Στα τραχιά εδάφη της ξεπρόβαλαν κατακτητές και προφήτες που ύψωσαν λάβαρα παγκοσμίων φιλοδοξιών, όπως είναι οι Ιουδαϊσμός, Χριστιανισμός, Ισλαμισμός, καθώς επίσης σχηματίσθηκαν αυτοκρατορίες, ηγεμονίες που κατόπιν διαλύθηκαν. Τα καλέσματα από τη Μέση Ανατολή ήταν για μια παγκόσμια τάξη εν ονόματι κάποιου πανανθρώπινου οράματος. Η αρχική οργάνωση της Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής προέκυψε από μια σειρά διαδοχικών αυτοκρατοριών, που θεωρούσαν τον εαυτό τους ως το επίκεντρο του πολιτισμού όπως των Αιγύπτου, Μεσοποταμίας, Σουμερίας, Βαβυλωνίας, Περσικής, Βυζαντινής ή Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Οι σποραδικές συγκρούσεις μεταξύ τους και η επιδημία της πανώλους το 602, έγιναν αιτία να ανοίξουν οι δρόμοι για επικράτηση του Ισλάμ, κατά το οποίο ο Μωάμεθ στην αφιλόξενη έρημο της Δ. Αραβίας έγινε ο αποδέκτης ενός αποκαλυπτικού οράματος, το οποίο συνεχίστηκε για 23 χρόνια και όταν αποτυπώθηκε γραπτώς έγινε στη συνέχει το Κοράνι.

Ενώ η Βυζαντινή και Περσική Αυτοκρατορία είχαν τελικά αποδυναμωθεί, ο Μωάμεθ και η κοινότητα των πιστών του συγκρότησαν πολιτική οντότητα και ενοποίησαν την Αραβική Χερσόνησο, και ξεκίνησαν να αντικαταστήσουν τις κυρίαρχες θρησκείες της περιοχής, Ιουδαϊσμό, Χριστιανισμό και ζωροαστρισμό (σημαντικότερη θρησκεία με χαρακτήρα μονοθεϊστικής αντίληψης στην αρχαία Περσία). Η γρήγορη εξάπλωση του Ισλάμ μετά τον θάνατο του Μωάμεθ το 632 έγινε διά των αραβικών στρατιών μέχρι τις αφρικανικές ακτές του Ατλαντικού, στο μεγαλύτερο μέρος της Ισπανίας, κεντρικής Γαλλίας, μέχρι την Ανατολική και Βόρεια Ινδία. Στη συνέχεια επεκτάθηκαν στην Κεντρική Ασία, Ρωσία και σε περιοχές της Κίνας, και στο μεγαλύτερο τμήμα των Ανατολικών Ινδιών, καθώς επίσης από τους εμπόρους και διά της ανάθεσης της φύλαξης των αυτοκρατορικών συνόρων.

Η υποχρέωση των πιστών προς τα νέα τους αφεντικά ήταν να προσεύχονται καθημερινά σε τακτική βάση και η θρησκεία να είναι τρόπος ζωής. Οι μουσουλμάνοι χρησιμοποίησαν τον προσηλυτισμό, την αποδοχή του καθεστώτος προτεκτοράτου ή κατάκτησης για να επικρατήσουν. Η εξάπλωση του Ισλάμ αποτέλεσε για τους πιστούς θεϊκή αποστολή και η εξάπλωσή του θα ένωνε την ανθρωπότητα και θα χάριζε την ειρήνη σε όλους, εφ' όσον το Ισλάμ θα ήταν ένα πολυεθνικό υπερκράτος σε τάξη.

Τα εδάφη που θα ήταν έξω από το χαλιφάτο θα περιλαμβάνονταν στο νταρ αλ- Ισλάμ (επικράτεια πολέμου) και η οποία περιλάμβανε το σύστημα του «Τζιχάντ», που σημαίνει αγώνας με κάθε μέσο για επικράτηση του Ισλάμ (πόλεμος, πνευματικός αγώνας και σπουδαίες πράξεις). Βέβαια, οι συνθήκες από το πρώην Ισλάμ έχουν αλλάξει ριζικά και έχουν γίνει αλληλεπιδράσεις μεταξύ μουσουλμάνων και μη, και έχει αναπτυχθεί μια γόνιμη συνεργασία μέσω εμπορικών, οικονομικών, τεχνικών και διπλωματικών δραστηριοτήτων. Παρά τη σχετική πρόοδο, παρατηρούμε συσπείρωση των ενόπλων μειονοτήτων σε Λίβανο, Συρία, Ιράκ, Λιβύη, Υεμένη, Αφγανιστάν, Πακιστάν, χώρες Αφρικής, Ασίας και ομάδες τρομοκρατικής ιδεολογίας που δρουν σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν ο συνεχιστής του Ισλάμ και μετά τη διάλυσή της στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο επανασχεδιάσθηκε ο χάρτης της Μέσης Ανατολής με ένα πλήθος κρατών και συνόρων, παρά την εμπειρία του βεστφαλιανού Συστήματος, που δημιούργησαν τεράστιες αναταραχές λόγω της απουσίας εμπειριών και ιστορικού υπόβαθρου. Οι νέοι ηγέτες των Αράβων ήταν αποκλεισμένοι από τμήματα της κοινωνίας, πολιτικές διεργασίες ή από φυλές και στηρίχθηκαν στον λαϊκισμό, εθνικισμό, χωρίς να αναπτύξουν σωστές κοινωνίες και πλουραλιστική κουλτούρα, εμμένοντας συνεχώς σε στρατιωτικά, μοναρχικά, αυταρχικά, θεοκρατικά καθεστώτα ή ισλαμικά κόμματα και νέες ισλαμικές θεωρίες, όπως εκείνην του Χασάν αλ-Μπανά το 1947, έναντι του κοσμικού εθνικού κράτους, και εκείνην του Σαΐντ Κουτμά το 1964, διά της οποίας κηρύττεται ο πόλεμος στην παγκόσμια υπάρχουσα τάξη και έγινε ο θεμέλιος λίθος του σύγχρονου Ισλαμισμού.

Η μη λύση του παλαιστινιακού προβλήματος, η επιστροφή του Οσάμα Μπιν Λάντεν από τον ιερό πόλεμο στο Αφγανιστάν και η κήρυξη ενός νέου αγώνα από αυτόν, ακολουθώντας τα γράμματα του Κουτμπί, η αποτυχία των εμπλεκομένων στο Ιράκ για να δημιουργήσουν σωστή δομή κράτους και διοίκησης σ' αυτό, καθώς επίσης η αποτυχία της Αραβικής Άνοιξης, η εκλογή Μόρσι στην Αίγυπτο, η εμμονή της Σ. Αραβίας για μια καθαρή θρησκευτική έκφραση, είναι όλα αυτά τα συστατικά στοιχεία που δημιουργούν τις τραγωδίες σε διάφορες χώρες της Μέσης Ανατολής και Ασίας, με επίκεντρο τη Συρία και το Ιράκ, που εκθέτουν τον ανθρώπινο πολιτισμό και την ανεξιθρησκεία του ατόμου στον 21° αιώνα.

Οι θρησκευτικές έριδες που αναπτύσσονται μεταξύ σουνιτών-σιιτών είναι πολυσύνθετες, και είναι συνδεδεμένες με την ισχύ, τα εδάφη και τις πλουτοπαραγωγικές πηγές. Τα κράτη της Μέσης Ανατολής οδηγήθηκαν στην παρακμή λόγω των συγκρούσεων και αλληλοεξόντωσης, που ξεπερνά τους θρησκευτικούς πολέμους της Ευρώπης πριν από τη βεστφαλιανή διευθέτηση και η θρησκεία είναι το όπιο και το όπλο που χρησιμοποιείται για τις γεωπολιτικές επιδιώξεις στην περιοχή. Τα συγκρουόμενα μέτωπα είναι το σουνιτικό που αποτελείται από την Σ. Αραβία, τις χώρες του Περσικού Κόλπου, την Αίγυπτο και την Τουρκία, ενώ το σιιτικό αποτελείται από το Ιράν, τη Συρία, Ιράκ και από πολιτοφυλακές της Χεζμπολάχ του Λιβάνου και της Χαμάς στη Γάζα.

Μέσα σ' αυτήν την εποχή της τρομοκρατίας των επιθέσεων αυτοκτονίας, των όπλων της μαζικής καταστροφής και της εξάπλωσης των θρησκευτικών συγκρούσεων, η Μέση Ανατολή πειραματίζεται με όλες τις ιστορικές εμπειρίες της, που προέρχονται από αυτοκρατορίες, ξένη κυριαρχία, φατριωτικούς πολέμους των πάντων εναντίον των πάντων, για να καταλήξει σε τάξη, και ειρηνική πορεία προς το μέλλον.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΕΡΑΚΛΗΣ