Για αρκετό καιρό μετά την ανεξαρτησία μας, η εξωτερική μας πολιτική ήταν το κυπριακό ζήτημα. Οι πολιτικοί μας, όταν συναντούσαν ξένους διπλωμάτες ή πολιτικούς, τους «έπαιζαν μονότερμα» με το κυπριακό ζήτημα και τις θέσεις μας. Δεν ενδιαφερόντουσαν να μάθουν τα προβλήματα της χώρας του συνομιλητού τους και ν’ ακούσουν τις απόψεις του γι’ αυτά.

Πίστευαν, όπως και μερικοί πιστεύουν ακόμη και σήμερα, ότι το «Κυπριακό» είναι το σημαντικότερο θέμα του κόσμου! Αυτός είναι ο κύριος λόγος, κατά τη γνώμη μου, που δεν μπορούν να πείσουν τους ξένους για τις θέσεις μας.

Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας είναι κοινός τόπος, στηρίζεται πάνω στα συμφέροντά της. Δεν υπάρχουν φίλοι ή εχθροί στην εξωτερική πολιτική. Υπάρχουν κοινά συμφέροντα.

Από πριν από την ανεξαρτησία μας, ενταχθήκαμε στο κίνημα των αδέσμευτων, που απετελείτο από κυρίως πρώην αποικίες, που είχαν επί το πλείστον κοινά συμφέροντα μαζί μας, τον λεγόμενο τρίτο κόσμο. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ήταν από τους ηγέτες του κινήματος των αδεσμεύτων. Στη Γενική Συνέλευση του Ο.Η.Ε. είχαμε μεγάλη υποστήριξη από τον Τρίτο Κόσμο.

Με την πάροδο του χρόνου ο Τρίτος Κόσμος άρχισε να αποδυναμώνεται. Ήμουν από τους πρώτους στην Κύπρο που τάχθηκα με τη θέση ότι έπρεπε να πλησιάσομε όχι μόνο την Ανατολή αλλά και τη Δύση, κατά το δυνατόν. Όχι, όμως, μονόπλευρα. Οι σχέσεις με τη Σοβιετική Ένωση ήταν ανέκαθεν στενές.

Επί Μακαρίου οι σχέσεις μας με τις Δυτικές Δυνάμεις μετά τον Κένεντι δεν ήταν τόσο φιλικές. Ο Μακάριος από μερικούς εθεωρείτο «ο Κάστρο της Μεσογείου». Και φθάσαμε στην τουρκική εισβολή, που φαίνεται ότι έγινε με τις ευλογίες ή, τουλάχιστον, την ανοχή των Δυτικών. Με την πάροδο, όμως, του χρόνου πήγαμε στο άλλο άκρο: μια εξωτερική πολιτική που στηρίζεται και κατευθύνεται μόνο προς τους Δυτικούς. Οι οποίοι σε γενικές γραμμές υποστηρίζουν την Τουρκία.

Μπήκαμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.), και είμαστε κάτω από τη σιδερένια «πειθαρχία» των Βρυξελλών, ψηφίσαμε, λανθασμένα, για κυρώσεις εναντίον του μόνου υποστηρικτή μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας, της Ρωσίας. Με τη νέα ελληνική κυβέρνηση και τη θαρραλέα στάση του νέου Υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδος κ. Κοτζιά για τις κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας, ακολουθήσαμε επιτέλους τα συμφέροντά μας.

Η Ρωσία είναι η χώρα που μας υποστηρίζει ακόμη στο Συμβούλιο Ασφαλείας, παρά το φιάσκο του «κουρέματος» των καταθέσεων των υπηκόων της. Δεν μπορούμε να αποξενώσουμε τελείως και τη Ρωσία. Είμαστε μια πολύ μικρή και αδύναμη χώρα. Είμαστε υποχρεωμένοι να έχομε μια πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική σύμφωνα με τα συμφέροντά μας και όχι να ακολουθούμε δογματικές επιταγές. Κι η Ελλάδα είναι πλέον καιρός να θυμηθεί και πάλιν την Κύπρο: ο αγώνας είναι κοινός και οι κίνδυνοι οι ίδιοι: Θράκη, Αιγαίο, Κύπρος και τώρα και οι υδρογονάνθρακες.

ΔΡ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΧΙΛΛΕΩΣ ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ
[email protected]
Δικηγόρος, Διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών και Διεθνών Σχέσεων