Η Κύπρος είχε εμπλακεί ενεργά τόσο στην τελική διαμόρφωση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Δράσης για το Περιβάλλον και την Υγεία όσο και στην υλοποίησή του

Οι θάνατοι των ανθρώπων στο μέλλον μπορούν να μειωθούν, εάν περιοριστούν τα περιβαλλοντικά προβλήματα. Στη βάση αυτής της αναγνώρισης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέπτυξε το 2003 την «Ευρωπαϊκή Στρατηγική για το Περιβάλλον και την Υγεία». Στόχοι της, ο περιορισμός της επιβάρυνσης της υγείας από περιβαλλοντικούς παράγοντες, ο εντοπισμός και η πρόληψη αναδυόμενων κινδύνων ή και απειλών για την υγεία που προέρχονται από περιβαλλοντικούς παράγοντες, και η ενίσχυση της ικανότητας για χάραξη κοινής πολιτικής των κρατών μελών στον τομέα.

Ιδιαίτερη έμφαση κατά τον καταρτισμό της Στρατηγικής δόθηκε στην αποτελεσματική προστασία και πρόληψη των επιπτώσεων του περιβάλλοντος στην υγεία των εγκύων και των παιδιών. Εξ ου και στον πρώτο κύκλο των δράσεών της, η Στρατηγική περιέλαβε τις παιδικές αναπνευστικές ασθένειες, τις αλλεργίες, το παιδικό άσθμα, τον καρκίνο, τις νευροαναπτυξιακές διαταραχές.

Για την υλοποίηση της Στρατηγικής υιοθετήθηκε από τη Ευρωπαϊκή Επιτροπή Σχέδιο Δράσης βασισμένο σε τρεις άξονες: (1) στη βελτίωση της δικτύωσης και πληροφόρησης μέσα από την ανάπτυξη ολοκληρωμένων προγραμμάτων περιβάλλοντος και υγείας, (2) στην κάλυψη κενών στη γνώση μέσω της έρευνας, και (3) στην ανταπόκριση στις ανάγκες διαμόρφωσης και αναθεώρησης των πολιτικών μέσω της ευαισθητοποίησης και της ενημέρωσης για τυχόν κινδύνους.

Η Κύπρος είχε εμπλακεί ενεργά τόσο στην τελική διαμόρφωση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Δράσης για το Περιβάλλον και την Υγεία, όσο και στην υλοποίησή του. Η στόχευση της Κύπρου ήταν ιδιαίτερη σε θέματα που σχετίζονται με το σύστημα δεικτών υγείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με κοινούς μηχανισμούς συλλογής συγκρίσιμων στοιχείων για την υγεία σε όλα τα επίπεδα, την προώθηση προγραμμάτων βελτίωσης των σχετικών γνώσεων, και την ενίσχυση των μηχανισμών παρακολούθησης και αντιμετώπισης των κινδύνων για την υγεία.

Σε διεθνές επίπεδο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έθεσε στόχους στο θέμα Περιβάλλον και Υγεία, οι οποίοι συγκλίνουν και αλληλοενισχύονται με αυτούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Κύπρος έχει επιλεγεί και είναι ένα από τα δέκα κράτη που συμμετέχουν στις δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για το Περιβάλλον και Υγεία. Εκπρόσωπος της Κύπρου στη σχετική Επιτροπή είναι το Γενικό Χημείο του Κράτους.

Προκειμένου να αποφευχθεί η υποβάθμιση του περιβάλλοντος, να επιτευχθεί η ορθολογική διαχείρισή του και να μειωθεί η έκθεση του ανθρώπου σε χημικούς, βιολογικούς, μικροβιολογικούς και ραδιολογικούς παράγοντες (όπως περιβαλλοντικούς ρύπους, κλιματικές αλλαγές, στρεσογόνους παράγοντες, φάρμακα, διατροφή, ακτινοβολία), είναι απαραίτητη η λήψη όλων των αναγκαίων προληπτικών μέτρων και η εφαρμογή στρατηγικών στην εκτέλεση έργων.

Τέτοιες Στρατηγικές και πολιτικές για τον έλεγχο και την πρόληψη των νοσημάτων που προκαλούνται από βλαπτικούς φυσικούς, χημικούς ή βιολογικούς παράγοντες βασίζονται παραδοσιακά σε δράσεις που απευθύνονται στην εξάλειψη αυτού του παράγοντα. Και, σαφώς, διασυνδέονται με οικονομικά και κοινωνικά οφέλη. Προς τον σκοπό αυτό, το Υπουργείο Υγείας εφαρμόζει σωρεία πολυδιάστατων δράσεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

Προγράμματα για πρόληψη ασθενειών (όπως καρδιοπάθειες, καρκίνος, διαβήτης, υπέρταση), προγράμματα ελέγχου των παραγόντων κινδύνου (όπως κάπνισμα, λανθασμένη διατροφή, καθιστική ζωή, περιβαλλοντικοί παράγοντες), προγράμματα έγκαιρης ανίχνευσης (όπως το ανιχνευτικό πρόγραμμα καρκίνου του μαστού, του παχέος εντέρου και προαγωγής της υγείας).

Παράλληλα, το Υπουργείο Υγείας και το Γενικό Χημείο του Κράτους συμμετέχουν ενεργά σε ευρωπαϊκά προγράμματα για το περιβάλλον και την υγεία, όπως το COPHES-DEMOCOPHES, το SIMPHONY, το EMTOX, το EUROMIX.

Η σύγχρονη δημόσια υγεία πλέον δεν περιλαμβάνει μόνο την επιστήμη ή την ιατρική, αλλά και την πολιτική της παρεμπόδισης ασθενειών και την προώθηση της καλής υγείας. Αυτά τα μέτρα συμπεριλαμβάνουν νομοθετήσεις και ρυθμίσεις, δημοσιονομικά μέτρα και αλλαγές μέσω συντονισμένης δραστηριότητας. Η ενωμένη δραστηριότητα τόσο σε εθνικό όσο και σε ενωσιακό επίπεδο συμβάλλει σε αποτελεσματικότερη πορεία προς τη διασφάλιση πιο υγιεινών αγαθών και δημόσιων υπηρεσιών. Πιστεύουμε στην καλύτερη συνεργασία Ευρωπαϊκής Ένωσης με τα κράτη μέλη της στα θέματα περιβάλλοντος και υγείας. Η συνθήκη αυτή είναι εκ των ων ουκ άνευ για μια καλύτερη ποιότητα ζωής και υψηλού επιπέδου προστασίας των πολιτών.

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΠΑΤΣΑΛΗΣ
Υπουργός Υγείας