Γιατί όχι στο Σοπάζ;
Μετά από έρευνα που διεξήγαμε για τη δημιουργία Επιστημονικού Τεχνολογικού Πάρκου στην Κύπρο τέσσερα Επιστημονικά Τεχνολογικά Πάρκα στην Ευρώπη ανταποκρίθηκαν στις ερωτήσεις μας. Μεταξύ των ερωτημάτων που θέσαμε, ήταν να μας εξηγήσουν ποια είναι κατά τη γνώμη τους η βέλτιστη τοποθεσία δημιουργίας ενός Επιστημονικού Τεχνολογικού Πάρκου και ποιοι παράγοντες συνετέλεσαν στην επιλογή της εκάστοτε τοποθεσίας για τη δημιουργία του. Αντλήσαμε πληροφορίες από τα Επιστημονικά Τεχνολογικά Πάρκα «Μjardevi Science Park AB» (Σουηδία), «Madan Parque» (Πορτογαλία), «Polo Tecnologico di Navacchio» (Ιταλία) και το «Sophia Antipolis Science and Technology Park» (Γαλλία). Από το σύνολο των υπευθύνων των Επιστημονικών Τεχνολογικών Πάρκων έγινε αποδεκτό ότι ένα Επιστημονικό Τεχνολογικό Πάρκο έχει ως στόχο να προάγει τις συνέργειες μεταξύ ακαδημαϊκής έρευνας, τεχνολογιών αιχμής και επιχειρηματικής ανάπτυξης.
Το σύνολο των Πάρκων που εξετάσαμε βρίσκονται σε πολύ κοντινή απόσταση από ισχυρές πόλεις με πυκνά δίκτυα, σε κάποιο πανεπιστήμιο που έχει τον ρόλο του άμεσου συνεργάτη, ακόμη και σε πλέγμα ακαδημαϊκών φορέων. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δώσουμε στην τοποθέτηση των υπευθύνων των Πάρκων σχετικά με τη βάση σχεδιασμού ενός Τεχνολογικού Πάρκου? υποστηρίζουν πως ως βάση πρέπει να θέσουμε τον αειφόρο σχεδιασμό - γεγονός που το πιστεύουμε και εμείς. Η έννοια του αειφόρου σχεδιασμού στοχεύει στην επίτευξη ισορροπίας μεταξύ των τριών βασικών της πυλώνων (περιβάλλον, οικονομία, κοινωνία).
Η υπεύθυνη του Επιστημονικού Τεχνολογικού Πάρκου «Μjardevi Science Park AB» στην περιοχή Linkoping της Σουηδίας μάς ενημέρωσε πως η επιλογή τοποθεσίας για το Πάρκο τους στηρίχθηκε σε δύο κριτήρια: την εύκολη πρόσβαση προς το Πάρκο από ένα πυκνό αστικό κέντρο και τη συνεργασία με έναν τουλάχιστον πανεπιστημιακό οργανισμό αλλά και ερευνητικούς φορείς. Θεωρούν αυτονόητη τη γεωγραφική αμεσότητα του Πάρκου με το πανεπιστήμιο - συνεργάτη.
Η υπεύθυνη του Επιστημονικού Τεχνολογικού Πάρκου «Polo Tecnologico di Navacchio» στο Ναβάτσιο της Ιταλίας κοντά στην Τοσκάνη μάς ανέφερε πως το Πάρκο τους τοποθετήθηκε εκεί, ώστε να βρίσκεται κοντά στο πυκνό αστικό δίκτυο της Τοσκάνης αλλά και να μην είναι δύσβατη η πρόσβαση προς το Πάρκο χρησιμοποιώντας τις δημόσιες συγκοινωνίες, είτε από τους επισκέπτες είτε από τους ίδιους τους εργαζόμενους. Η συγκεκριμένη περιοχή του Navaccio ήταν πρώην βιομηχανική περιοχή που λόγω του Πάρκου αναβαθμίστηκε. Σε συνάρτηση με την περιοχή Navaccio της Ιταλίας, η προτεινόμενη περιοχή του ΣΟΠΑΖ στη Λευκωσία αποτελεί βιομηχανική/βιοτεχνική περιοχή που ακολουθεί μια πορεία σταδιακού υποβιβασμού εγκλωβισμένη στο αστικό σύμπλεγμα.
