Πήξαμε στους Νόμους, ων ουκ έστιν αριθμός! Δεν μας έφθανε η πληθώρα των δικών μας Νόμων, Κανονισμών και Διαταγμάτων, μας έχει πνίξει, από το 2004 και εντεύθεν, ένα τσουνάμι ευρωπαϊκών «Κανονισμών» (νόμων), άμεσης εφαρμογής στη χώρα μας, καθώς και ευρωπαϊκών «Οδηγιών», με τις οποίες οφείλουμε να εναρμονίζουμε τη νομοθεσία μας. Χώρια οι πολυάριθμες διεθνείς συμφωνίες, πολυμερείς και διμερείς, τόσο εκείνες που κληρονομήσαμε από τους Άγγλους αποικιοκράτες, όσο κι εκείνες που υπογράψαμε κι επικυρώσαμε εμείς.

Αφήνω τελευταίο το κουτσουρεμένο από το Δίκαιο της Ανάγκης δοτό παράξενο Σύνταγμά μας, που υπερπηδήθηκε από το ευρωπαϊκό δίκαιο, ορισμένες από τις διατάξεις του οποίου ακόμη προσπαθεί να ερμηνεύσει το Ανώτατο Δικαστήριο. Λογιών - λογιών Νόμοι, διαφόρων ειδών, κατηγοριών και ποιοτήτων: Συνταγματικοί, κυρωτικοί, εναρμονιστικοί, καινούργιοι ή απαρχαιωμένοι, καλοί ή κακοί, ωφέλιμοι ή ανώφελοι, βασικοί ή τροποποιητικοί, ευνόητοι ή δυσνόητοι, καλογραμμένοι ή κακογραμμένοι, καλοσυνταγμένοι ή κακοσυνταγμένοι, ευκολονόητοι ή δυσνόητοι, χρήσιμοι ή άχρηστοι, δημοκρατικοί ή καταπιεστικοί, απλοί ή δαιδαλώδεις, αυτοτελείς ή μη, καλοδεχούμενοι (επιδόματα) ή κακοδεχούμενοι (νέοι φόροι), συνάδοντες μεταξύ τους ή αλληλοσυγκρουόμενοι…

Νόμοι εδώ, Νόμοι εκεί και Νόμοι παραπέρα… Πού να βρει κανείς λογαριασμό; Κι ύστερα σου λένε: «Δεν συγχωρείται η άγνοια Νόμου», με αποτέλεσμα να μην αποτελεί υπεράσπιση σε ποινική κατηγορία το ότι κάποιος παρανόμησε, χωρίς να γνωρίζει ότι αυτό που έκανε προσκρούει σε διάταξη Νόμου. Ποιου Νόμου; Ποιου απ’ όλους; Ποιος γνωρίζει όλους τους Νόμους; Η απάντηση είναι «ουδείς», δεδομένου ότι κάτι τέτοιο είναι ανθρωπίνως αδύνατον. Το πολύ, να θυμάται κανείς τις δέκα εντολές, όταν δεν είναι νομικός. Το λυπηρό είναι ότι δεν γνωρίζουμε ούτε τα βασικά συνταγματικά δικαιώματα και υποχρεώσεις μας.

Όχι μόνο ο απλός πολίτης, αλλ’ ούτε κι εκείνοι που λόγω αξιώματος ή λειτουργήματος ή επαγγέλματος θα ΄πρεπε να γνωρίζουν τη σχετική με τις αρμοδιότητες του καθενός από αυτούς νομοθεσία, έχουν πλήρη ή καθαρή ή σίγουρη εικόνα του πλέγματος των νομικών διατάξεων που έχουν υφάνει τον ιστό τους γύρω από κάθε έκφανση του κοινωνικού μας βίου. Κι αυτοί ακόμη είναι αναγκασμένοι στη δεδομένη στιγμή να ψάξουν να βρουν τη σχετική νομοθεσία, είτε μέσα στους ογκώδεις τόμους της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας, είτε στο διαδίκτυο, αν αυτή είναι καταχωρισμένη σ’ αυτό. Ας σημειωθεί ότι οι Κανονισμοί και τα Διατάγματα δεν είναι καταχωρισμένα σ’ αυτό.

Και ας πούμε ότι, ψάχνοντας, βρίσκουν τη σχετική νομοθεσία. Παρακάτω; Για να την εφαρμόσουν, πρέπει να την ερμηνεύσουν, ώστε να την κατανοήσουν. Πρέπει ν’ ανατρέξουν σε γραμματικά, ετυμολογικά και νομικά λεξικά, σε δικαστικές αποφάσεις, δικών μας και ευρωπαϊκών Δικαστηρίων, και πάλι δεν μπορούν να είναι απόλυτα σίγουροι. Όπως με πειράζει, χαριτολογώντας, μια καλή μου φίλη, «οι περισσότεροι Νόμοι περιέχουν… εποικοδομητικές ασάφειες, έτσι ώστε… να έχουμε δουλειά εμείς οι νομικοί και τα Δικαστήρια»! Φυσικά, δεν παραπονιέμαι για την ανάγκη ερμηνείας των Νόμων, πράγμα άλλωστε αναγκαίο και καθόλα επιστημονικό. Εκείνο για το οποίο παραπονιέμαι είναι ο μεγάλος αριθμός των Νόμων, πράγμα που, μεταξύ άλλων, καλλιεργεί και τη γραφειοκρατία, με αποτέλεσμα να ταλαιπωρούνται οι πολίτες και να αυξάνεται το διοικητικό κόστος των επιχειρήσεων.

Μιλούμε για μεταρρύθμιση στη δημόσια υπηρεσία. Ορισμένοι αισιοδοξούν ότι μπορούν να την πετύχουν μόνο με διοικητικά μέτρα. Αμ, δεν γίνεται μ’ αυτόν τον τρόπο. Πρέπει να προηγηθεί τροποποίηση και απλοποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας. Καιρός να παύσει ο κάθε νεοεκλεγείς βουλευτής να επιθυμεί ν’ αφήσει το στίγμα του με την Πρόταση νέων Νόμων στη Βουλή και ο κάθε νεοδιοριζόμενος Υπουργός να φιλοδοξεί να κληροδοτήσει στους διαδόχους του το προϊόν του δικού του οράματος, προσθέτοντας ο καθένας το δικό του λιθαράκι στη Βαβέλ της πολυνομίας και συμβάλλοντας στην τυραννία των πολιτών από τους πολυάριθμους Νόμους. Καιρός ν’ αρχίσουμε να καταργούμε μερικούς απαρχαιωμένους ή άχρηστους Νόμους και ν’ απλοποιούμε τους υπόλοιπους. Ιδού για τους αρμόδιους έργον λαμπρόν!

ΚΛΑΙΛΙΑ ΤΟΜΠΟΛΗ-ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ
Δικηγόρος, τ. Εισαγγελέας της Δημοκρατίας [email protected]