Η απειρία της νέας εισηγήτριας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΕΚ) για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας δεν μπορεί να δικαιολογήσει την αθλιότητα της έκθεσης αυτής, στην οποία η συνάδελφος Κάτι Πίρι αρνήθηκε να συμπεριλάβει τροπολογία για την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία, προκαθορίζοντας, ταυτοχρόνως, στην Άγκυρα το καθεστώς «ειδικής σχέσης» με πλούσια πολιτικά και οικονομικά ωφελήματα, χωρίς προηγουμένως η Τουρκία να τερματίσει την κατοχή ευρωπαϊκού εδάφους.
Καταψήφισα την έκθεση, γιατί θέτει στο περιθώριο την Κυπριακή Δημοκρατία και την αφήνει χωρίς δίκτυ ασφαλείας. Γιατί αποσυνδέει το Κυπριακό από την ενταξιακή διαδικασία και προωθεί το άνοιγμα νέων κεφαλαίων και την εμβάθυνση της τελωνειακής ένωσης, ενώ αρνείται να περιλάβει την αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου. Καταψήφισα την έκθεση, γιατί επιτρέπει στην Τουρκία να συμμετέχει στα Συμβούλια Εξωτερικών και Άμυνας, και προωθεί το άνοιγμα του κεφαλαίου 31 για την ασφάλεια, ενώ η Κύπρος τελεί υπό κατοχήν.
Στην παράγραφο για το Κυπριακό, με την επιμονή του ΑΚΕΛ και της Κυπριακής Κυβέρνησης, επετεύχθη το θαυμαστό επίτευγμα του προσδιορισμού της επίλυσης του προβλήματος στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, εξ ου και οι επακολουθήσασες θριαμβολογίες.
Με βάση όμως τα κενά της έκθεσης και ειδικότερα την απουσία της αντιδήλωσης της 21ης Σεπτεμβρίου, με την οποία η ίδια η ΕΕ διευκρινίζει ότι στο νησί αναγνωρίζει ως μόνο κράτος αυτό της Κυπριακής Δημοκρατίας και καθιστά τουρκική υποχρέωση την αναγνώριση αυτού του κράτους, προκειμένου να προχωρήσει η ενταξιακή διαδικασία, θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος ότι αφαιρείται το δίκτυ ασφαλείας της Κυπριακής Δημοκρατίας και προωθείται η λύση «των δύο συν-ιδρυτικών συνιστώντων ισοτίμων κρατών», υπό τον μανδύα της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, καθώς και η διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Προς επίρρωση τούτων, διευκρινίζω ότι ουδεμία αναφορά γίνεται σε σχέση με την προτεινόμενη λύση, ότι το προϊόν της θα συνιστά συνέχεια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Γιατί άραγε; Για όσους είναι καλόπιστοι δεν μπορεί να υπάρξει δικαιολογία γιατί δεν στηρίχθηκαν οι τροπολογίες που κατέθεσα και στις οποίες γινόταν αναφορά σε βασικά τμήματα του κοινοτικού κεκτημένου, που διασφαλίζουν ότι η οποιαδήποτε λύση οφείλει να προνοεί τον σεβασμό των ανθρωπίνων και πολιτικών δικαιωμάτων όλων των Κυπρίων πολιτών και την εφαρμογή των αρχών και αξιών της ΕΕ. Η «περιθωριοποίηση» της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι εμφανής και στο θέμα του «απευθείας εμπορίου».
Στην περί του θέματος φράση, αφαιρέθηκε η λέξη «απευθείας», που δεν αλλάζει την ουσία, αλλά την τελευταία στιγμή απαλείφθηκε η αναφορά στην αναγκαιότητα προσαρμογής του τρόπου λειτουργίας του λιμανιού της Αμμοχώστου με τα ευρωπαϊκά επίπεδα και πρότυπα, καθιστώντας το τελικό κείμενο χειρότερο από το αρχικό. Από την άλλη, δεν έγινε δεκτή τροπολογία μου, που υποστήριζε όπως αμφότερες οι Κοινότητες, συμφώνως των νόμων της ΚΔ, εμπορεύονται από το λιμάνι της Αμμοχώστου.
Στο κείμενο τονίζεται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να ανοίξει το λιμάνι της πόλης «για να διευκολύνει τις διαδικασίες λύσης του Κυπριακού», ενώ το θέμα συνδέεται με την επιστροφή της Αμμοχώστου στα Ηνωμένα Έθνη, χωρίς, όμως, να γίνεται δεκτή πρόταση για επιστροφή της πόλης στους «νόμιμους κατοίκους της». Τι σημαίνει αυτά; Ότι εμείς και όχι η Τουρκία έχουμε την ευθύνη για το άλυτο κυπριακό πρόβλημα και εάν δεν επιστραφεί η πόλη στους νόμιμους κατοίκους της, σε ποιους άλλους μπορεί να δοθεί;
Η έκθεση ακροβατεί ανάμεσα σε λεπτές ισορροπίες που ευνοούν την τουρκική πλευρά, αφού αποσυνδέει τη λύση του Κυπριακού από την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Η αποσύνδεση της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας από τη λύση του Κυπριακού αποτυπώνεται στην προώθηση του ανοίγματος σειράς κεφαλαίων, όπως είναι το 23 και 24 για τη δικαιοσύνη και τα θεμελιώδη δικαιώματα, καθώς και το 17 για την κοινή νομισματική πολιτική, αλλά και το 31 για την ασφάλεια, από τη μια, χωρίς όμως την εκ των προτέρων εκπλήρωση των υποχρεώσεων της Τουρκίας από την άλλη.
Το θέμα του ανοίγματος του κεφαλαίου 31 εισήχθη με τη θέση ότι η Τουρκία θα μπορεί να συμμετέχει στα Συμβούλια Υπουργών Εξωτερικών. Σε συνδυασμό με τη συμβιβαστική τροπολογία 1, που αναφέρεται σε εισηγήσεις για εντονότερες σχέσεις μεταξύ ΕΕ - Τουρκίας, υπονοώντας την εμβάθυνση της τελωνειακής ένωσης, καθίσταται αντιληπτό ότι εισέρχεται ουσιαστικά η Άγκυρα στην ΕΕ με ωφελήματα, αλλά χωρίς ανάλογες υποχρεώσεις και χωρίς οποιαδήποτε εκπλήρωση υποχρεώσεων προς την Κύπρο.
Στο θέμα αυτό αντιδράσαμε έντονα. Διερωτώμαι πώς μπορεί να γίνει εμβάθυνση της τελωνειακής ένωσης, όταν η Τουρκία αρνείται να εφαρμόσει το πρόσθετο πρωτόκολλο, που συνιστά τμήμα της τελωνειακής ένωσης και του οποίου η εφαρμογή σημαίνει άνοιγμα των τουρκικών λιμανιών και αεροδρομίων στα κυπριακά πλοία (κάποτε λέγαμε και αεροσκάφη), και βήμα αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Άγκυρα.
Πώς θα μπορούσα να δεχθώ τέτοιες διατάξεις, όταν η Τουρκία κατέχει από τη μια κυπριακά εδάφη και από την άλλη αξιώνει να της ανοίξουμε το κεφάλαιο της ασφάλειας και να συμμετέχει στα Συμβούλια Υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας; Για να θέσει ζήτημα μη συμμετοχής της Κύπρου;
Καταψήφισα την έκθεση ως απαράδεκτη για όλους τους ανωτέρω λόγους αλλά και για άλλες ελλείψεις, αφού δεν γίνεται καμιά αναφορά στο θέμα της «visa» των Κυπρίων πολιτών στην Τουρκία, στις αποφάσεις του ΕΔΑΔ και ειδικότερα τις αποζημιώσεις για τους συγγενείς των αγνοουμένων και τους εγκλωβισμένους, τις οποίες η Τουρκία αρνείται να εφαρμόσει, δεν καταδικάζει τον εποικισμό, δεν αναφέρεται στους αγνοουμένους, δεν καταδικάζει την τουρκική επιθετικότητα στην κυπριακή ΑΟΖ. Καταψήφισα την έκθεση, διότι ορκίστηκα πίστη στην Κυπριακή Δημοκρατία και δεν μπορώ να παραβώ τον όρκο μου.
ΕΛΕΝΗ ΘΕΟΧΑΡΟΥΣ
Ευρωβουλευτής
