...και το κακό μας Εγώ

Πανικός και βουητό για τα «κόκκινα δάνεια» 29 εκ των 56 βουλευτών. Ποσοστό περίπου 52%. Φωνές και ιαχές για συγκρούσεις συμφερόντων και ικανοποίηση προσωπικών επιθυμιών, λίστες, ερωτήσεις, απαντήσεις… Αναστάτωση! Προς τι όλο αυτό; Επειδή κάποιοι βουλευτές χρωστούν; Επειδή κάποιοι από αυτούς ίσως έχουν εισόδημα με το οποίο μπορούν να αποπληρώνουν το δάνειό τους και δεν το κάνουν; Επειδή κάποιοι από αυτούς ίσως έχουν υποθηκευμένη περιουσία, την οποία μπορούν να πουλήσουν για να αποπληρώσουν το δάνειό τους και δεν το κάνουν;

Επειδή κάποιοι πάλι ίσως έχουν υποθηκευμένη περιουσία, την οποία δεν μπορούν να πουλήσουν για να αποπληρώσουν το δάνειό τους; Επειδή κάποιοι από αυτούς ίσως στηρίχτηκαν σε δεδομένα τα οποία ανατράπηκαν και οι επενδυτικές ή άλλες κινήσεις τους δεν απέδωσαν; Επειδή κάποιοι από αυτούς ίσως απλώς έκαναν λάθος επιλογές; Επειδή κάποιοι από αυτούς ίσως δανείστηκαν για να αγοράσουν σπίτι των €500.000 ή των €100.000, αμάξι των €100.000 ή των €10.000, για να σπουδάσουν ή να βοηθήσουν τα παιδιά ή την γκόμενά τους, για να ικανοποιήσουν ένα καπρίτσιο ή για να αντιμετωπίσουν μιαν ανάγκη; Τι από όλα αυτά προκαλεί το καθολικό κουτσομπολιό, το καθολικό κακεντρεχές σχόλιο; Και ως καθολικό εδώ νοείται το αναφερόμενο σε όλους, και τους 29 αυτούς βουλευτές, άνευ εξατομικεύσεως.

Αν θέσουμε ως πρώτη σκέψη ότι οι βουλευτές (πρέπει να) αντιπροσωπεύουν τα μέλη της κοινωνίας, με τα συν και τα πλην, με τα σωστά και τα λάθη, με τις αρχές και τις αν-αρχές, με την ηθική και την ανηθικότητά τους, καταλήγουμε στο ότι οι βουλευτές (πρέπει να) καθρεφτίζουν την εκάστοτε κοινωνική πραγματικότητα. Επιπλέον, με την ίδια πρώτη σκέψη, καταλήγουμε και στο ότι οι βουλευτές (πρέπει να) εκφράζουν και να προασπίζονται τα συμφέροντα των μελών της κοινωνίας που αντιπροσωπεύουν. Και τα συμφέροντα αυτά είναι σίγουρα αντικρουόμενα. Και (πρέπει να) είναι ακριβώς μέσα από την έκφραση και την προάσπιση των αντικρουόμενων αυτών συμφερόντων, τη συζήτηση επ’ αυτών, τον διάλογο, τις αμοιβαίες υποχωρήσεις, που θα προκύψει ως αποτέλεσμα ένας νόμος.

Και είναι γι’ αυτό τον λόγο που ο εν λόγω νόμος (πρέπει να) εκφράζει, σε έναν κάποιο βαθμό τουλάχιστον την πλειοψηφία των βουλευτών, και συνεπώς την πλειοψηφία του Λαού. Αν θέσουμε ως δεύτερη σκέψη ότι ζούμε σε μια κοινωνία όπου περίπου το 60% των δανείων είναι «κόκκινα», που οι πλείστοι, επομένως, άνθρωποι χρωστούν και σίγουρα εμπίπτουν σε μια από τις κατηγορίες που παρατέθηκαν ανωτέρω, καταλήγουμε στο ότι η αρχική μας σκέψη πως οι βουλευτές καθρεφτίζουν τα μέλη της κοινωνίας αποτελεί εν προκειμένω, σε μεγάλο βαθμό και από αυτήν την οπτική, πραγματικότητα. Άρα, αυτός ο πανικός, το βουητό, οι φωνές, οι ιαχές, η αναστάτωσις προκύπτουν από τη διαπίστωση ότι η κυπριακή Βουλή καθρεφτίζει πράγματι, σε μεγάλο βαθμό από αυτήν την οπτική, την κυπριακή κοινωνία!

