Δεν έχουμε την… πολυτέλεια να πάει λάθος η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Η κυπριακή κοινωνία είναι, δικαιολογημένα, οργισμένη με όσα βιώνει μετά την οικονομική κατάρρευση. Η οργή της στρέφεται κατά πάντων, διότι δεν υπάρχει εμπιστοσύνη στα όργανα και τους βραχίονες του δημόσιου βίου. Η κοινωνία αναζητά ενόχους και οι βολές της κατευθύνονται και επί δικαίων και επί αδίκων. Πραγματικά, διαπερνά το μυαλό μου το ερώτημα: Πώς διεκπεραιώνουμε την αποστολή μας μέσα σε σκηνικό απόρριψης και απαξίωσης της δημόσιας ζωής;
Η απογοήτευση μεγαλώνει, επειδή το πρόγραμμα με το οποίο αναλάβαμε το 2012 έγινε σκόνη και θρύψαλα από την επελθούσα οικονομική λαίλαπα. Δυστυχώς, δεν μπορούμε να επιλύουμε στον βαθμό που πρέπει φλέγοντα προβλήματα, όπως είναι η βελτίωση του οδικού δικτύου, η κατασκευή/ βελτίωση πεζοδρομίων, αντιπλημμυρικών έργων και άλλων υποδομών των πόλεων, που παρουσιάζουν «κόπωση».
Ακόμη, είναι αναγκαία η αναβάθμιση παιδοτόπων, πολιτιστικών/κοινωνικών προγραμμάτων και δράσεων για τη νεολαία. Μετά ταύτα είναι, άραγε, η κατάθεση της εντολής μια ρεαλιστική και αξιοπρεπής διέξοδος ή θα ερμηνευθεί ως φυγομαχία; Δεν μπόρεσα, ακόμη, να δώσω την απάντηση…
Σήμερα, δήμαρχοι και δημοτικά συμβούλια αγωνίζονται ακατάπαυστα για αυτά τα προβλήματα, προσπαθώντας να βρουν λύσεις. Την ίδια ώρα ζουν μέσα στο ατελείωτο άγχος της διάθεσης των αναγκαίων χρημάτων κάθε μήνα, για να πληρώνονται ανελλιπώς τα βασικά και απαραίτητα: Το προσωπικό, ο οδικός φωτισμός, τα καύσιμα, η συντήρηση οχημάτων, φώτων τροχαίας, και άλλου τεχνικού εξοπλισμού, καθώς και πολλών άλλων σταθερών και καθόλου ευκαταφρόνητων δαπανών, όπως για παράδειγμα η ανακύκλωση.
Αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα. Οι Δήμοι έχασαν ξαφνικά και απότομα, μετά το 2012, πέραν του 50% των εισοδημάτων τους (κρατική χορηγία και αδυναμία πολλών πολιτών να καταβάλλουν εκ του νόμου επιβαλλόμενα τέλη), ενώ βασικά τους έξοδα παρέμειναν ή και αυξήθηκαν. Και για να επιβιώσουν, αναγκάστηκαν να κόψουν πολλά πράγματα που έπρεπε να γίνονται υπέρ της βελτίωσης της ποιότητας ζωής και της καθημερινότητας των πολιτών.
Λένε πολλοί: Μειώστε τον αριθμό των υπαλλήλων. Εμείς, στον Δήμο Έγκωμης, το κάναμε μέσα από σχέδιο πρόωρης εθελοντικής αφυπηρέτησης, στις αρχές του 2013. Και αντί η επιδίωξη όλων σήμερα να είναι η διατήρηση των θέσεων εργασίας, για μην αυξάνεται η ανεργία και τα κοινωνικά δράματα, έρχονται τώρα οι συντεχνίες και ζητούν, εν μέσω κρίσης, αναδρομικές αυξήσεις από το 2007, για το εργατικό προσωπικό. Πώς θα διατηρηθούν έτσι όλες οι θέσεις εργασίας;
Δεν βλέπουν τι γίνεται στον ιδιωτικό τομέα, όπου εξαθλιώθηκαν χιλιάδες εργαζόμενοι; Ταυτόχρονα, την ώρα που τα δημοτικά συμβούλια αγωνίζονται να κρατήσουν όρθια την εξυπηρέτηση του πολίτη, όλο το σύστημα της δημόσιας ζωής απορρίπτεται, επειδή ο κόσμος με αυτά που βίωσε και βιώνει, έχασε πλήρως την εμπιστοσύνη του απέναντι στους θεσμούς. Και δεν έχει άδικο. Το μεγάλο ζητούμενο σήμερα είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς.
Εάν δεν αποκατασταθεί, δεν υπάρχει μέλλον. Και για να ξυπνήσει η ελπίδα και να κτιστεί η προοπτική, το κεντρικό κράτος μαζί με όλα τα συντεταγμένα όργανά του, πρέπει να πείσει την κοινωνία για την αξία των θεσμών. Να κόψει τα σάπια, να ενισχύσει τα υγιή κύτταρα, να εμπεδώσει το αίσθημα της δικαιοσύνης, να πείσει τους πολίτες ότι δεν είναι όλα μαύρα και βρόμικα. Δεν είναι εύκολη η προσπάθεια. Αλλά, εάν δεν τελεσφορήσει, ο τόπος δεν έχει ελπίδα σωτηρίας.
Ευτυχώς, μπήκε μπροστάρης σε αυτό τον αγώνα η Ελεγκτική Υπηρεσία της Δημοκρατίας. Οι παρεμβάσεις της, για να διορθωθούν κακώς έχοντα, διαδικασίες, στρεβλώσεις και μεγάλες προχειρότητες που χαρακτήριζαν την εποχή της ανεμελιάς και του ωχαδερφισμού, είναι πολύτιμες. Είμαστε στα πρόθυρα μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι διεργασίες αυτό τον καιρό είναι πυρετώδεις. Η μεταρρύθμιση μπορεί και πρέπει να καταστεί το όχημα που θα αλλάξει το σημερινό απογοητευτικό σκηνικό, θα σημάνει την έναρξη μιας καινούργιας πορείας, στηριγμένης στα σύγχρονα δεδομένα, με συνέργειες, συνεργασίες, ενσωματώσεις, συνενώσεις, με κύριο στόχο την προσφορά στους πολίτες καλύτερων και φθηνότερων υπηρεσιών.
Μόνο έτσι θα ανατραπεί η σημερινή αρνητική εικόνα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Όσοι εμπλέκονται στα της μεταρρύθμισης πρέπει να την προσεγγίσουν με αίσθημα ιστορικής ευθύνης, βλέποντας με τόλμη τις σκληρές πραγματικότητες και τα σκληρά οικονομικά δεδομένα. Μακριά από ευσεβοποθισμούς, νοοτροπία ωχαδερφισμού και υποτίμησης των προβλημάτων, που ήταν βασικοί παράγοντες που οδήγησαν τον τόπο στη χρεοκοπία. Δεν υπάρχει η πολυτέλεια να πάει λάθος η μεταρρύθμιση, με πειράματα στηριγμένα σε αποστεωμένες αντιλήψεις…
ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
Δήμαρχος Έγκωμης
