Κάνοντας κάποιος μια διαχρονική τομή, χωρίς καμιά δυσκολία διαπιστώνει ότι τις απλές νομοθεσίες, που ψήφιζε το Σώμα της Βουλής, έχουν διαδεχθεί πολύπλοκες νομοθεσίες, η επιτυχημένη ετοιμασία των οποίων προϋποθέτει επάρκεια γνώσεων και σχολαστική έρευνα. Είναι γενικά παραδεκτό ότι ένα κοινοβουλευτικό σύστημα είναι τόσο καλό όσο καλά στηρίζεται και υποστηρίζεται από το αναγκαίο σύστημα έρευνας και πληροφόρησης.
Η έρευνα, εφόσον γίνεται με επάρκεια και σύμφωνα με τις καθιερωμένες μεθόδους, συνιστά την αναγκαία προϋπόθεση για τη διαμόρφωση μιας σωστής και συγκροτημένης πολιτικής. Διαφορετικά οι πολιτικές, όπως εκφράζονται από τα λογής - λογής νομοθετήματα, δεν στηρίζονται σε αναντίλεκτα δεδομένα αλλά είναι το αποτέλεσμα μιας ακατάσχετης εν πολλοίς ρητορικής, που δύσκολα αντέχει στον χρόνο και ακόμα δυσκολότερα απαντά ικανοποιητικά στα προβλήματα που μια νομοθεσία εξ ορισμού της καλείται να επιλύσει.
Σχεδόν καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες της κατάστασης αυτής βλέποντας και διαβάζοντας αλληλοσυγκρουόμενους νόμους ή, ακόμα χειρότερα, ακούμε Μέλη του Σώματος να αυτοσχεδιάζουν, αναμασώντας τα τετριμμένα και αναπαλαιωμένα, χωρίς να αγγίζουν την ουσία των προβλημάτων. Τα Κοινοβούλια εδώ και δεκαετίες έδωσαν λύσεις στο πρόβλημα αυτό. Εγκαθίδρυσαν, με πολλή συλλογική προσπάθεια, τράπεζες έρευνας και πληροφόρησης, οι οποίες προσφέρουν αστείρευτη πηγή γνώσης, καλύπτοντας ένα ευρύτατο φάσμα της κοινοβουλευτικής εργασίας και δραστηριότητας. Εκείνο που χρειάζεται είναι να τις χρησιμοποιούμε και να τις χρησιμοποιούμε σωστά.
Συμπληρωματικά τα κοινοβούλια, δειλά αλλά σταθερά, έχτισαν τις δικές τους υπηρεσίες μελετών και έρευνας. Δυστυχώς, παρόλες τις προσπάθειες που έγιναν, και ομιλώ από πρώτο χέρι, η κοινοβουλευτική έρευνα στο κυπριακό πολιτικό σύστημα είναι και συνεχίζει να είναι υποτιμημένη, γι’ αυτό και χρειάζονται επειγόντως καινοτόμες προσεγγίσεις αλλά και αλλαγή νοοτροπίας. Οι κοινοβουλευτικοί συνεργάτες, τους οποίους πολλοί είδαμε ως την ατμομηχανή πληροφόρησης των βουλευτών που υπηρετούν, με ελάχιστες εξαιρέσεις έχουν ξεφύγει από τους όρους εντολής που αρχικά τέθηκαν. Δεν θα επεκταθώ ούτε και θα σχολιάσω τα όσα κατά καιρούς ακούονται.
Οι αφανείς αυτοί ήρωες της παρέας θα μπορούσαν να καταστούν η αιχμή του δόρατος στα θέματα της κοινοβουλευτικής έρευνας. Μέσα από μια ταχύρρυθμη εκπαίδευση, οι συνεργάτες αυτοί θα μπορούσαν να αντιληφθούν και να κατανοήσουν τον τρόπο διεξαγωγής της έρευνας την οποία να καταστήσουν, με τη σειρά τους, ως τον πρωταρχικό συντελεστή διεκπεραίωσης της κοινοβουλευτικής τους εργασίας.
Η συνεργασία της Βουλής με την ακαδημαϊκή κοινότητα, που τελευταία άρχισε να εκδηλώνεται, θα μπορούσε να τεθεί πάνω σε πιο συγκροτημένη βάση, ώστε να έχουμε τα πρώτα διαδραστικά αποτελέσματα από τη σχέση αυτή. Η μοντέρνα δημοκρατία, που όλοι θέλουμε και πρεσβεύουμε, πρέπει να λειτουργεί και να εκφράζεται μέσα από μοντέρνες μεθόδους δουλειάς, που να ενισχύουν το έργο των μελών του σώματος. Όταν τα τελευταία είναι καλά και επαρκώς πληροφορημένα, γίνονται πιο σοφά στις αποφάσεις που λαμβάνουν. Οι κοινοβουλευτικές επιτροπές, με στήριγμά τους τη σωστή πληροφόρηση, θα καταλήγουν, ομόφωνα ή κατά πλειοψηφία, σε εισηγήσεις- προτάσεις δεόντως τεκμηριωμένες αλλά και κατανοητές στον απλό πολίτη.
Για όσους γνωρίζουν, έστω και στοιχειωδώς, τα της κοινοβουλευτικής διαδικασίας, είναι ενοχλητικό να ακούει κανείς προεδρεύοντα επιτροπής ότι η επιτροπή του έχει συγκεντρώσει κάποιο υλικό μέσα από τις καταθέσεις που έγιναν ενώπιόν της και τώρα εναπόκειται σε ειδικούς να το αξιολογήσουν, συμβουλεύοντας κατάλληλα. Δηλαδή κάναμε τον "σαματά" και ας έλθουν άλλοι να βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά. Δυστυχώς, τα πράγματα δεν είναι έτσι που λειτουργούν. Μια επιτροπή, που σέβεται τον εαυτό της και θέλει να λειτουργεί σωστά και αποτελεσματικά, κάνει πρώτα τη δική της έρευνα με βοήθεια ή χωρίς βοήθεια, και αποφασίζει στη συνέχεια τον δικό της οδικό χάρτη. Δεν συγκεντρώνει υλικό, εική και ως έτυχε, και μετά αναθέτει σε άλλους το έργο της αξιολόγησης.
Ο κόσμος έχει μπουχτίσει από την ακατάσχετη ρητορική, για να μην πω τις αστείες ατάκες. Εκείνο που χρειάζεται και αναμένει είναι υψηλά επίπεδα επαγγελματισμού, που στηρίζονται και υποστηρίζονται από ερευνητική εργασία. Δηλαδή πραγματική σκληρή εργασία από όλους.
ΚΩΣΤΑΚΗΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ
Τέως Γενικός Διευθυντής της Βουλής των Αντιπροσώπων
