Αφορμή για το άρθρο μας είναι η προφανής επικείμενη επανέναρξη των συνομιλιών και ο τίτλος πηγάζει από μία κυπριακή ρήση, που αναδύθηκε από την εμπειρία των Ελλήνων της Κύπρου από την τουρκοκρατία της Κύπρου. Τελικά τη ρήση αποδεικνύουν σωστή οι διάφορες συμφωνίες, προφορικές ή γραπτές, από την ώρα που πάτησαν το πόδι τους οι Τούρκοι στην Κύπρο το 1571. Εμείς θα εξετάσουμε τρεις από αυτές, αρχίζοντας από την πρώτη υπογραφείσα συμφωνία που έκαναν την 1ην Αυγούστου του 1571, όταν κατέλαβαν την Αμμόχωστο, γιατί μετά την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως πήρε σειρά η Κύπρος.
Έτσι, στρατεύματα υπό τον αρχιστράτηγο Λαλά Μουσταφά αποβιβάζονται στις Αλυκές της Λάρνακας στις 3ης Ιουλίου 1570, υποστηριζόμενα από μεγάλη ναυτική δύναμη. Ο Λαλά Μπουσταφά, αφού κατέλαβε τη Λευκωσία, αποκεφάλισε τον αρχιστράτηγο της Κύπρου Νικόλαο Δάνδολο, στέλλοντας σε δίσκο το κεφάλι του στον υπερασπιστή της Αμμοχώστου Μαρκαντώνιο Βραγαδίνο, ζητώντας του την παράδοση της πόλης. Η απάντηση από τους υπερασπιστές της Αμμοχώστου φυσικά ήταν αρνητική και υπερασπίστηκαν την πόλη ηρωικά, αλλά εντελώς αβοήθητοι, χωρίς τρόφιμα και χωρίς πολεμοφόδια.
Ο μεγάλος χριστιανικός στόλος που ανέμεναν για βοήθεια δεν έφθασε ποτέ. Έτσι, στις 31 Ιουλίου 1571, αναγκάστηκαν μετά από ενδεκάμηνη πολιορκία να παραδοθούν ελλείψει πολεμοφοδίων, ασθενειών και πείνας. Υπόγραψαν συμφωνία με τον Λαλά Μουσταφά με δύο όρους, πρώτον, όσοι ήθελαν να φύγουν από την Κύπρο θα μπορούσαν να το κάνουν ελεύθερα και, δεύτερον, όσοι Έλληνες θα παρέμεναν, θα ήταν ελεύθεροι, θα προστατευόταν η τιμή και η περιουσία τους. Βεβαίως ο Λαλά Μουσταφά δεν τήρησε κανένα σημείο της συμφωνίας που υπέγραψε.
Το ίδιο βράδυ, 300 περίπου υπερασπιστές της Αμμοχώστου, με επικεφαλής τον Μαρκαντώνιο Βραγαδίνο, τον Καρπασίτη στρατηγό Μανώλη Σπηλιώτη, και τρακόσιους συνοδούς πήγαν στη σκηνή του Λαλά Μουσταφά, για να του παραδώσουν τα κλειδιά της πόλης. Αφού ο Πασάς είδε πόσοι λίγοι ήταν οι υπερασπιστές της πόλης, από τους οποίους έχασε ογδόντα χιλιάδες στρατιώτες, έδωσε διαταγή και έσφαξαν τους 300 συνοδούς, τον δε Βραγαδίνο και τον στρατηγό Σπηλιώτη, αφού τους υπέβαλε σε φρικτά βασανιστήρια, τους έγδαρε ζωντανούς.
Αυτή ήταν η πρώτη γραπτή συμφωνία των Τούρκων στην Κύπρο και από την οποία δεν τήρησαν ούτε ένα ιώτα. Η δεύτερη συναφθείσα συμφωνία με τους Τούρκους έγινε όταν πραγματοποίησαν την εισβολή το 1974. Στην τρίτη μέρα, κατόπιν πιέσεων, ιδιαίτερα προς τη δική μας πλευρά, έγινε Συμφωνία Κατάπαυσης του Πυρός, με την Εθνική Φρουρά να τηρεί κατά γράμμα τη Συμφωνία, αναγκαζόμενη να υποχωρεί συνεχώς, καθότι οι Τούρκοι όχι μόνο δεν τη σεβάστηκαν, αλλά έφεραν και ενισχύσεις, αναπτύσσοντας μιαν άνευ προηγουμένου επίθεση, καταλαμβάνοντας συνεχώς νέα εδάφη.
Από όπου περνούσαν έσπερναν τον τρόμο, βιάζοντας και εκτελώντας αμάχους και αιχμαλώτους πολέμου, κάτι που τις συνέπειές του ζούμε μέχρι και σήμερα. Η Τρίτη συμφωνία που συνήψαν οι Τούρκοι ήταν η γνωστή σε όλους μας Συμφωνία της Γ΄ Βιέννης, που υπογράφηκε από τον τότε διαπραγματευτή Γλαύκο Κληρίδη και τον εκπρόσωπο της Τουρκίας Ραούφ Ντενκτάς στις 2 Αυγούστου 1975, για να καλύψει τους Έλληνες της Καρπασίας που προτίμησαν να μείνουν φρουροί της πατρώας γης. Μετά την εισβολή παρέμειναν στη Καρπασία σχεδόν 14.000, από τις 20.642 Έλληνες κατοίκους της.
Προτού ακόμα στεγνώσει το μελάνι της τουρκικής υπογραφής, οι Τούρκοι άρχισαν να εφαρμόζουν ένα παρόμοιο σχέδιο με το Eritre Programi (σχέδιο διάλυσης), που εφάρμοσαν με επιτυχία στην Ίμβρο και την Τένεδο, για να διώξουν τον Ελληνισμό από την Καρπασία. Σήμερα παραμένουν στην Καρπασία μας τριακόσιες τόσες ελληνικές ψυχές, που σαν σύγχρονοι Σπαρτιάτες φυλάνε την Τιμή και Εθνική μας Αξιοπρέπεια στα Στενά της Καρπασίας.
Πρέπει όσοι μας κυβέρνησαν ή κυβερνούν και συνομιλούν με τους Τούρκους για λύση στο κυπριακό ζήτημα, να έχουν πάντα κατά νουν αυτές τις συμφωνίες και πως δεν τις τήρησαν οι Τούρκοι, αλλά επίσης να διδάσκονται από τους προγόνους μας που μας άφησαν την παρακαταθήκη, «ο Τούρκος γιοφύριν τζι αν γενεί, που πάνω του μεν ρέξεις».
ΠΕΤΡΟΣ Θ. ΑΣΣΙΩΤΗΣ
Πρόεδρος Ελεύθερης Ενιαίας Καρπασίας
