Απαραίτητο προσόν του διπλωμάτη επιβάλλεται να είναι όχι το κληρονομικό προνόμιο και η κομματική εύνοια αλλά η αποδεδειγμένη γνώση
Η έγκυρη ακαδημαϊκή γνώση και η ανάλυση των ιστορικών γεγονότων κατευθύνουν τη σκέψη στην κατάδειξη των αμυντικών όρων που προστατεύουν έθνη και λαούς από τη θυματοποίηση, εκ μέρους όσων καραδοκούν να επαναλάβουν κακοποιά εγχειρήματα εναντίον ιδίων αντιπάλων, στους ίδιους γεωπολιτικούς χώρους, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Γιατί από τα γεγονότα προβάλλουν τα συμφέροντα, οι πολιτικές σκοπιμότητες, οι χαρακτήρες των ανθρώπων, οι φυλετικές παρορμήσεις, τα κοινωνικά πάθη, οι παραδοσιακές τακτικές, οι τάσεις μιμητικών επαναλήψεων, οι επιδιώξεις, ο πολιτισμός.
Από την ανάλυση των έργων αντιλαμβάνεσαι τους δημιουργούς των γεγονότων, διαισθάνεσαι τις προθέσεις και είτε πορεύεσαι ασφαλής στην ιστορική σου διαδρομή είτε ανάλογα φοράς την πανοπλία και επαγρυπνείς με το όπλο παρά πόδα για να αμυνθείς στον αιφνιδιασμό και από τα Πάρθια βέλη, τις ενέδρες και τις παρασπονδίες. (Επί του θέματος και στον «Φιλελεύθερο», Γιάννη Σπανού, «Δέκα αιώνες γειτονίας με τους Τούρκους», πολεμικά, διπλωματικά και κοινωνικά γεγονότα χίλιων χρόνων, αναλύσεις και συμπεράσματα).
Ο κληρονομικός εγωισμός και η έπαρση, που κατά τους νεοπλατωνικούς είναι πρωτοκυτταρική ιδιότητα λόγω της συνείδησης απόλυτης ατομικής ελευθερίας, δεν επέτρεψαν τη μελέτη του αντιπάλου και, κατά λογική συνέπεια, την πρόβλεψη των προπαρασκευών και των στρατηγικών του επιδιώξεων, που επεσώρευσαν βιβλικούς αφανισμούς, όπως την ολοκληρωτική Μικρασιατική καταστροφή των οκτώ και πλέον εκατομμυρίων Ελλήνων («Φιλελεύθερος» 1.2.2004 και «Σημερινή»).
Αν οι Βυζαντινοί αναγνώριζαν τον επελαύνοντα εχθρό, η ιστορία θα ήταν διαφορετική. Θα γνώριζαν τις τακτικές, τη μιμητική πρακτική, τα δανεικά σχέδια, όπως τη μεταφορά διά ξηράς πλοίων στον Κεράτιο κόλπο, (Νικήτας Ωορύφας στον Ισθμό της Κορίνθου 872 και Βενετοί κατά Λομβαρδών 1439).
Αν μελετούσαν τους ιστορικούς τους, Γεώργιο Παχυμέρη, Γεώργιο Ακροπολίτη, Νικηφόρο Γρηγορά, δεν θα κατέληγαν στα συμπεράσματα του G. Schlumberger και G.Calmette για την εκμετάλλευση των ελληνικών αδυναμιών που οδηγούν σε διχασμούς και συμφορές. Θ’ απέφευγαν την ήττα του Μαντζικέρτ (19 Αυγούστου 1071) και θα μετρούσαν σωστά τον Αλπ Αρσλάν και τον Tugril-Beg, με τις επιδρομικές επεκτατικές τακτικές.
Εξάλλου θα ήταν δυνατή η πρόβλεψη της διολίσθησης στην παρασπονδία και την αγνωμοσύνη που συνιστούν ανέντιμες ανακολουθίες, όπως η αλλαγή στρατοπέδων σε κρίσιμες ώρες από την 18η Οκτωβρίου 1081, όταν οι Τούρκοι εγκατέλειψαν τον Αλέξιο Κομνηνό, με συνέπεια την ήττα από τον Ροβέρτο Γισκάρδο στο Δυρράχιο και την προδοσία του σουλτάνου Quilidji-Aslan to 1176, που συντάχθηκε με τον Βαρβαρόσσα στη δημιουργία αντιβυζαντινού συνασπισμού. Επί του θέματος και η περίπτωση Εμίρη Τζαχά, που ανέλυσα στον «Φιλελεύθερο» παλαιότερα.
Αλλά για να αποφευχθεί η μακρά παρελθοντολογία, δεν κρίνεται άσκοπο να επισημανθεί, ότι η ίδια αρνητική τακτική φόρεσε παρωπίδες στην ελληνική πολιτική σκέψη και στα νεότερα χρόνια, καθιστώντας την ανίκανη ν’ αντιληφθεί ότι οι Τούρκοι δεν παίζουν μόνο στα δάκτυλά τους τον κόσμο αλλά και στις αιχμές των αιμοσταγών σπαθιών τους.
