιδεύονται στον κυκεώνα των εξαρτήσεων και το οποίο εμφανίζεται σε ολοένα και μικρότερες ηλικίες και σε ποσοστό ιδιαιτέρως υψηλό.

Πώς εκφράζεται αυτό στην προσέγγιση του προβλήματος της εξάρτησης; Οι απαντήσεις είναι συγκοινωνούντα δοχεία. Δομήσαμε έναν κόσμο για τη νεολαία, πυροτέχνημα. Μια ψευδή εικόνα της πραγματικότητας.

Εκπτώσεις ηθικής. Καταβαράθρωση αξιών. Χαλαροί δεσμοί. Απουσία βαθύτερης και ουσιαστικής καλλιέργειας της προσωπικότητας του ατόμου. Τους παραδίδουμε έναν κόσμο κενό από όραμα. Έναν κόσμο από χίμαιρες, από τον οποίο τους καλούμε να φτιάξουν ένα ολόκληρο πεπρωμένο.

Παγιδευμένοι σε έναν κυκεώνα «ψευδοάρνησης» του κατεστημένου, οι νέοι σπρώχνονται σε μια πράξη φυγής και μέσα από μια στρεβλή συνειδητοποίηση της πραγματικότητας βιώνουν τη χρήση και την εξάρτηση σαν πράξη αντίστασης. Αυτή ακριβώς η έλλειψη σημείων αναφοράς και προτύπων -υγειών προτύπων- είναι η πεμπτουσία. Μια νεολαία χωρίς όραμα είναι καταδικασμένη στην υποδούλωση.

Η γέννηση καινούργιων κινήτρων και καινούργιων συμπεριφορών, η απάρνηση της κοινωνικής τεμπελιάς, η δυνατότητα διαχωρισμού από το άτομο της ποιότητας από την προπαγάνδα, η εξύψωση της γνώσης, της παιδείας, των προτύπων, η κριτική σκέψη και η κατά βούληση επιλογή, είναι η ευθύνη μας και ως γονέων, και ως ενεργών πολιτών, και ως δομημένης Πολιτείας έναντι στη νεολαία. Ευθύνη δική μας. Όχι των αλλωνών. Η κάθε κοινωνία είναι υπεύθυνη για τις πράξεις της, για την ιστορία της, υπεύθυνη και για το παρόν και το μέλλον της, υπεύθυνη για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται.

Οι κοινωνίες πρέπει να βασίζονταν περισσότερο στις αρχές της διανόησης. Αμφισβητώντας και όχι συμπλέοντας. Κριτικάροντας και όχι συμφωνώντας. Πώς θα ήταν τα σχολεία αν δίδασκαν σκέψη και κρίση, και όχι παπαγαλία; Πώς θα ήμασταν όλοι αν ήμασταν ελεύθεροι;

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΠΑΤΣΑΛΗΣ
Υπουργός Υγείας