Από τη διαπίστωση ότι ιδεατή και πραγματική αντιπροσωπευτική δημοκρατία, ομοίως σε μεγάλο βαθμό και από αυτήν την οπτική, ταυτίζονται! Γιατί δεν προκαλεί πανικό και βουητό, φωνές και ιαχές για συγκρούσεις συμφερόντων και ικανοποίηση προσωπικών επιθυμιών, λίστες, ερωτήσεις, απαντήσεις, αναστάτωση, το γεγονός πως οι βουλευτές που αντιπροσωπεύουν τους «κόκκινους δανειολήπτες» είναι λιγότεροι σε αριθμητική αναλογία από τους εν κοινωνία «κόκκινους δανειολήπτες»; Πολύ δε μάλλον, γιατί δεν προκαλεί όλα αυτά το γεγονός πως οι ευκατάστατοι βουλευτές, αυτοί που έχουν άμεσα ή έμμεσα συμφέροντα στην Τράπεζα Κύπρου ή σε άλλα πιστωτικά ιδρύματα, αυτοί που θα επωφεληθούν άμεσα ή έμμεσα από τις εκποιήσεις, αυτοί που με άλλα λόγια και με οποιοδήποτε τρόπο βρίσκονται από την άλλη πλευρά είναι περισσότεροι -και μάλιστα κάποτε πολύ περισσότεροι ή πολύ ισχυρότεροι- σε αριθμητική αναλογία από τους εν κοινωνία όντες στην αντίστοιχη θέση;

Θα ήταν ορθότερο, δικαιότερο, ηθικότερο, και οτιδήποτε άλλο θετικό σε -ότερο, εάν η συζήτηση και η ψήφιση των νομοσχεδίων που αφορούν την οικονομία, και δη των νομοσχεδίων που αφορούν τις εκποιήσεις και το πλαίσιο αφερεγγυότητας, ελάμβαναν χώρα από ένα σύνολο βουλευτών με εξυπηρετούμενα ή καθόλου δάνεια, με καταθέσεις ασφαλείας σε τράπεζες του εξωτερικού, με άμεσα ή έμμεσα συμφέροντα στην Κυπριακή Τράπεζα ή σε άλλα πιστωτικά ιδρύματα, με βουλευτές με άλλα λόγια οικονομικά υποδειγματικούς; Η απάντηση ουρλιάζει στ’ αφτιά μου συντριπτικά αρνητική. Η ιδέα και μόνο προκαλεί πανικό, βουητό, φωνές, ιαχές, αναστάτωση. Ολική καταστροφή! Και τούτο γιατί η ιδέα αυτή μάς απομακρύνει αντί να μας φέρνει πιο κοντά στην για όλα τα θέματα και απ’ όλες τις οπτικές ταύτιση ιδεατής και πραγματικής αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Μπορούμε, σαφώς, να κρίνουμε τους βουλευτές από το έργο τους στη Βουλή.

Από την έκφραση ή μη των συμφερόντων -με την έννοια που δόθηκε ανωτέρω- που εκλέγησαν για να εκφράσουν, από τον αγώνα ή μη που έκαναν γι’ αυτά, από τον ορθό και ηθικό ή τον μη ορθό και μη ηθικό τρόπο που ενήργησαν ή δεν ενήργησαν. Μπορούμε να τους ξαναψηφίσουμε ή να μην τους ξαναψηφίσουμε για να μας αντιπροσωπεύσουν. Εξίσου σαφώς, όμως, δεν μπορούμε να θέτουμε και τους 29 της περιβόητης λίστας στην ίδια κατηγορία, να κουτσομπολεύουμε, να εκφράζουμε κακεντρέχεια, να κατηγορούμε και να εκμηδενίζουμε, στηριζόμενοι σε κάποιο από όσα ίσως αναφέρθηκαν ανωτέρω, να θεωρούμε κακή και μοιραία την ταύτιση συμφερόντων μελών της Βουλής και μελών της κοινωνίας.

Έχουν όλα και πάντοτε μύριες οπτικές. Και είναι η θέαση από αυτές τις πολλές άλλες οπτικές που μας δίνει την πλήρη εικόνα. Και είναι η πλήρης εικόνα που μας πάει -αν θέλουμε να πάμε- μπροστά, στα ιδεατά. Αλλιώς ας μείνουμε στην οπτική μας, στη μικρή ή μεγάλη μετακύληση θυμών, ενοχών, φόβων, ευθυνών στους «κακούς» βουλευτές, κι ας ψηφίσουμε ξανά, στις επόμενες εκλογές, τους ίδιους ή και άλλους, για να ’χουμε και πάλι κάποιους να φορτώσουμε κομμάτι του κακού εγώ μας.

Μέχρι τότε,
«Μη λες πολλά, μη θες πολλά, μην κάνεις το δικό σου.
Μην πας ψηλά, μη θες πολλά, μείνε στο μερτικό σου…
Μέσα απ' της κάλπη τη σχισμή, ξεγέννα τα παιδιά σου.
Κι ήσυχος κλείσ' τα μάτια σου κι από τον κόσμο χάσου».

Αλκίνοος Ιωαννίδης, «Ο Τιμονιέρης», «Μικρή Βαλίτσα».

ΣΑΛΩΜΗ ΓΙΑΛΛΟΥΡΟΥ
Νομικός, Υποψήφια διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας.