Μια πολύ συχνά προβαλλόμενη τοποθέτηση όλων των πολιτικών μας είναι να διασφαλιστεί ότι η «λύση του Κυπριακού» θα είναι βιώσιμη. Γενικά αποδεκτή τοποθέτηση, γιατί στηρίζεται από τη λογική αλλά και από την πικρή εμπειρία (που ζήσαμε όλοι) των συνεπειών της κατάρρευσης του κράτους που ιδρύσαμε το 1960 χωρίς την εκ των προτέρων διασφάλιση της βιωσιμότητάς του. Ωστόσο, παραμένει δυστυχώς θεωρητική η προβολή της βιωσιμότητας γιατί, ακόμα και σήμερα, που βρισκόμαστε στα πρόθυρα αποφάσεων για εφαρμογή της συμφωνημένης ομοσπονδιακής επανένωσης, οι πολιτικές μας ηγεσίες δεν ασχολήθηκαν με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για τη βιωσιμότητα του ομόσπονδου κράτους, το οποίο πάμε να ιδρύσουμε.
Σε μια πρόσφατη δημόσια παρέμβασή μου υπέβαλα την εισήγηση πως η βιωσιμότητα της δικοινοτικής ομοσπονδίας, που είναι το αντικείμενο των δικοινοτικών διαπραγματεύσεων και δεδηλωμένος στόχος του διεθνούς παράγοντα, εξαρτάται από την προθυμία και τη βούληση των πολιτικών ηγεσιών μας να δώσουν τη δέουσα προσοχή και έμφαση στη δεύτερη διάσταση της διαδικασίας της επανένωσης, την οποία και καθόρισα ως εξής:
«Η δεύτερη και εξίσου σημαντική πτυχή της διαδικασίας επανένωσης είναι το όραμα ενός επανενωμένου λαού, όπου οι πολίτες θα σκέφτονται και θα αισθάνονται ως Κύπριοι πολίτες του κυπριακού τους κράτους, ανεξάρτητα από τη γλώσσα που μιλούν, τη θρησκεία τους και την πολιτιστική τους κληρονομιά /παράδοση/ταυτότητα (π.χ. ελληνική ή τουρκική)».
Για να μην παραμείνω θεωρητικός επανέρχομαι, όπως μου υπέδειξαν φίλοι αναγνώστες του πιο πάνω άρθρου μου, προκειμένου να εξηγήσω και τα μέτρα/αποφάσεις που απαιτούνται για την προώθηση της δεύτερης διάστασης της επανένωσης ταυτόχρονα και παράλληλα με τη διαδικασία για πολιτειακή επανένωση, στην οποία φαίνεται να περιορίζονται οι διακοινοτικές διαπραγματεύσεις. Βέβαια, το όλο εγχείρημα χρειάζεται μελέτη και σχεδιασμό που μπορεί να διεξαχθεί από επιστημονικές Ομάδες Εργασίας, τις οποίες θα διορίσει ο κάθε ηγέτης στην κοινότητά του (ίσως και μια δικοινοτική), αλλά για σκοπούς επίσπευσης παραθέτω πιο κάτω προκαταρκτικά παραδείγματα σχετικών αποφάσεων/ενεργειών:
1. Να συμφωνήσουν οι δύο ηγέτες όπως σε ανακοινωθέν δηλωθεί η υιοθέτηση του οράματος για μια κοινή κυπριακή πατρίδα και κυπριακή ταυτότητα των Κυπρίων και η προσήλωση τους στο επανενωμένο κυπριακό κράτος τους
2., Να διορίσει ο κάθε ηγέτης στο γραφείο του επιστημονικό σύμβουλο ή συμβούλους, που θα μελετούν και θα υποβάλλουν εισηγήσεις για την καλλιέργεια συλλογικής κυπριακής ταυτότητας, που είναι απαραίτητο συστατικό του πιο πάνω οράματος και προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα του ομόσπονδου κράτους το οποίο επεξεργάζονται.
3. Να συμφωνήσουν και να διακηρύξουν οι δύο ηγέτες ότι θέλουν αυξημένη και ουσιαστική επικοινωνία μεταξύ των πολιτών από τις δύο κοινότητες και προς αυτό τον σκοπό θα προωθήσουν στα εκπαιδευτικά τους συστήματα τη διδασκαλία της γλώσσας της άλλης κοινότητας και στις εταιρείες και Αρχές τηλεπικοινωνιών τους την αποκατάσταση το συντομότερο δυνατόν της ελεύθερης κινητής τηλεφωνίας σε ολόκληρη τη χώρα.
4. Να συμφωνήσουν οι δύο ηγέτες στον διορισμό εμπειρογνωμόνων που θα έχουν πρόσβαση στην κλειστή πόλη της Αμμοχώστου, για να σχεδιάσουν την επανεγκατάσταση των κατοίκων της, η οποία να συνδυασθεί χρονικά με την κανονική λειτουργία του αεροδρομίου της Τύμπου και του λιμανιού της Αμμοχώστου.
5. Να ανακοινώσουν οι δύο ηγέτες την πρόθεσή τους να προωθήσουν το άνοιγμα και άλλων οδοφραγμάτων στην πρωτεύουσα και αλλού και να συμφωνήσουν ότι η ασφάλεια αυτοκινήτου που αναγνωρίζεται από τις Αρχές της μιας κοινότητας θα αναγνωρίζεται ταυτόχρονα και από τις αρχές της άλλης κοινότητας.
Τα πιο πάνω παραδείγματα ενεργειών προώθησης της δεύτερης διάστασης της επανένωσης έχουν επιλεγεί με κριτήρια, που σωστά έθεσε ο κ. Αναστασιάδης, ότι τα ΜΟΕ (όπως λανθασμένα αποκαλούνται αυτές οι ενέργειες) «θα συνάδουν με τη διεθνή νομιμότητα» και δεν πρέπει να επηρεάζουν αρνητικά ή να προκαταλαμβάνουν την τελική συμφωνία για συνολική λύση, με βάση τη συμφωνημένη ομοσπονδιακή φόρμουλα.
ΤΑΚΗΣ ΚΟΝΗΣ
Κοινωνικός Ψυχολόγος
