Ο ακραίος νεοφιλελευθερισμός και η απάνθρωπη παγκοσμιοποίηση είναι σήμερα η κυρίαρχη ιδεολογία στην Ε.Ε. Προεξάρχοντος του γερμανικού ηγεμονισμού, που εγκαθιδρύθηκε ως πολιτικά επικυρίαρχος στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Η αντίσταση της Ελλάδας στη συνέχιση αυτής της ακραίας επιλογής, της εξουθενωτικής λιτότητας, που προκάλεσε μια χωρίς προηγούμενο ανθρωπιστική κρίση στη μεταπολεμική ιστορία της χώρας, υπήρξε απλώς μια μικρή ρωγμή. Θα ήταν αυταπάτη να θεωρηθεί ότι αυτό το «επεισόδιο» θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερες ανατροπές.

Είναι προφανές ότι η περίφημη «Τρόικα», έστω και με τη μετονομασία της σε «θεσμούς», θα συνεχίζει να εκβιάζει τις οικονομικά ασθενέστερες χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου να προχωρούν στις λεγόμενες «μεταρρυθμίσεις», που θα ισοδυναμούν με τη συμπίεση μισθών και συντάξεων, την απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων και την εκποίηση του δημόσιου πλούτου στον βωμό των «επενδύσεων και της ανάπτυξης».

Η επιχειρηματολογία των νεόκοπων ιδεολόγων της ευρωπαϊκής ενοποίησης, ότι η νεοφιλελεύθερη καταιγίδα θα οδηγούσε στην επιτάχυνση της πολιτικής ενοποίησης, απεδείχθη φενάκη. Καθόλου παράδοξο, αφού η ανισότητα στην κατανομή πλούτου και το χάσμα Βορρά -Νότου, μάλλον τάσεις αποσύνδεσης και αποσύνθεσης επιφέρει παρά ενοποιητικούς δεσμούς. Όσοι επένδυσαν στο νόμισμα ως στοιχείο-καταλύτη για την πολιτική ενοποίηση, έχουν ήδη διαψευσθεί.

Ήδη οι Ευρωπαίοι πολίτες, όχι μόνο στην Ελλάδα, ταυτίζουν την οικονομική ενοποίηση με το κοινό νόμισμα ως εργαλείο για την εξουθενωτική δημοσιονομική πειθαρχία, τη λιτότητα και την αφαίρεση κάθε έννοιας εθνικής κυριαρχίας. Την ταυτίζουν ακόμα με την αφαίρεση κοινωνικών κατακτήσεων, την υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου και την άποψη ότι ο νεοφιλελευθερισμός πρέπει να επιβληθεί «διά πυρός και σιδήρου», ως συνώνυμος της ζούγκλας της αγοράς και των ανάλγητων κοινωνικά κανόνων της.

Βέβαια η επιχειρούμενη ισοπέδωση των κοινωνιών προκαλεί ήδη τα αντανακλαστικά τους. Τα νέα κοινωνικά μέτωπα σε Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία και όχι μόνο προδιαγράφουν το αυτονόητο. Ότι η παραγνώριση των αναγκών των κοινωνιών και των ανθρώπων, η επιβολή μέτρων χωρίς τη συναίνεση των παραγωγικών δυνάμεων της κοινωνίας, δημιουργεί κινδύνους κοινωνικών εκρήξεων και πολιτικών μεταλλάξεων.

Για να βρει ξανά η οικονομία την κοινωνική της διάσταση, για να δοθούν λύσεις στην κρίση της απασχόλησης και την ανεργία και για να οριοθετηθεί ξανά το κοινωνικό κράτος μέσα στις δύσκολες συνθήκες της ανταγωνιστικότητας, είναι αναγκαία η εγκατάλειψη των νεοφιλελεύθερων δοξασιών, που επιβάλλουν σήμερα οι κυρίαρχοι ηγεμονικοί κύκλοι στην Ευρώπη. Αν αυτό δεν συμβεί, είναι βέβαιο ότι τη σημερινή αμφισβήτηση θα ακολουθήσουν πολιτικές μεταβολές αλλά και κοινωνικές εκρήξεις. Αναμφίβολα αναζητείται μια προοδευτική στρατηγική όσο ακόμα υπάρχει χρόνος.

ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΟΜΗΡΟΥ
Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων