ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
Αν ο κ. Βγενόπουλος θέλει πραγματικά όλη την αλήθεια, δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Πρέπει να υποστηρίξει την έρευνα που έχει αρχίσει η Νομική Υπηρεσία

Με την ανάληψη των καθηκόντων μου στο Δ.Σ. τον Ιούλιο του 2012, μου ανατέθηκαν δύο προεδρίες Επιτροπών του Δ.Σ., της Επιτροπής Πιστωτικών και άλλων Κίνδυνων και της Επιτροπής Πιστωτικών Διευκολύνσεων.

Δυστυχώς, η διαπίστωσή μου από την πρώτη στιγμή ήταν απογοητευτική.
(Η τράπεζα βρισκόταν σε άθλια οικονομική κατάσταση. Είχα σχηματίσει την άποψη ότι για να υπάρξουν δυνατότητες διάσωσης, υπό κάποιες συνθήκες αλλά και υπό προϋποθέσεις, ήταν αναγκαία η πλήρης και χωρίς περιορισμούς στήριξη της κεφαλαιακής βάσης της τράπεζας για πολλά χρόνια. Την άποψη αυτή είχα εκφράσει τον Αύγουστο του 2012, όταν έλαβα γνώση της μελέτης για αναδιάρθρωση που είχε ετοιμάσει ο λογιστικός οίκος ΚPMG για σκοπούς της Τρόικας).

Βασικοί κανόνες, οικονομικοί δείκτες, πρακτικές, στρατηγικές κτλ., που αναμένεται και είναι απαραίτητο να εφαρμόζονται από τα σοβαρά και αξιόπιστα τραπεζικά ιδρύματα, είχαν παραβιαστεί επικίνδυνα.
Ενδεικτικά αναφέρω πιο κάτω μερικά παραδείγματα που μπορούν εύκολα να κατανοηθούν από τον απλό αναγνώστη:

(ι) Οι υποχρεώσεις για εγκριθέντα δάνεια ήσαν κατά πολύ μεγαλύτερες σε αξία από τις συνολικές καταθέσεις (περίπου 140%).
Κατά τη δική μου άποψη, αυτό μπορεί να θεωρηθεί εγκληματικό και είναι η απόλυτη συνταγή για στρατηγική χρεοκοπίας.
(ιι) Η ρευστότητα της τράπεζας ήταν σχεδόν ανύπαρκτη.
(Μεταξύ πολλών άλλων, τα δύο αυτά γεγονότα περιλαμβάνονται στα αίτια, γιατί η τράπεζα αδυνατούσε να παραχωρήσει νέες πιστωτικές διευκολύνσεις, για τα οποία ο κ. Βγενόπουλος εκφράζει έκπληξη και απορία).

Η Λαϊκή Τράπεζα δεν είχε την παραμικρή ρευστοτική ικανότητα και λειτουργούσε υπό τον απόλυτο έλεγχο της Κεντρικής Τράπεζας, αφού ήταν ο μοναδικός φορέας που πρόσφερε την οποιαδήποτε χρηματική υποστήριξη.

(ιιι) Η παραχώρηση δανείων σε ξένο συνάλλαγμα, που καμία σχέση είχε με την καταθετική βάση της Τράπεζας, αλλά πιο σημαντικό, παραγνώριζε την πραγματική κατάσταση των εισοδηματικών πόρων των χρεωστών (π.χ. δάνεια σε ελβετικά φράγκα). Πολύ πρόσφατα, με απόφαση των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων, όλες οι τράπεζες που είχαν εμπλακεί σε τέτοια δάνεια έχουν διαταχτεί να τα ακυρώσουν, με κατάληξη οι τράπεζες να υποστούν ζημιές εκατομμυρίων ευρώ.