Τα παραδείγματα πολλά: Οι πολιορκίες της Βιένης (Σουλεϊμάν 1529, παράλληλα με τις ερημώσεις του Χαϊρεντίν Βαρβαρόσσα που λυμαινόταν τη Μεσόγειο και 1683, ακολούθως δε το 1697, όταν ο πρίγκιπας Ευγένιος της Σαβοΐας νίκησε τους επιδρομείς της Ζέντα). Υπομιμνήσκεται και η συντριβή των επιδρομέων από τις βυζαντινές λεγεώνες του Αέτιου και η αποφυγή τουρκοποίησης της Ευρώπης με όλα τα συνεπαγόμενα μοιραία κακά!
Στην επισήμανση των διδακτικών γεγονότων που επιβεβαιώνουν την ανεπάρκεια προωθημένης προβλεπτικής διπλωματίας, με εξαίρεση τον Ελευθέριο Βενιζέλο - «Εγώ, κύριοι, γνωρίζω τους Τούρκους», (διασυμμαχική διάσκεψη του Σπα)-, επισημαίνω και τα ακόλουθα περί παρασπονδιών και καταπατήσεων συμπεφωνημένων διμερών και διεθνών:
*Συνθήκες Χουνκιάρ Ισκελεσί Ιουλίου 1833 για τα στενά Ελλησπόντου-Βοσπόρου.
*Χάττι Χουμαγιούν 18 Φεβρουαρίου 1856 -Αβδούλ Χαμίτ- για τα δικαιώματα των Χριστιανών.
*Συνδιάσκεψη πρεσβευτών στην Κωνσταντινούπολη 1878 για την αυτονομία Ερζεγοβίνης, Βοσνίας, Βουλγαρίας.
*Συνθήκη Αγίου Στεφάνου 3 Μαρτίου 1878.
* Συνθήκη Βερολίνου 13 Ιουνίου 1878.
*Σύμβαση Χαλέπας Μαΐου 1896 για την Κρήτη.
*Συνθήκη Λονδίνου 17 Μαΐου 1913.
*Συνθήκη Βουκουρεστίου 28 Ιουλίου 1913.
*Διωγμοί Ελλήνων Μικράς Ασίας, Πόντου, Θράκης, Νησιών με την κήρυξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου - Μικρασιατική Καταστροφή 1914 - 1923.
* Γενοκτονίες Πόντιων Ελλήνων και Αρμενίων 1914 - 1923.
*Ειρηνευτικές συμφωνίες Παρισίων 1918 για τερματισμό της πολυαίμακτης παγκόσμιας συμφοράς.
* Συνθήκη Λωζάννης 1923.
*Συμφωνία Βενιζέλου-Ατατούρκ 1930.
* Συμφωνία Ζυρίχης-Λονδίνου 1959.
*Συμφωνίες ανακωχής 1974.
Ούτως εχόντων των πραγμάτων, επαναλαμβάνω: Αν οι διπλωματίες Αθηνών - Λευκωσίας μελετούσαν και ανέλυαν τον εχθρό θα υφιστάμεθα τόσες πανωλεθρίες; Ο Ναπολέων (Βιογραφία από Εμίλ Λούντβιχ) είχε παρατηρήσει: «αν ο εχθρός γνώριζε τον εχθρό, ο εχθρός θα νικούσε τον εχθρό».
Αυτό τον εχθρό οφείλουμε να γνωρίζουμε εφ’ όλης της ύλης. Οφειλή υπογεγραμμένη για όσους εισέρχονται ή παραμένουν στη διπλωματία. Απαραίτητο προσόν του διπλωμάτη επιβάλλεται να είναι όχι το κληρονομικό προνόμιο και η κομματική εύνοια αλλά η αποδεδειγμένη γνώση.
Η ευρεία σπουδή επί του προκειμένου πρέπει να συνεπάγεται έγκυρη επιστημονική ικανότητα, που να υπερκεράζει τη θεωρία του Καρλ Κλαούζεβιτς, πως ο πόλεμος είναι η σιδερένια πυγμή της διπλωματίας.
Όταν ο Μέττερνιχ διερωτήθηκε τι θα διάλεγε, αν είχε δυνατότητα επιλογής, τις στρατιές του Βοναπάρτη ή το Γραφείο Κοινής Γνώμης των Γάλλων (διπλωματία - προπαγάνδα), υπέδειξε το δεύτερο. Όταν αυτή η υπαρξιακή ανάγκη γίνει κατανοητή, από τις κυβερνήσεις Λευκωσίας-Αθηνών, η ακολουθία των σεισμικών ολέθρων θα διακοπεί και το ελληνικό μέλλον θα διασφαλισθεί στο διηνεκές…
ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΠΑΝΟΣ
www.giannisspanos.com
