Η αξιοπιστία της χώρας, που αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της προσπάθειας για την οικονομική ανάκαμψη, άρχισε να ροκανίζεται
Συμπληρώνονται περίπου δύο χρόνια από τις δραματικές εξελίξεις του 2013, όταν η χώρα μας βρέθηκε μιαν ανάσα πριν από την οικονομική κατάρρευση. Ήταν και τότε η τριήμερη αργία της Απόκρεω, όταν οι τράπεζες έκλεισαν για το τριήμερο και παρέμειναν κλειστές για 15 μέρες. Η Λαϊκή Τράπεζα δεν άνοιξε ποτέ ξανά, ενώ ολόκληρη η οικονομία μπήκε σε περίοδο σκληρής δοκιμασίας. Τα αίτια αυτής της πρωτοφανούς οικονομικής κρίσης έχουν συζητηθεί εξαντλητικά.
Αν και η κρίση ήταν το αποκορύφωμα συσσωρευμένων λαθών και διαχρονικών παραλείψεων, ο κάθε καλόπιστος κριτής μπορεί να διακρίνει ότι οι επιπτώσεις θα ήταν ηπιότερες, ίσως και ανώδυνες, αν έγκαιρα λαμβάναμε ως κράτος τα απαραίτητα διορθωτικά μέτρα.
Δυστυχώς, επικράτησε ο άκρατος λαϊκισμός, ο δογματισμός και η ευθυνοφοβία. Το 2013 παραλάβαμε ως κυβέρνηση ένα οικονομικό χάος. Ακόμη και τη στιγμή που η κατάσταση ήταν στην κόψη του ξυραφιού, περίσσευε ο λαϊκισμός και οι ανέξοδες διακηρύξεις.
Στην κατάσταση που βρέθηκε η χώρα, το δίλημμα ήταν μεταξύ προγράμματος στήριξης και οικονομικής κατάρρευσης. Επιλέξαμε το πρόγραμμα και δεχτήκαμε ένα μνημόνιο το οποίο μπορεί να μην είναι το τέλειο εργαλείο, όμως είναι ο μόνος δρόμος που μπορεί να μας οδηγήσει στον στόχο της ανάκαμψης και της βιώσιμης ανάπτυξης. Η Κύπρος, διαψεύδοντας τους πάντες, στάθηκε στα πόδια της.
Η επιτυχής εφαρμογή του προγράμματος δημιούργησε ένα πλαίσιο σταθερότητας και ασφάλειας. Καταφέραμε να ανακόψουμε τη διολίσθηση της οικονομίας, συγκρατήσαμε την ανεργία που για χρόνια ακολουθούσε ραγδαία ανοδική πορεία, σταθεροποιήσαμε το τραπεζικό σύστημα, πετύχαμε την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών και αποκαταστήσαμε την πρόσβαση της χώρας στις διεθνείς αγορές. Δημιουργήσαμε, με λίγα λόγια, τις προϋποθέσεις για την ανάκαμψη και την ανάπτυξη. Η επιστροφή στην ανάπτυξη, βεβαίως, δεν μπορεί να επιτευχθεί με ανακοινώσεις και διακηρύξεις.
Η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει μια σειρά από μεταρρυθμίσεις τις οποίες οφείλουμε να υλοποιήσουμε, ανεξαρτήτως των μνημονιακών μας υποχρεώσεων. Προϋποθέτει συνεργασία και συνεννόηση, αλλά και διάθεση για ρήξη με κατεστημένα.
Το τελευταίο διάστημα καταγράφονται συμπεριφορές που καταδεικνύουν ότι δεν μάθαμε από τα λάθη μας. Γίνεται κακή χρήση αυτής της ανάσας σταθερότητας που κερδήθηκε με κόπο, μόχθο και θυσίες της ίδιας της κοινωνίας. Βλέπουμε να επαναλαμβάνεται η ρητορική που ακολούθησε το πρώτο Eurogroup, τέτοιες μέρες πριν από δύο χρόνια, περί εθνικής αξιοπρέπειας και ανεξαρτησίας. Η εθνική αξιοπρέπεια και η προοπτική ενός κράτους και ενός λαού δεν διασφαλίζεται με συνθήματα και αφορισμούς αλλά με δύσκολες, τολμηρές αλλά απολύτως αναγκαίες αποφάσεις.
Οι κραυγές κατά του προγράμματος και οι απαξιωτικές αναφορές κατά των δανειστών μας γίνονται όλο και πιο έντονες. Όμως είναι αυτό το πρόγραμμα που κράτησε τη χώρα όρθια, είναι η εφαρμογή του προγράμματος που εξασφαλίζει μισθούς, συντάξεις και κοινωνικές παροχές, αλλά και που προσφέρει τη μόνη προοπτική για απεξάρτηση από τους δανειστές μας. Το Eurogroup της περασμένης εβδομάδας σήμανε ένα καμπανάκι συναγερμού για την Κύπρο, σχετικά με τη μη ολοκλήρωση συγκεκριμένων δεσμεύσεών μας.
Η αξιοπιστία της χώρας, που αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της προσπάθειας για την οικονομική ανάκαμψη, άρχισε να ροκανίζεται. Ό,τι συλλογικά χτίσαμε κινδυνεύει να γίνει θυσία στον άκρατο λαϊκισμό και σε μικροπολιτικές επιδιώξεις. Ο πραγματικός πατριωτισμός δεν είναι κούφια λόγια, αλλά στάση ευθύνης απέναντι στην κοινωνία και στη χώρα. Ούτε και υπάρχουν περιθώρια για πολιτικά παίγνια σε σχέση με την εθνική οικονομία. Υπήρξαν στην Ευρωζώνη καλά και κακά παραδείγματα προσαρμογής στις συνθήκες της κρίσης. Η Κύπρος επέλεξε και εφάρμοσε μέχρι σήμερα το καλό παράδειγμα.
Τελευταίως παρατηρείται ένας μιμητισμός στο κακό παράδειγμα. Πρέπει οριστικά να επιλέξουμε ποια οδό θα ακολουθήσουμε: της συνέπειας και του ρεαλισμού ή της ανευθυνότητας και των συνθημάτων. Και να αναλάβουμε τις ευθύνες μας απέναντι στην κοινωνία και στην ιστορία.
ΧΑΡΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ
Υπουργός Οικονομικών
