Οι διατροφικές διαταραχές αποτελούν ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας, που επηρεάζει κυρίως τις γυναίκες, αρχίζοντας συνήθως στην εφηβεία ή την πρώιμη ενήλικη ζωή, με συνέπειες στη σωματική και στη ψυχική υγεία.

Ο όρος διατροφική διαταραχή αναφέρεται σε μια ομάδα διαταραχών με πιο κοινές την Ψυχογενή Ανορεξία και την Ψυχογενή Βουλιμία, και περιλαμβάνουν έντονα συναισθήματα, στάσεις και συμπεριφορές γύρω από το βάρος και το φαγητό.

Η Ψυχογενής Ανορεξία χαρακτηρίζεται από ασιτία, υπερβολική απώλεια βάρους και έντονο φόβο του ατόμου για ενδεχόμενη αύξηση του βάρους του, ακόμη κι αν αυτό είναι κάτω από το κανονικό.

Η Ψυχογενής Βουλιμία χαρακτηρίζεται από ένα μυστικό κύκλο επανειλημμένων επεισοδίων υπερφαγίας και, στη συνέχεια, προσπάθεια απαλλαγής από το φαγητό που έχουν καταναλώσει.

Οι διατροφικές διαταραχές είναι σοβαρές, απειλητικές για τη ζωή του ατόμου, αφού επηρεάζουν τη σωματική και τη συναισθηματική υγεία. Ειδικά η Ψυχογενής Ανορεξία παρουσιάζει υψηλά ποσοστά θνησιμότητας.

Ως προς την πορεία της θεραπείας της, περίπου το μισό των περιπτώσεων έχουν καλή πρόγνωση, λιγότερες μέτρια έκβαση, ενώ το 1/3 των περιπτώσεων παρουσιάζουν συχνές υποτροπές στη θεραπεία τους.

Εκτιμάται δε ότι 5%-10% των περιπτώσεων ατόμων που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία ενδέχεται να χάσουν τη ζωή τους από οργανικές επιπλοκές, όπως διαταραχές των ηλεκτρολυτών ή καρδιακή ανακοπή.

Σύμφωνα με διαθέσιμα διεθνή στατιστικά στοιχεία, η αναλογία των περιστατικών μεταξύ γυναικών και ανδρών είναι 9:1. Στους έφηβους η συχνότητα των αγοριών είναι ελαφρώς υψηλότερη από αυτήν των αντρών.

Στις ΗΠΑ η Ψυχογενής Ανορεξία αποτελεί την τρίτη συχνότερη νόσο στις έφηβες. Μελέτες που έγιναν και στον κυπριακό πληθυσμό δεν δείχνουν να διαφέρουμε από τα διεθνή δεδομένα, αφού επιδημιολογική μελέτη, που διεξήχθη στην Κύπρο, κατέδειξε ότι τα πιθανά ποσοστά περιστατικών Ψυχογενούς Ανορεξίας είναι 0,78% στα κορίτσια και 0,14% στα αγόρια.

Λαμβάνοντας όλα τα πιο πάνω σοβαρά υπ' όψιν, το Υπουργείο Υγείας προέβη προ διετίας σε σύναψη συμβολαίου με το South London and Maudsley NHS Foundation Trust, το οποίο εξασφάλιζε διετούς διάρκειας εξειδίκευση λειτουργών των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων από ομάδα ειδικών στις διατροφικές διαταραχές από το Rutter Center, του νοσοκομείου Maudsley στο Λονδίνο.

Στην εκπαίδευση συμμετείχαν η διεπαγγελματική ομάδα που από τα τέλη του 2012 στελεχώνει το Κέντρο Πρόληψης και αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών στο Νοσοκομείο Αρχ. Μακάριος Γ', η διεπαγγελματική ομάδα που στελεχώνει το Τμήμα Ενδονοσοκομειακής Νοσηλείας Εφήβων στο Νοσοκομείο Αρχ. Μακάριος Γ', αριθμός λειτουργών του Κέντρου Πρόληψης και Ψυχοκοινωνικής Παρέμβασης Λευκωσίας και Λάρνακας, καθώς και δύο παιδίατροι και η κλινική διαιτολόγος. Η εκπαίδευση αφορούσε στο Μοντέλο Οικογενειακής Θεραπείας, το οποίο αποτελεί την πιο αποτελεσματική θεραπεία για την αντιμετώπιση διατροφικών διαταραχών σε παιδιά και εφήβους, όπως αυτό έχει τεκμηριωθεί μέσα από ελεγχόμενες έρευνες. Μέρος της εκπαίδευσης παρακολούθησε και διεπαγγελματική ομάδα για ενήλικες.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι έκτοτε, σύμφωνα με στοιχεία που τηρούνται, κανένα περιστατικό παιδιού ή εφήβου με διατροφική διαταραχή δεν έχει σταλεί σε εξειδικευμένο Κέντρο Νοσηλείας στο εξωτερικό, κάτι που σε κάποιες περιπτώσεις ήταν αναγκαίο στο παρελθόν.

Ύψιστης σημασίας για αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών αποτελεί η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση. Όσο πιο γρήγορα αρχίζει η θεραπεία τόσο το καλύτερο, με τις έρευνες να καταδεικνύουν ότι η έγκαιρη αναγνώριση και η άμεση θεραπευτική παρέμβαση, και σε αυτήν την περίπτωση, δύναται να συμβάλει στην επιτυχή αποθεραπεία των παιδιών και εφήβων με διατροφικές διαταραχές.

Όσο περισσότερο διατηρούνται οι ανώμαλες διατροφικές συνήθειες, τόσο πιο βαθιά θα ριζωθούν και τόσο πιο δύσκολο θα είναι ακολούθως για την ψυχολογική παρέμβαση.

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΠΑΤΣΑΛΗΣ
Υπουργός Υγείας