Το Επιστημονικό Τεχνολογικό Πάρκο «Madan Parque» στην Πορτογαλία βρίσκεται στο νότιο τμήμα της περιοχής Αlmada, στο νότιο τμήμα του ποταμού Ταγού, ενώ η γέφυρα της 25ης Απριλίου το συνδέει με τη Λισσαβόνα. Το Πάρκο βρίσκεται 7 χιλιόμετρα μακριά από το κέντρο της πόλης και η προσβασιμότητα με τα μέσα υπολογίζεται στα 20-25 λεπτά. Το Πάρκο συνεργάζεται με τη σχολή Θετικών Επιστημών και Τεχνολογίας αλλά και με το νέο πανεπιστήμιο της Λισσαβόνας. Η δυνατότητα πρόσβασης μεταξύ τους είναι εφικτή με τα πόδια.
Τέλος, το Επιστημονικό Τεχνολογικό Πάρκο Sophia-Antipolis βρίσκεται νοτιοδυτικά της πόλης της Νίκαιας, και σε πολύ κοντινή απόσταση από το Πάρκο έχουν εγκατασταθεί πολλά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Αξίζει να σημειωθεί πως η πρόσβαση προς το Πάρκο είναι τόσο εύκολη που αρκετά δρομολόγια περνάνε μέσα από το Πάρκο.
Το συγκεκριμένο Πάρκο συνεργάζεται και με άλλα Τεχνολογικά Πάρκα και αποτελεί στοιχείο σημαντικής επένδυσης για την πόλη της Νίκαιας.
Ως προς τα ήδη επιτυχημένα Επιστημονικά Τεχνολογικά Πάρκα στην Ευρώπη, οι προαναφερθείσες προτεραιότητες πρέπει να αποτελέσουν για εμάς τις βάσεις για την ορθότερη επιλογή τοποθεσίας δημιουργίας ενός Επιστημονικού Τεχνολογικού Πάρκου στην Κύπρο. Συνοψίζοντας, λοιπόν, αντιλαμβανόμαστε την αναγκαιότητα δημιουργίας του Επιστημονικού Τεχνολογικού Πάρκου κοντά σε μία πόλη με ισχυρό αστικό δίκτυο όπως το Linkoping,η Τοσκάνη, η Λισσαβόνα αλλά και η Νίκαια.
Έχοντας ως γνώμονα τα ανωτέρω ζητούμε να επανεξεταστεί η χωροθέτηση, του Επιστημονικού Τεχνολογικού Πάρκου στο Πεντάκωμο, που εκ των πραγμάτων δεν πληροί τις προϋποθέσεις που τέθηκαν πιο πάνω και αποτελούν κύριο παράγοντα επιτυχίας οποιουδήποτε τεχνολογικού πάρκου στη σύγχρονη εποχή και να χωροθετηθεί εντός μίας εκ των πόλεων της χώρας μας. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι αυτή η πόλη πρέπει να είναι η Λευκωσία, διότι διαθέτει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά των επιτυχημένων και λειτουργικά αποτελεσματικών παραδειγμάτων/τεχνοοικονομικών κριτηρίων που αναλύθηκαν προηγουμένως.
Στον αστικό ιστό της Λευκωσίας χωροθετούνται έξι πανεπιστημιακοί χώροι, τρία ινστιτούτα ερευνών καθώς και το σύνολο των οικονομικών και διοικητικών υπηρεσιών της χώρας. Επιπρόσθετη αξία στο όλο εγχείρημα δίνουν το σύνολο των μελετών που έχουν εκπονηθεί (Σχέδιο Περιοχής, Ολοκληρωμένο Σχέδιο Κινητικότητας Λευκωσίας, Ολοκληρωμένη Βιώσιμη Αστική Ανάπτυξη, Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενέργειας) και σε συνάρτηση με την έρευνά μας η περιοχή του ΣΟΠΑΖ μπορεί να γίνει ο χώρος στον οποίο θα γίνει το εκκολαπτήριο της νέας επιστημονικής και τεχνολογικής κοινότητας της Κύπρου.
Αποφάσεις λανθασμένες του παρελθόντος ή που έχουν ξεπεραστεί δεν πρέπει να μας κρατούν εγκλωβισμένους σήμερα. Ιδού στάδιο δόξας λαμπρό για τολμηρές αποφάσεις, που εδράζονται σε επιστημονικές μελέτες του σήμερα και στα ζητούμενα της σύγχρονης εποχής που ζούμε.
ΜΑΡΙΝΟΣ ΜΟΥΣΙΟΥΤΤΑΣ
Δημοτικός Γραμματέας Δήμου Λευκωσίας
