Πριν από λίγες ημέρες, στις 4 Φεβρουαρίου, ο Επίτροπος για την Ενεργειακή Ένωση Μάρος Σέφκοβιτς κατέθεσε προτάσεις στη συνεδρίαση του Κολεγίου των Επιτρόπων για τις βασικές αρχές που θα πρέπει να διέπουν την Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Ένωση. Αυτές αναμένεται ότι θα αποτελέσουν το περίγραμμα για τη διαμόρφωση κοινής ενεργειακής πολιτικής της Ε.Ε. Προκειμένου να στηρίξει τις θέσεις του για την ανάγκη διαμόρφωσης μιας κοινής ενεργειακής πολιτικής στην Ε.Ε., ο κ. Σέφκοβιτς σημειώνει ότι στις ευρωπαϊκές χώρες (α) οι καταναλωτές έχουν ελάχιστες δυνατότητες επιλογής προμηθευτή και (β) συνεχίζει να επικρατεί αδιαφάνεια και έλλειψη ελέγχου στο ενεργειακό κόστος.
Τονίζει, επίσης, ότι για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας είναι 40% υψηλότερη και η τιμή φυσικού αερίου 3 και 4 φορές υψηλότερη από τις τιμές που ισχύουν στις ΗΠΑ. Για να καταλήξει, λέγοντας ότι το όραμα της Ενεργειακής Ένωσης είναι ένα ολοκληρωμένο ενεργειακό σύστημα για το σύνολο της Ευρώπης, όπου η ενέργεια θα διακινείται ελεύθερα μεταξύ των συνόρων των κρατών, με κανόνες ανταγωνισμού, με την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των πηγών και με ένα αξιόπιστο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο. Επίσης, ορισμένες από τις προτεραιότητες που θέτει ο Eπίτροπος Μάρος Σέφκοβιτς για την αύξηση της ασφάλειας εφοδιασμού της Ε.Ε. αφορούν την αναβάθμιση του ρόλου του Νότιου Διαδρόμου φυσικού αερίου, στρατηγικές συμμαχίες με τις χώρες της Κεντρικής Ασίας και το Ιράν και αναδιαμόρφωση των σχέσεων Ε.Ε. και Ρωσίας στα ενεργειακά θέματα. Το ενδιαφέρον στις προτάσεις Σέφκοβιτς είναι ότι στις χώρες που θα συμβάλουν στην απεξάρτηση της Ε.Ε. από το ρωσικό αέριο, εντάσσεται και το Ιράν. Το γεγονός επιβεβαιώνει τις πρόσφατες παρασκηνιακές επαφές για τη διαμόρφωση συνθηκών που θα επιτρέψουν την επανέναρξη των συναλλαγών στον εμπορικό και χρηματοπιστωτικό τομέα.
Μάλιστα, σύμφωνα με κάποιες αναλύσεις, η αναβάθμιση των σχέσεων της Δύσης με το Ιράν επιδιώκεται να αποτελέσει εργαλείο για τη μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία. Ειδικότερα για το φυσικό αέριο, τονίζεται ότι για την Ε.Ε. απαιτούνται διαφοροποιημένοι και ανθεκτικοί προμηθευτές. Στο πλαίσιο αυτό, ζητείται να ενταθούν οι εργασίες για την ανάπτυξη του Νότιου Διαδρόμου, που θα επιτρέψουν στις χώρες της Κεντρικής Ασίας να τροφοδοτήσουν με αέριο την Ευρώπη. Επίσης, προτείνει να εξεταστεί το πλήρες δυναμικό για τη δημιουργία αποθηκευτικών χώρων για φυσικό αέριο και υγροποιημένο φυσικό αέριο και να καταρτιστεί μια ολοκληρωμένη στρατηγική στα θέματα αυτά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Μάλιστα τη στρατηγική αυτή εστιάζει στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπου οι σχετικές υποδομές είναι ελλιπείς, σε αντίθεση με τις Βορειοευρωπαϊκές. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενεργειακή διπλωματία, η οποία, όπως αναφέρεται, θα πρέπει να οδηγήσει σε έναν πιο αποφασιστικό ρόλο της Ευρώπης στις διεθνείς ενεργειακές αγορές. Όπως τονίζεται, η Ενεργειακή Ένωση δεν είναι ένα εσωστρεφές σχέδιο. Μια ενωμένη και ισχυρότερη Ε.Ε. στα ενεργειακά, θα διαμορφώσει καλύτερες συνθήκες για συνεργασία με τους εταίρους της (δηλαδή τους προμηθευτές της) για κοινό όφελος. Έτσι η Ε.Ε. θα πρέπει να δημιουργήσει στρατηγικές ενεργειακές συμμαχίες με χώρες παραγωγής και χώρες διέλευσης ενέργειας, όπως η Αλγερία και η Τουρκία, το Αζερμπαϊτζάν, το Τουρκμενιστάν και το Ιράν.
Επίσης με τις χώρες της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής. Επιπλέον η Ε.Ε. θα αναπτύξει ακόμη περισσότερο τις συνεργασίες με τις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Ελβετία και τη Νορβηγία. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην αναβάθμιση των σχέσεων με την Ουκρανία, που αποτελεί χώρα διέλευσης φυσικού αερίου (ρωσικού), αλλά και με σημαντικό παραγωγικό δυναμικό. Τέλος για τη Ρωσία, που συνεχίζει να αποτελεί τον σημαντικότερο προμηθευτή πετρελαίου και φυσικού αερίου για την Ευρώπη, τονίζεται ότι την κατάλληλη στιγμή θα εξεταστούν οι ενεργειακές σχέσεις, ώστε να τεθούν σε ένα νέο πλαίσιο, που θα διέπονται από κανόνες ελεύθερης αγοράς, ανταγωνισμού και περιβαλλοντικής ασφάλειας προς όφελος και των δύο πλευρών.
ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΟΥΛΛΙΚΚΑΣ
PhD, DTech, Πρόεδρος Συμβουλίου Ενεργειακής Στρατηγικής, Αναπληρωτής Καθηγητής Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου - [email protected]
