Η εκλογή του Μουσταφά Ακιντζί στην ηγεσία της τ/κ κοινότητας, η ξεκάθαρη τοποθέτησή του λεκτικά αλλά και στην πράξη για απεξάρτηση από την Τουρκία και η έμφαση που προσδίδει στην κοινή κυπριακή μας πατρίδα και ταυτότητα, δίνουν μια καινούργια δυναμική στη διαδικασία της επανένωσης με τις δυο διαστάσεις που τη διακρίνουν και που για χρόνια τονίζω στην αρθρογραφία μου. Υπενθυμίζω τις δυο διαστάσεις:
Α] Η πρώτη διάσταση είναι φυσικά η επεξεργασία της πολιτικής και πολιτειακής υποδομής για τη λειτουργία της επανενωμένης δικοινοτικής Κυπριακής Δημοκρατίας. Γι’ αυτήν την επεξεργασία έγινε πολλή δουλειά από τα πρώτα χρόνια μετά την εισβολή, όταν συμφώνησαν οι ηγεσίες των δυο κοινοτήτων για τη σύσταση δικοινοτικής διζωνικής ομοσπονδίας και διεξάγονται έκτοτε δικοινοτικές διαπραγματεύσεις. Με τη βοήθεια του ΟΗΕ καθορίστηκε και η μορφή της πολιτικής ισότητας των δυο κοινοτήτων που είναι φυσιολογικά απαραίτητη για τη λειτουργία δικοινοτικού κράτους.
Κατά τις διαπραγματεύσεις έτυχαν επεξεργασίας και σε μεγάλο βαθμό συμφωνήθηκαν οι πιο πολλές πτυχές της πολιτειακής επανένωσης, όπως οι εξουσίες της κεντρικής κυβέρνησης και των συνιστώντων πολιτειών αλλά και λειτουργικές λεπτομέρειες, όπως είναι η αποκατάσταση δικαιωμάτων ιδιοκτησίας των εκτοπισμένων πολιτών (το περιουσιακό) και ο καθορισμός της γεωγραφικής έκτασης κάθε ομόσπονδης πολιτείας. Καταβλήθηκαν επίσης προτάσεις «συνολικής λύσης του Κυπριακού», με τελευταία την επεξεργασία από τον ΟΗΕ λεπτομερούς σχεδίου επανένωσης (το σχέδιο Ανάν του 2003), που δυστυχώς απορρίφθηκε από την ε/κ κοινότητα και το δημοψήφισμα του 2004.
Πάντως οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και υπάρχει μια διεθνής προσδοκία και αισιοδοξία ότι μετά την εκλογή του διαλλακτικού Ακιντζί θα οδηγηθούν σύντομα σε αίσια έκβαση. Ας συμμεριστούμε αυτήν την αισιοδοξία, παρ' όλον ότι οι απορριπτικές δυνάμεις, που άρχισαν ήδη να κινούνται ενάντια στην επανένωση, θα κατορθώσουν ίσως τελικά να μας οδηγήσουν στην απογοήτευση. Εκτός εάν ο Πρόεδρος και τα πολιτικά κόμματα που θέλουν επανένωση (ιδιαίτερα ΑΚΕΛ - ΔΗΣΥ), εργαστούν συντονισμένα και στρέψουν επειγόντως την προσοχή τους και τις ενέργειές τους προς τη δεύτερη διάσταση της επανένωσης παράλληλα προς τις προσπάθειές τους για επίτευξη συμφωνίας για πολιτική και πολιτειακή επανένωση.
Β] Η δεύτερη και εξίσου σημαντική πτυχή της διαδικασίας επανένωσης είναι το όραμα ενός επανενωμένου λαού, όπου οι πολίτες θα σκέφτονται και θα αισθάνονται ως Κύπριοι πολίτες του κυπριακού τους κράτους, ανεξάρτητα από τη γλώσσα που μιλούν, τη θρησκεία τους και την πολιτιστική τους κληρονομία/παράδοση/ταυτότητα (π.χ. ελληνική ή τουρκική). Δυστυχώς, δεν δόθηκε όλα αυτά τα χρόνια προσπαθειών των πολιτικών μας για επανένωση, η απαιτούμενη προσοχή σε αυτήν τη διάσταση. Κανένας από τους ηγέτες των δυο κοινοτήτων που εξελέγησαν εκατέρωθεν όλες αυτές τις δεκαετίες δεν έδωσε την απαιτούμενη προσοχή ή έμφαση στην ανάγκη ενός οράματος επανένωσης του λαού των Κυπρίων με επίκεντρο την κυπριακή τους πατρίδα και την ταυτότητά τους ως Κυπρίων.
Για πρώτη φόρα τώρα είδαμε, με το αποτέλεσμα των εκλογών στην τ/κ κοινότητα, την ανάδειξη στην εξουσία ενός πολιτικού, που προέβαλε προεκλογικά και συνεχίζει να επαναλαμβάνει, τη μεγάλη σημασία που έχει αυτή η δεύτερη διάσταση της διαδικασίας επανένωσης. Όσοι από εμάς σίγουρα δεν θέλουμε το τωρινό διαμελιστικό στάτους κβο και μας τρομάζει ο εφιάλτης της διχοτόμησης, που οδηγεί στον ακρωτηριασμό της πατρίδας μας, θέλουμε να ελπίζουμε πως θα δείξει και η ελληνοκυπριακή ηγεσία την προθυμία της να εργαστεί ταυτόχρονα και συστηματικά για την προώθηση και των δυο διαστάσεων της διαδικασίας επανένωσης. Γιατί διαφορετικά υπάρχει ο κίνδυνος να καθυστερήσουν χωρίς αποτέλεσμα οι διαπραγματεύσεις για πολιτειακή/πολιτική επανένωση ή, αν επιτευχθεί συμφωνία, να μην είναι βιώσιμη δίχως ταυτόχρονη επεξεργασία της δεύτερης διάστασης της διαδικασίας επανένωσης.
ΤΑΚΗΣ ΚΟΝΗΣ
Κοινωνικός Ψυχολόγος
