Είχα έναν ανεξόφλητο λογαριασμό της ΑΗΚ, έληξε πριν από 15 μέρες, τον βρήκα στο γραμματοκιβώτιό μου, όταν γύρισα από την ελληνική μεγαλούπολη, όπου πηγαινοέρχομαι για προσωπικούς λόγους. Πήγα λοιπόν στα κεντρικά της Αρχής Ηλεκτρισμού στο εμπορικό κέντρο της Λεμεσού, πάτησα το κουμπάκι που βγάζει το χαρτάκι με τον αριθμό προτεραιότητας και προχώρησα να καθίσω στην αναμονή. Ακριβώς δίπλα μου, ένας σεβάσμιος γέροντας ιερέας, με μαυρισμένο και πλούσιο σε ρυτίδες, από τον ήλιο, πρόσωπο, θα ΄ταν γύρω στα 80-85, με ρωτά: «Είνταλος δουλεύκει τούν' το πράμαν δαμαί;». Πρέπει να ήταν ιερέας σε χωριό της επαρχίας Λεμεσού, αν και δεν είμαι σίγουρος… Είχα διάφορες σκέψεις στο μυαλό μου και τον αγνόησα, προχωρώντας βιαστικά μπροστά.

Εεεε! Εν σ' εσέναν που μιλώ…!», άκουσα τη δυνατή, βροντερή φωνή του, λες και έβγαινε από έργο λογοτεχνικό, του συγγραφέα-κοσμοκαλόγερου Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη… Ήταν κάτι σαν διαταγή η φωνή του. Καταλάβαινες αμέσως τη δύναμη που έκρυβε αυτό το ταλαιπωρημένο από τα χρόνια σώμα, ένας χαρακτήρας που εξέπεμπε ένα δυναμισμό που δεν μπορούσες να αγνοήσεις. Κοντοστάθηκα, ζήτησα συγγνώμη, και του υπέδειξα: «Πάτα το πρώτο κουμπί, που λέει Ταμεία, παππούλη…!». Το έπραξε, πήρε το χαρτάκι που έβγαλε το μηχάνημα και προχώρησε με αργά-σταθερά βήματα προς τα ταμεία.

Τυχαίο περιστατικό, θα μου πείτε, χωρίς ιδιαίτερη σημασία. Όχι για εμένα. Που έλειψα για 40 τόσα χρόνια από την Κύπρο. Που μου έλειψαν οι υπέροχες αυτές μορφές των Κυπρίων συμπατριωτών μας, που έζησαν τις περασμένες δεκαετίες και κουβαλάνε κατά κάποιον τρόπο την Ιστορία του νησιού. Ενός νησιού που λατρεύω, ενός τόπου που βίαια και παρά τη θέλησή μου αναγκάστηκα να αφήσω το 1974…

Για να γίνω λίγο πιο συγκεκριμένος, η μορφή του γέροντα αυτού μού θύμισε έναν άλλο γέροντα ιερέα, στον Αγρό, όπου κάναμε παλιά τις διακοπές μας, δεκαετίες 60-70. Μου θύμισε τον γέροντα παπά-Αυγουστή, ιερέα στον Αγρό, όπου κάναμε διακοπές την δεκαετία του ΄60. Έναν ιερέα που, όπως και πολλοί άλλοι, συνέβαλαν στην απελευθέρωση της πατρίδας μας από τους Άγγλους αποικιοκράτες συμμετέχοντας στον αγώνα της ΕΟΚΑ… Είχε κάποτε φιλοξενήσει(ή κρύψει) τον ήρωα Γρηγόρη Αυξεντίου, όταν δρούσε στην περιοχή Πιτσιλιάς, αν θυμάμαι καλά…

Δεν προσδίδω οποιαδήποτε πολιτική χροιά σε αυτό το κείμενο. Όχι. Δεν είναι αυτός ο σκοπός μου. Ήθελα απλώς να υπενθυμίσω την αγνότητα, το σέβας, τη δύναμη, την αποφασιστικότητα που εξέπεμπαν κάποιοι συν-κύπριοι στον παλιό καιρό, όπου συναντούσες την καθαρή δυνατή ψυχή του κυπριακού λεβέντη ανθρώπου της υπαίθρου.

Κάτι που λείπει σήμερα. Και είναι γι' αυτό που εμείς, η σημερινή γενιά, φανήκαμε κάπως αδύναμοι ή κατώτεροι των περιστάσεων. Βέβαια, όχι όλοι. Υπάρχουν και εξαιρέσεις. Αλλά δυστυχώς, η καλοπέραση, ο εύκολος πλουτισμός, η απόλαυση μιας επίπλαστης χλιδής, πέρα από τις πραγματικές μας δυνατότητες, μας απονεύρωσε, μας αποδυνάμωσε ως λαό… Εύχομαι να κάνω λάθος.

Α. ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΗΣ
Στοχαστής-ερευνητής