Η Έκθεση Προόδου για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας για το έτος 2014 εγκρίθηκε πρόσφατα από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η Έκθεση περιλαμβάνει σημαντικές αναφορές στην πρόοδο της Τουρκίας στο Κυπριακό, στην αναγκαιότητα τήρησης των κανόνων του Δικαίου της Θάλασσας από την Τουρκία και στις σχέσεις καλής γειτονίας που πρέπει να ακολουθεί η Τουρκία.
Η Έκθεση σημειώνει ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία ξεκίνησαν την 3η Οκτωβρίου 2005 και οι διαπραγματεύσεις αυτές προνοούν για μιαν ανοικτή διαδικασία που στηρίζεται σε δεσμεύσεις της Τουρκίας έναντι της Ένωσης, αλλά και στην εφαρμογή δίκαιων και αυστηρών προϋποθέσεων για την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο ψήφισμα έγκρισης της Έκθεσης του 2014 αναφέρεται ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμμερίζεται το συμπέρασμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που στην έκθεσή της αναφέρει ότι η Τουρκία αποτελεί βασικό στρατηγικό εταίρο για την Ένωση και ότι οι διαπραγματεύσεις θα παράσχουν το κατάλληλο πλαίσιο για την πλήρη αξιοποίηση της δυναμικής των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατακρίνει την Τουρκία για σειρά θεμάτων που σχετίζονται με τη διαφθορά που ανθίζει στην Τουρκία, την ανεξαρτησία, την αμεροληψία και την αποδοτικότητα της δικαιοσύνης στη χώρα και τον διαχωρισμό των εξουσιών αλλά και τον σεβασμό των αρχών του κράτους δικαίου, που παραμένουν, όπως τονίζεται, στον πυρήνα των κριτηρίων της Κοπεγχάγης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατακρίνει, επίσης, την Τουρκία για την ψήφιση Νόμου που αυξάνει υπέρμετρα τις εξουσίες της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών της Τουρκίας (ΜΙΤ) και που υπονομεύει την ελευθερία της έκφρασης των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, την ελευθερία της έκφρασης γενικότερα και το δικαίωμα πρόσβασης σε πληροφορίες δημοσίου ενδιαφέροντος. Εκφράζονται, παράλληλα, ιδιαίτερες ανησυχίες για το κλίμα πολιτικής πόλωσης που παρουσιάζεται στην Τουρκία και τονίζει την αναγκαιότητα ύπαρξης ενός πλουραλιστικού πολιτικού συστήματος που αποτελεί εχέγγυο σε ένα δημοκρατικό κράτος.
Η Έκθεση περιλαμβάνει, επίσης, αναφορές στην προστασία και στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία, με συγκεκριμένη αναφορά στις έρευνες για τα περιστατικά που επισυνέβησαν στις διαδηλώσεις στο πάρκο Γκεζί τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2013 και την υπέρμετρη χρήση βίας που χρησιμοποίησαν οι Αρχές για την καταστολή των διαδηλώσεων. Αναφορές γίνονται επίσης στις συλλήψεις και διώξεις δημοσιογράφων. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναγνωρίζει τη στρατηγική σημασία της Τουρκίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, με συγκεκριμένες αναφορές σε τρία έργα που περιλαμβάνονται στον Νότιο Ενεργειακό Διάδρομο, αλλά και τη στρατηγική θέση της Τουρκίας στην αντιμετώπιση της διατάραξης της ειρήνης και της ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή (Συρία, Ιράκ).
Η Έκθεση περιλαμβάνει συγκεκριμένες αναφορές στις ενέργειες της Τουρκίας σε σχέση με την Κύπρο και την Ελλάδα. Καλεί την Τουρκία να σταματήσει τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου και την χωρικών υδάτων της Ελλάδας αλλά και τις υπερπτήσεις, ενώ καλεί την Τουρκία να υπογράψει και κυρώσει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Καλεί, τέλος, την Τουρκία να απέχει από κάθε ενέργεια που θα είναι επιζήμια για τις σχέσεις καλής γειτνίασης.
ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ
Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας
