Τώρα είναι η ώρα μιας σταυροφορίας προς τη Διεθνή και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, για να στραφούν προς την πλευρά της Τουρκίας για αλλαγή στάσης και εγκατάλειψη της αδιαλλαξίας της

Η ανάδειξη του Μουσταφά Ακιντζί ως ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας στις παράνομες εκλογές των κατεχομένων υπήρξε αναμφίβολα θετική εξέλιξη. Αποτέλεσε, επίσης, ισχυρό μήνυμα προς την Τουρκία για αλλαγή πολιτικής στο Κυπριακό. Ο βίος και η πολιτεία του Μουσταφά Ακιντζί διαχρονικά, δημιουργούν ελπίδες για μια διαφορετική και πιο θετική προσέγγιση στις προσπάθειες για λύση. Χωρίς, ωστόσο, αυταπάτες για τον βασικό και καθοριστικό παράγοντα, που είναι η κατοχική Τουρκία. Άλλωστε η δριμεία λεκτική επίθεση Ερτογάν προς Ακιντζί υπήρξε αποκαλυπτική των διαθέσεων και προθέσεων της Άγκυρας και προσγειώνει από υπερβολικές προσδοκίες.

Αυτό, συνεπώς, που θα πρέπει να αποφευχθεί είναι η διατύπωση υπερβολών. Ούτε υπερεκτίμηση της ανάδειξης Ακιντζί, ούτε όμως υποτίμηση. Το γεγονός πρέπει να αποτιμηθεί και να εκτιμηθεί στις πραγματικές του διαστάσεις. Αυτό που επείγει είναι η σωστή προετοιμασία και ο κατάλληλος σχεδιασμός για τις εξελίξεις που θα ακολουθήσουν.

Τώρα είναι η ώρα μιας σταυροφορίας προς τη Διεθνή και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, για να στραφούν προς την πλευρά της Τουρκίας για αλλαγή στάσης και εγκατάλειψη της αδιαλλαξίας της, για αποδοχή λύσης που θα τερματίζει την κατοχή και θα οδηγήσει σε ένα κράτος ενωμένο και δημοκρατικό, στηριγμένο στις αρχές του διεθνούς και του ευρωπαϊκού δικαίου. Δύο πρέπει να είναι οι άμεσοι και βασικοί στόχοι μας.

Πρώτον, δεδομένου ότι η διεθνής πτυχή του Κυπριακού, δηλαδή η αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων, η αποχώρηση των εποίκων και η κατάργηση των αναχρονιστικών εγγυήσεων του 1960, προϋποθέτουν αποφάσεις της Τουρκίας, θα πρέπει να προβληθεί η ανάγκη εμπλοκής της σε μια διεθνή διάσκεψη. Με τη συμμετοχή του ΟΗΕ, της Ε.Ε., των τριών εγγυητριών δυνάμεων, για να είναι παρούσα η Τουρκία και βεβαίως της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με ημερήσια διάταξη τα τρία κεφάλαια της διεθνούς πτυχής του Κυπριακού. Η συζήτηση αυτής της πτυχής σε διακοινοτικές διαπραγματεύσεις δεν έχει κανένα νόημα, δεδομένου ότι η τ/κ ηγεσία ούτε την εξουσία, ούτε την ισχύ έχει, για να αποφασίσει επί των τριών κεφαλαίων της διεθνούς πτυχής.

Δεύτερον, θα πρέπει επιτέλους η Ε.Ε. να πιεσθεί και να πεισθεί να εγκαταλείψει τον ράθυμο και εξ αποστάσεως ρόλο της, σε ό,τι αφορά το Κυπριακό. Ασφαλώς το Κυπριακό ως πρόβλημα εισβολής και κατοχής είναι διεθνές πρόβλημα και ως τέτοιο θα πρέπει να παραμείνει στο πλαίσιο του ΟΗΕ. Όμως, από την ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε., το Κυπριακό είναι και πρόβλημα κατ’ εξοχήν ευρωπαϊκό. Συνεπώς θα πρέπει να διασφαλισθεί η επικουρική συνδρομή της Ένωσης στις προσπάθειες για λύση. Ο Ευρωπαίος Ειδικός Απεσταλμένος για τις διαπραγματεύσεις είναι «αόρατος». Ούτε εμφανίζεται, ούτε έχει επιδείξει οποιαδήποτε δράση. Συνεπώς θα πρέπει να υπάρξει ένας τέτοιος Ειδικός Απεσταλμένος, με ενεργό παρουσία, ο οποίος θα εποπτεύει, ώστε οι όποιες πρόνοιες της λύσης συζητούνται να είναι συμβατές με ένα δίκτυο κανόνων Δικαίου όπως αυτοί ισχύουν στην Ε.Ε.

Ταυτόχρονα, θα πρέπει να επιδιωχθεί η υιοθέτηση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μιας δέσμης αρχών λύσης του Κυπριακού, η οποία να αφορά ακριβώς τη συμβατότητα της λύσης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Ένα κορυφαίο θέμα, το οποίο ορθώς έχει αναδείξει ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Νίκος Κοτζιάς, είναι το θέμα των εγγυήσεων. Άμεση θα πρέπει να είναι η ανάληψη πρωτοβουλιών σε πρώτο στάδιο από Κύπρο και Ελλάδα προς την κατεύθυνση της Βρετανίας, η οποία στο παρελθόν είχε δηλώσει ότι δεν ενδιαφέρεται για τη συνέχιση του ρόλου εγγυήτριας δύναμης. Αν δύο εκ των τριών εγγυητριών δυνάμεων δηλώσουν ρητά την εγκατάλειψη αυτού του αναχρονιστικού ρόλου, η θέση της Τουρκίας θα είναι εξαιρετικά δυσχερής. Αν όμως σε πολιτικό επίπεδο δεν γίνει εφικτή η κατάργηση/εγκατάλειψη των εγγυήσεων, θα μπορούν να αξιοποιηθούν οι πρόνοιες της Συνθήκης της Βιέννης περί της ισχύος των διεθνών συνθηκών.

Σε αυτήν τη νέα περίοδο που αναμφίβολα εισέρχεται το Κυπριακό, η πεπατημένη των τελευταίων 41 χρόνων, προφανώς δεν είναι αρκετή. Αυτό που τώρα απαιτείται είναι η υιοθέτηση μιας στρατηγικής, η οποία θα στηρίζεται σε μιαν απολύτως στοχευμένη μορφή της λύσης, με όρια που δεν θα είναι δυνατό και επιτρεπτό να παραβιαστούν, αλλά και μια ολοκληρωμένη προετοιμασία που θα αξιοποιεί κάθε θετικό παράγοντα που μπορεί να συμβάλει σε μια τέτοια λύση.

Οι πανηγυρισμοί από τη μια για την εκλογή Ακιντζί και ο μηδενισμός από την άλλη της σημασίας αυτής της εκλογής, θα πρέπει να είναι κατανοητό ότι δεν έχουν τίποτε να προσφέρουν σε αυτήν τη νέα φάση στην οποία εισέρχεται το Κυπριακό.

ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΟΜΗΡΟΥ
Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων