Για δύο και πλέον χρόνια, οι κάτοχοι αξιογράφων που εξαπατήθηκαν από τις τράπεζες προσπαθούν να βρουν μια εξωδικαστική λύση στο πρόβλημά τους, με τη βοήθεια της Κυβέρνησης και της Βουλής, χωρίς όμως κανένα αποτέλεσμα μέχρι σήμερα. Ουσιαστικά, κανένας δεν μπορεί να βοηθήσει τους κατόχους αξιογράφων που εξαπατήθηκαν, παρά μόνον η Δικαιοσύνη.

Οι κάτοχοι αξιογράφων δεν ακολούθησαν αυτόν τον δρόμο διότι είναι χρονοβόρος και οι αγωγές είναι πολλές. Εδώ ακριβώς θα πρέπει να εισαχθεί ο θεσμός του “class action” στα δικαστήρια, όπου πολλοί παραπονούμενοι μπορούν να αποταθούν μαζί σε μιαν αγωγή εναντίον μιας συγκεκριμένης εταιρείας. Ο θεσμός αυτός θα εισαχθεί σύντομα στην κυπριακή Δικαιοσύνη διότι είναι και οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το γεγονός, όμως, είναι ότι οι κάτοχοι αξιογράφων δεν αξιολόγησαν ορθολογιστικά την προσφυγή τους στα δικαστήρια. Οι μαζικές αγωγές στα δικαστήρια θα λειτουργούσαν ως σημαντικό εργαλείο άσκησης πίεσης προς τις τράπεζες να συμβιβαστούν με τους εξαπατημένους κατόχους αξιογράφων, διότι ενόσω αυτές οι αγωγές θα εκκρεμούν στα δικαστήρια, οι τιμές των μετοχών των τραπεζών που επηρεάζονται θα πιέζονται προς τα κάτω.

Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι οι κάτοχοι αξιογράφων έχουν χάσει όλα τους τα χρήματα, χωρίς να τους έχει διασφαλιστεί το ποσόν των €100.000, όπως έγινε στην περίπτωση των καταθετών. Και ενώ πολλοί από αυτούς έχουν συνάψει και δάνεια με εξασφάλιση τα αξιόγραφα που τους πούλησαν οι τράπεζες, δεν είχαν το δικαίωμα να τα χρησιμοποιήσουν έναντι των δανείων τους (offset), όπως έχει συμβεί με τους καταθέτες όταν έγινε το κούρεμα. Ως αποτέλεσμα, πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους είναι εκτεθειμένοι, και κάποιοι δεν έχουν καθόλου χρήματα.

Η Τρόικα και οι τράπεζες επιμένουν ότι τα αξιόγραφα είναι επενδυτικό προϊόν και ότι αυτοί που τα αγοράζουν είναι εκτεθειμένοι στον κίνδυνο απώλειας των χρημάτων τους, και ότι όσοι νιώθουν ότι εξαπατήθηκαν, μπορούν να αποταθούν στα δικαστήρια. Όντως, φαίνεται ότι ο δρόμος προς τη δικαίωση των κατόχων αξιογράφων, που υποστηρίζουν ότι εξαπατήθηκαν, περνά από τα δικαστήρια. Αυτός είναι και ο μόνος τρόπος για να νιώσουν οι τράπεζες την πίεση να συμβιβαστούν σε μια εξωδικαστική επίλυση του προβλήματος.

Οι μαζικές αγωγές των κατόχων αξιογράφων στα δικαστήρια εναντίον των τραπεζών ή καλύτερα της Τράπεζας Κύπρου, θα δημιουργήσουν μια ενδεχόμενη υποχρέωση στους ισολογισμούς Τράπεζας Κύπρου, η οποία μεταφράζεται σε ζημιά. Για τον λόγο αυτό, αν η αγορά πιστεύει ότι οι κάτοχοι των αξιογράφων έχουν δίκαιο, τότε η τιμή της μετοχής θα πιέζεται προς τα κάτω, αντικατοπτρίζοντας τις ζημιές που θα υποστεί η Τράπεζα Κύπρου από ενδεχόμενες αποζημιώσεις που θα κληθεί να καταβάλει σε εξαπατημένους κατόχους αξιογράφων.

Η μείωση της τιμής της μετοχής για μεγάλο χρονικό διάστημα, μέχρι να εκδικαστούν οι υποθέσεις, θα έχει κόστος για την Τράπεζα, διότι δεν θα μπορεί ν' αντλεί φρέσκα κεφάλαια με την έκδοση νέων μετοχών σε ικανοποιητική τιμή. Δηλαδή, στην περίπτωση που η τράπεζα χρειαστεί φρέσκα κεφάλαια λόγω των ενδεχόμενων ζημιών που θα υποστεί από τις αποζημιώσεις προς τους κατόχους αξιογράφων, τότε θα αναγκαστεί να εκδώσει νέες μετοχές σε πολύ χαμηλή τιμή, αλλοιώνοντας τη σημερινή σύνθεση του μετοχικού κεφαλαίου της τράπεζας. Ο δρόμος προς τα δικαστήρια είναι ο ενδεδειγμένος για τους κατόχους αξιογράφων, ήδη έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος.

ΜΑΡΙΟΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ
Οικονομολόγος, βουλευτής Κερύνειας