(ιv) Η παραχώρηση δανείων σε μοναστήρια γνωστά και άγνωστα, που λειτουργούσαν σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, καθώς και σε εταιρείες με δραστηριότητες που, κατά τη δική μου γνώμη, σε καμιά περίπτωση, τράπεζα που σέβεται τον εαυτό της, δεν έπρεπε να είχε εμπλακεί. Δεν έμειναν μόνο εδώ. Είχαν δημιουργήσει και εταιρείες offshore, που είχαν εγγράψει σε ξένες χώρες. Τέτοιες εταιρείες έπρεπε να τυγχάνουν εξαιρετικά προσεκτικών πρακτικών και διαχείρισης. Κρίνοντας από κάποιες υποθέσεις που περιήλθαν σε γνώση μου, πιστεύω ότι δεν ενεργούσαν με τον απαιτούμενο επαγγελματισμό και προσοχή.

(v) Η παραχώρηση δανείων τόσο σε εταιρείες, αρκετές συνδεδεμένες μαζί με την τότε διοίκηση της τράπεζας, όσο και σε συνεργάτες τους, τα οποία δάνεια δεν ήταν βιώσιμα.

(vi) Η ανάληψη υπερβολικών κινδύνων, δυσανάλογων προς τους κεφαλαιακούς πόρους της τράπεζας, παραγνωρίζοντας τις πιθανές επιπτώσεις στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα τόσο του δανειολήπτη όσο και της τράπεζας. Τρανά παραδείγματα, μεταξύ άλλων, η αγορά ελληνικών ομολόγων υπερδιπλάσιων των ίδιων κεφαλαίων και η παραχώρηση δανείων με δυνατότητα αποπληρωμής σε βάθος χρόνου (περισσότερα από 30 χρόνια).

(vii) Η κακή διαχείριση της, ομολογουμένως, εύκολης πρόσβασης σε βραχυπρόθεσμο δανεισμό που είχε προσφερθεί από το Ευρωσύστημα και τη διατραπεζική αγορά, μετά την είσοδο της Κύπρου στο ευρώ. Τα χρήματα αυτά, πολλών δις ευρώ, είχαν χρησιμοποιηθεί αλόγιστα, για να δοθούν μακροπρόθεσμα δάνεια σε πολύ επικίνδυνους κλάδους σε διάφορες χώρες.
(Αν είναι δυνατό, σοβαρή και υπεύθυνη διοίκηση τράπεζας, που έχει υποχρέωση και καθήκον να προστατέψει μακροπρόθεσμα τα συμφέροντα των μετόχων της αλλά και την ορθολογιστική ανάπτυξή της, να εφαρμόζει τέτοια αλόγιστη και επικίνδυνη πολιτική.

Είχα πληροφορηθεί ότι σε κάποιο στάδιο έγιναν σκέψεις για αγορά όλου του κρατικού χρέους της Κυπριακής Δημοκρατίας!)
Η βασική ανάγκη για τον περιβόητο ELA ήταν το αποτέλεσμα της κακής διαχείρισης των προαναφερθέντων πρακτικών και δραστηριοτήτων.

Έτσι, χωρίς άλλη επιλογή έπρεπε να μετατραπούν σε νέο τύπου δανεισμό, με σαφώς δυσμενέστερους όρους. (Με απλά λόγια, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έκανε αναδιάρθρωση των δανείων της Λαϊκής Τράπεζας μέσω της ΚΤΚ, όμοιο με αυτό που τώρα γίνεται προσπάθεια να κάνουν οι τράπεζες με τους δανειολήπτες, οι οποίοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες να πληρώσουν τις δόσεις των δανείων τους).

(vii) Η κατακραυγή και δυσαρέσκεια των κατόχων αξιόγραφων κεφαλαίου συνέβαλε στην κάθετη μείωση της αξιοπιστίας της τράπεζας και τη συνεχή φυγή καταθέσεων.
(ix) Η χωρίς λογική επενδυτική δραστηριότητα της τράπεζας για ίδιο λογαριασμό σε διάφορες χώρες.

O κ. Βγενόπουλος έχει ισχυριστεί αρκετές φορές ότι, κατά την έγκριση των διάφορων δανείων, υπήρχαν επαρκείς εξασφαλίσεις και όλες οι ζημιές που έχουν προκύψει ήταν αποτέλεσμα της αδράνειας του Δ.Σ., που διαδέχθηκε το δικό του, να αναδιαρθρώσει τα δάνεια.

(Πολύ λογικοφανές επιχείρημα για όσους δεν έχουν γνώση ούτε τραπεζικής πρακτικής ούτε και της πραγματικής κατάστασης. Παρόλο που δεν είναι αλήθεια, ας δεχθούμε ότι έτσι είχαν τα πράγματα). Η διεθνώς αποδεκτή πρακτική που εφαρμόζουν τα σοβαρά τραπεζικά ιδρύματα, και τώρα έχει επιβάλει η ΚΤΚ στις τράπεζες που λειτουργούν στην Κύπρο, λέει ότι όταν μια τράπεζα μελετά την παραχώρηση ενός δανείου το ΠΡΩΤΟ στοιχείο (νοείται ότι η πράξη είναι στο πλαίσιο της νομιμότητας) που πρέπει να διαπιστώσει ένας ώριμος και σώφρων τραπεζίτης είναι η δυνατότητα για βέβαιη αποπληρωμή, στον χρόνο που θα συμφωνηθεί.

Εάν αυτό διαπιστωθεί, ΤΟΤΕ η τράπεζα προχωρά για τελική αξιολόγηση.
Από τις υποθέσεις που είχαν έρθει κοντά μου για αναδιάρθρωση, πιστεύω ότι τέτοια πρακτική δεν εφαρμοζόταν.

Επίσης, προβάλλει συνεχώς τον ισχυρισμό ότι υπήρξε αδράνεια εκ μέρους του Δ.Σ. σχετικά με τον σχεδιασμό των προσπαθειών για αναδιαρθρώσεις των πιστωτικών συμβάσεων.
Ο ίδιος πρέπει να έχει πληροφόρηση από τους συνεργάτες του, που ως εκπρόσωποι των εταιρειών του ομίλου του, συνομιλούσαν με την τράπεζα για αρκετούς μήνες και υπέβαλλαν παράλογες και εξωπραγματικές απαιτήσεις στην προσπάθεια της τράπεζας να επιλύσουν τα προβλήματά τους.

Σε αρκετούς φακέλους δανειοληπτών τα στοιχεία αξιολόγησης δεν ήταν πλήρη και ικανοποιητικά, ή οι δανειολήπτες αρνούνταν ή αδυνατούσαν να προσκομίσουν τα αναγκαία στοιχεία για να μπορέσει ένας λογικός τραπεζίτης να κάμει μια ορθή εκτίμηση.

Βεβαίως, υπήρχαν και μερικοί δανειολήπτες που είχαν συνεργαστεί και έγινε κατορθωτό να γίνουν ορθές αναδιαρθρώσεις προς ικανοποίηση και των δύο μερών. Ως Επιτροπή Δανείων του Δ.Σ. είχαμε αποφασίσει να δρομολογηθούν νομικά μέτρα εναντίον αριθμού πελατών στον ελλαδικό χώρο, που τότε ήταν και το μεγάλο πρόβλημα. Ο κατάλογος για τον οποίο είχαμε δώσει την έγκρισή μας περιελάμβανε και μερικά ηχηρά ονόματα. Τις υποθέσεις εκείνες θα πρέπει τώρα να τις διαχειριστεί ο νέος ιδιοκτήτης, που είναι η Τράπεζα Πειραιώς.

Όσο αφορά την παραχώρηση του δικαιώματος απαλλαγής ευθυνών (Indemnity) που είχε εγκρίνει το Κράτος σε όφελος των μελών του Δ.Σ., το είχα ζητήσει από τον Αύγουστο του 2012, μετά που διαπίστωσα την άθλια κατάσταση στην οποία βρισκόταν η τράπεζα και μετά από την πληροφορία ότι τα πρακτικά του Δ.Σ. για μια μεγάλη περίοδο μέχρι τον Μάιο του 2012 δεν είχαν υπογραφεί και επικυρωθεί από τους Διοικητικούς Συμβούλους, οι οποίοι είχαν αποχωρήσει πριν από τον Μάιο του2012!

Αν είναι δυνατόν, τράπεζα και δημόσια εταιρεία να ακολουθούσαν τέτοιες πρακτικές.
Η Τρόικα έκρινε το αίτημα λογικό και, αφού εγκρίθηκε από την κυπριακή Βουλή, μας δόθηκε αρχές Ιανουαρίου 2013. Αν αυτό δινόταν από τον Σεπτέμβριο, πιθανόν να είχαν αρχίσει κάποιες δίκες στα κυπριακά δικαστήρια από τον Νοέμβριο του 2012 και πιθανόν να αποφεύγαμε ως Κράτος αλλά και ως Λαϊκή Τράπεζα τις περιπέτειες που ακολούθησαν.
Ρωτά ο κ. Βγενόπουλος γιατί δεν έγιναν έρευνες στη Λαϊκή μετά το 2011.

Τώρα που οι ανακριτικές Αρχές άρχισαν έρευνες, σαν ένας καλός δικηγόρος που είναι, εργαζόμενος νυχθημερόν με μοναδικό στόχο και διακαή επιθυμία του να βρεθεί η απόλυτη αλήθεια και μόνο η αλήθεια για ό,τι έγινε στη Λαϊκή Τράπεζα, είναι να ζητήσει και να συνεργαστεί μαζί τους, για να ενισχυθεί το έργο τους.

(Αν γίνει αυτό, είμαι σίγουρος ότι θα μπορούν να διαπιστωθούν και να επιβεβαιωθούν η ορθότητα ή μη των πρακτικών και στρατηγικών που εφάρμοζε η ομάδα του κ. Βγενόπουλου, όταν διοικούσε την τράπεζα.
Εάν το αποτέλεσμα είναι ευνοϊκό για το Δ.Σ., που διοικούσε την τράπεζα μέχρι το 2011, τότε θα έχει το δικαίωμα να ενοχοποιεί άλλους, που κατά τη γνώμη του επέδειξαν αδράνεια.

Τότε θα απαντηθεί και η απορία πολλών, γιατί, και από πότε, το κυπριακό κράτος βρέθηκε στην τραγική θέση και αναγκάστηκε να διαλύσει τη Λαϊκή Τράπεζα, και το Κράτος να βρεθεί στα πρόθυρα της χρεοκοπίας).
Αν ο κ. Βγενόπουλος θέλει πραγματικά όλη την αλήθεια, δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Πρέπει να υποστηρίξει την έρευνα που έχει αρχίσει η Νομική Υπηρεσία.
(Όταν θα ολοκληρωθεί η έρευνα, θα λάμψει όλη η αλήθεια και τότε ο κάθε κατεργάρης θα κάτσει στον πάγκο του).

Ιδού η Ρόδος, κ. Βγενόπουλε. Ζητάτε τώρα να γίνει η έρευνα αυτή για να σας δικαιώσει.
(Τότε ίσως η Κυπριακή Δημοκρατία υποχρεωθεί να συμβιβαστεί μαζί σας στη γνωστή απαίτησή σας των πολλών εκατομμυρίων).

Α. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ
Ο κ. Χατζηνικολάου είναι Σύμβουλος Τραπεζικών και Χρηματοδοτικών Υπηρεσιών, ενώ μέχρι το 2003 ήταν Ανώτατο Στέλεχος και Εκτελεστικός Σύμβουλος στη Λαϊκή Τράπεζα.