Οι πολίτες έχουν την αίσθηση ότι πολιτικό σύστημα και οι «θεσμοί» δεν είναι απλώς μέρος του προβλήματος, αλλά είναι δημιουργοί των προβλημάτων

«Ξανάριξε μια ματιά στην εφημερίδα… οι μικρές αγγελίες… ΖΗΤΕΙΤΑΙ γραφομηχανή, ΖΗΤΕΙΤΑΙ ραδιογραμμόφωνο… Έβγαλε την ατζέντα του, έκοψε ένα φύλλο και έγραψε με το μολύβι του: ΖΗΤΕΙΤΑΙ ελπίς. Ύστερα πρόσθεσε το όνομά του και την διεύθυνσή του. Φώναξε το γκαρσόνι. Ήθελε να πληρώσει, να πάει κατευθείαν στην εφημερίδα να δώσει τη αγγελία του, να παρακαλέσει να επιμείνει να μπει οπωσδήποτε στο αυριανό φύλλο»
(Από το «Ζητείται ελπίς», του Αντώνη Σαμαράκη).

Ο πολίτης αυτός θα πρέπει οπωσδήποτε να ήταν Ελληνοκύπριος (ή Ελλαδίτης). Δεν υπάρχουν πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες των οποίων οι πολίτες να έχουν συσσωρεύσει τόση απελπισία και τόση κατάθλιψη, που να έχουν τόσο μεγάλα προβλήματα και εντούτοις αυτοί που θα έπρεπε να τα αντιμετωπίσουν να είναι τόσο πολύ απαξιωμένοι.

Οι πολίτες έχουν τη αίσθηση ότι πολιτικό σύστημα και οι «θεσμοί» δεν είναι απλώς μέρος του προβλήματος, αλλά είναι δημιουργοί των προβλημάτων. Είμαστε ένα κατεχόμενο νησί, απειλείται η ύπαρξη αυτού του λαού, έχουμε καταστραφεί οικονομικά, υπάρχουν χιλιάδες άνεργοι και άνθρωποι που πεινούν, κι όμως διάφορα κέντρα και παράκεντρα εξουσίας ερίζουν και αλληλοκατηγορούνται, σαν να μην άλλαξε τίποτα. Σαν να καθόμαστε πάνω σ’ ένα μεγάλο βράχο που πέφτει στην άβυσσο, κι εμείς δείχνουμε ο ένας τον άλλον με το δάχτυλο, αδυνατώντας να καταλάβουμε ότι χανόμαστε, νομίζοντας ότι πατάμε σε στέρεο έδαφος.

Για τους μετέχοντες στα ποικιλώνυμα κέντρα εξουσίας, οι στόχοι παραμένουν οι ίδιοι: Η αίγλη της εξουσίας, η υπερίσχυση έναντι του αντιπάλου, η ματαιοδοξία, το εικονικό κύρος του πλούτου, η απατηλή αίγλη των πρωτοσέλιδων, ο στομφώδης ψεύτικος λόγος, όλα πράγματα που τροφοδοτούνται από τον εγωκεντρισμό και τον επανατροφοδοτούν. Είναι αλήθεια πως δεν είναι καλό να ισοπεδώνουμε τα πράγματα, δεν είναι όλοι το ίδιο.

Όμως ο χείμαρρος της απαξίωσης του συστήματος είναι τόσο ορμητικός, που παρασέρνει τους πάντες. Η οργή, η σύγχυση και η απογοήτευση από την αλληλουχία των συνεχών αρνητικών γεγονότων εμποδίζουν μια νηφάλια αξιολόγηση εκ μέρους πολλών πολιτών. Εκεί που λέμε ότι φτάσαμε στον πάτο, έρχεται κάτι ακόμα χειρότερο, έτσι που οι πολίτες να μην μπορούν να αισθανθούν ότι τα χειρότερα πέρασαν, να μην μπορούν να νιώσουν ανακούφιση και αισιοδοξία.

Η κατάσταση αυτή διαβρώνει την ψυχολογία των πολιτών, δημιουργεί την αίσθηση του μάταιου οποιασδήποτε αντίδρασης, μια κατάσταση ανήμπορου θυμού, που σιγά-σιγά οδηγεί στην παθητικότητα και την αδιαφορία. Αυτό το χαμένο φρόνημα θα χρησιμοποιηθεί και από όσους προωθούν κακή λύση του Κυπριακού. Και ακριβώς είναι η προετοιμαζόμενη κακή λύση του Κυπριακού άλλη μια αιτία απελπισίας και θυμού για τους πολίτες, οι οποίοι βλέπουν να προετοιμάζεται το έδαφος με ωραιοποιήσεις και χαμόγελα αισιοδοξίας, ανάμεικτα με απειλές, εκβιασμούς και πονηριές για την επαναφορά του φιλοτουρκικού σχεδίου Ανάν, που ο λαός απέρριψε πριν από 11 χρόνια. Η λύση για την οποία γίνεται λόγος είναι ουσιαστικά ένας συνεταιρισμός με την Τουρκία, αφού το ψευδοκράτος ελέγχεται πλήρως από αυτήν. Υπάρχει κανείς που εμπιστεύεται την Τουρκία? Οι πολίτες της Κύπρου βλέπουν, λοιπόν, και στο εθνικό θέμα το μέλλον να ορθώνεται απειλητικά.

Η Ελλάδα, από την άλλη, είναι εξασθενημένη, η κατάστασή της δεν της επιτρέπει να ασκήσει πολιτική και μάλιστα κάνει ό,τι μπορεί για να μείνει χωρίς φίλους. Η Ελλάδα είναι απούσα από την περιοχή, ενώ η Τουρκία κυριαρχεί. Το Ισραήλ είναι το αντίβαρο, αλλά με μια λύση τύπου Ανάν η Τουρκία παίρνει τον έλεγχο της Κύπρου, ενώ το Ισραήλ απομακρύνεται και μένουμε μόνοι μας με την Τουρκία.

Σε τι να ελπίζει, λοιπόν, αυτός ό δύσμοιρος λαός? Δύσκολο να απαντήσει κανείς. Για να υπάρχει ελπίδα, χρειάζεται πολιτικό προσωπικό ενός κάποιου επιπέδου, το οποίο να μη χειραγωγείται από ξένες πρεσβείες. Όσοι ασκούν κάποια μορφή εξουσίας πρέπει να νοιάζονται για τα κοινά και όχι για τον εαυτό τους. Πρέπει να είναι αξιοπρεπείς και όρθιοι. Επιπλέον, χρειάζονται στοιχειωδώς ώριμοι πολίτες, που να μη συμπεριφέρονται ως κομματικές αγέλες, φωνασκώντας και αναπαράγοντας τα συνθήματα των κομματικών ντελάληδων. Αν αυτό συμβεί, τότε υπάρχει κάποια ελπίδα. Διαφορετικά, η συνεχής απουσία αξιών στην αντίκριση των οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών και εθνικών θεμάτων θα δημιουργήσει τόσο ασφυκτικές συνθήκες, που δεν θα είναι συμβατές με μια φυσιολογική ζωή.

ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