Στη λειτουργία της σύγχρονης κρατικής μηχανής, ιδιαίτερα στον τομέα της προώθησης τεχνοκρατικών βελτιώσεων και αναπτυξιακών ιδεών, κάποιος μπορεί να παρατηρήσει έναν πληθωρισμό στην εκπόνηση, ανάπτυξη και προώθηση προγραμμάτων με καλώς νοούμενο και ωφέλιμο σκοπό.

Τα περισσότερα από αυτά τα προγράμματα συνδέονται με πτυχές της Παιδείας, όπως κατάρτιση σε επαγγελματικές δεξιότητες και ανάπτυξη σύγχρονων στάσεων στο νέο περιβάλλον που καλείται να ζήσει ο νέος ή με πτυχές της οικονομίας, στα οποία μπορεί να συνδέονται διάφορα Κέντρα υπεύθυνα για την προώθηση της απασχόλησης και της ανάπτυξης.

Το ερωτήματα που κανένας, όμως, δεν θέτει γι' αυτήν την πρακτική είναι δύο: α) Υπάρχει πρόβλημα υπερβολικής διασποράς της ενέργειας από την προσήλωση σε μια τέτοια πληθώρα προγραμμάτων και β) πόσο προσεγγίζουν την ουσία και αν στην προσπάθεια εκπόνησης τέτοιου αριθμού προγραμμάτων από κάθε τμήμα ή συνδεόμενο οργανισμό αυτή υποβαθμίζεται;

Πρέπει κατ' αρχήν να γίνει κατανοητό ότι τέτοια προγράμματα εκπηγάζουν και από τη φύση του ρόλου των ιδρυμάτων που τα εκπονούν όσο και για αιτιολόγηση της ύπαρξής τους, σε ένα περιβάλλον που όλα κρίνονται και αξιολογούνται. Αυτά τα δύο, όμως, δεν είναι ικανά να διασφαλίσουν τα διάφορα υπουργικά τμήματα/οργανώσεις/ κρατικά ή ημικρατικά ιδρύματα από την ανάγκη λογοδοσίας ως προς τις πραγματικές ευθύνες και υπεθυνότητες που περιγράφει το έργο τους. Και αυτό σίγουρα έχει να κάνει με προώθηση ουσιαστικών τομών, που το ορατά ευεργετικό αποτέλεσμα να είναι πιο εύκολα και δικαιολογημένα αναμενόμενο.

Μέσα από την ίδια προσέγγιση, η διαχείριση των πόρων (οικονομικών, ανθρώπινου δυναμικού) πρέπει είναι άμεση συνιστώσα της επίτευξης ουσιαστικών τομών και ως εξ αυτού η ανυπαρξία συγκέντρωσης δράσεων σε συγκεκριμένες κατευθύνσεις αφαιρεί σε μεγάλο βαθμό από τις πιθανότητες επιτυχούς έκβασης. Με άλλα λόγια, η αριθμητική υπερβολή στους στόχους έχει άμεσα συνεπακόλουθα στην εκπλήρωσή τους, δεδομένων και των περιορισμών του πληθυσμού της χώρας μας.

Είναι προφανές ότι υπάρχουν μικροπολιτικές παράμετροι στη σχεδίαση, κατανομή προϋπολογισμών και επιλογή προγραμμάτων, που στερούν από την κοινωνία την πιθανότητα αμεσότερης επίδρασής τους στη λειτουργία της που πρέπει να προσεχτούν μέσω μιας στρατηγικής αναμόρφωσης της όλης κουλτούρας εκπόνησης και προγραμματισμού τους. Μέσα από αυτήν την οπτική τα περισσότερα προγράμματα έχουν ένα έντονα θεωρητικό χαρακτήρα, που στο τέλος τα καθιστά απλά ως εκπαιδευτικά εργαλεία. Πέρα από αυτό, η μεγαλύτερη έμφαση στην ουσία θα απορρίψει πολλά προγράμματα στη φάση της ιδέας, δίνοντας την ευκαιρία σε πιο ρεαλιστικά και πρακτικά υποσχόμενα να έχουν έναν πιο καίριο λόγο.

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ
Εκπαιδευτικός, αναλυτής