Η Ελλάδα προσδοκεί να μετατρέψει το πρόβλημα σε σύγκρουση ανάμεσα σε Βορρά και Νότο, με σοβαρές συνέπειες στην Ευρωζώνη
Αν η νέα Κυβέρνηση της Ελλάδας εννοεί όσα δήλωνε προεκλογικά και μετεκλογικά, έχει μόνο ένα δρόμο. Να επιδιώξει την πολιτική συμμαχία με χώρες του ευρωπαϊκού νότου, προσδοκώντας στη δημιουργία ενός πολιτικού τσουνάμι, με επιδίωξη τον επαναπροσδιορισμό του χρέους. Αλλά αυτή τη φορά, με τρόπο που να καταστεί βιώσιμο για όσα κράτη-μέλη αδυνατούν να αντεπεξέλθουν.
Και η βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους δεν είναι απλώς το ποσό του χρέους, ούτε μειωμένο μετά από τυχόν κούρεμά του, όπως έγινε. Η βιωσιμότητα αποπληρωμής εξαρτάται από τη δυναμική που δημιουργείται μετά το μνημόνιο. Πριν από μερικά χρόνια, με αφορμή το κούρεμα των καταθέσεων στην Κύπρο, επιχειρήσαμε να εξηγήσουμε ότι το πρόβλημα με το τραπεζικό σύστημα δεν ήταν μια λογιστική πρόσθεση για να κλείσει η τρύπα, αλλά η ανατροπή της εμπιστοσύνης προς το τραπεζικό σύστημα. Κάτι ανάλογο επιχειρήσαμε σε σχέση και με το δημόσιο χρέος.
Δεν είναι το ποσό του δημόσιου χρέους καθοριστικό, αλλά κυρίως η σχέση του ως ποσοστού στο μέγεθος της οικονομίας (προς το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν). Μια διευθέτηση, όπως έγινε, θα συρρικνώνει την οικονομία με φοβερές επιπτώσεις και επιμέναμε πως το πρόβλημα στις οικονομίες των χωρών υπό το μνημόνιο της Τρόικας, θα ήταν η μεγάλη συρρίκνωση της οικονομίας (δηλαδή του παρονομαστή).
Η κατάληξη είναι ανεργία, αδυναμία πληρωμής των δανείων, πτωχεύσεις εταιρειών, δυστυχία και στο τέλος μιας χρονικής περιόδου μερικών χρόνων, η πορεία αυτή θα καθιστούσε το δημόσιο χρέος επαχθές και δυσβάσταχτο. Η Ελλάδα είναι σε αυτή τη φάση, κατά την οποία γίνεται παραδεκτό ότι το χρέος δεν μπορεί να πληρωθεί γιατί το κόστος σε ανθρώπινη δυστυχία πλέον είναι αδιανόητο. Σκόπιμο λάθος ή άγνοια; Φόβος για πολιτικό κόστος ή σκόπιμη επιδίωξη για ξεπούλημα του εθνικού πλούτου της χώρας;
Δεν ξέρω την απάντηση, αλλά αυτή τη φορά η όποια διευθέτηση πρέπει να προβλέπει για τη δυναμική της επόμενης μέρας. Έτσι, όπως πριν από δεκαετίες στην περίπτωση της Γερμανίας υιοθετήθηκε η πληρωμή του χρέους της προσαρμοσμένη στη μελλοντική της οικονομική δυνατότητα. Αυτό από μόνο του απελευθερώνει κεφάλαια και δυνάμεις εντός αλλά και εκτός της χώρας, που εύκολα επενδύονται στην υπό δοκιμασία οικονομία αναλαμβάνοντας και το ανάλογο ρίσκο. Αυτό δεν συμβαίνει σήμερα και δεν υιοθετήθηκε στην περίπτωση της Ελλάδας.
Επιπλέον, οι επενδύσεις από τα δημόσια ταμεία σε τέτοια ακραία περίπτωση, αιτιολογούνται όπως δείχνει και η περίπτωση των ΗΠΑ, που μπήκε στην κρίση πρώτη αλλά βρίσκεται σαφώς καλύτερα από την ΕΕ σήμερα. Μόνο ακραίοι δογματικοί δαιμονοποιούν κάθε κρατική παρέμβαση για επενδύσεις (όπως υπάρχουν δογματικοί της αριστεράς, υπάρχουν και στον αντίποδα ανάλογοι). Η Ελλάδα προσδοκεί να μετατρέψει το πρόβλημα σε σύγκρουση ανάμεσα σε Βορρά και Νότο, με σοβαρές συνέπειες στην Ευρωζώνη.
Αυτό αποτελεί το μοναδικό της όπλο υπό τις σημερινές συνθήκες. Η οικονομία ήταν το πιο ισχυρό της όπλο τότε που μπορούσε να μεταδώσει εύκολα τον ιό της κατάρρευσης στην Ευρωζώνη, με σαρωτικές ανατροπές και απρόβλεπτο τέρμα για όλους.
Ήταν τότε που και η Κύπρος μπορούσε κάτι παρόμοιο αλλά οι… εγχώριοι ειδικοί το απέκλειαν. Η ομολογία του Γιούνκερ όμως, που περιγράφει σήμερα την τότε κατάσταση στην Ευρωζώνη ως ένα «φλεγόμενο αεροπλάνο σε πτήση με χαλασμένη μηχανή», είναι η απάντηση σε όσους περιφέρονται ακόμη στο προσκήνιο επενδύοντας στην άγνοια των πολλών.
Η σημερινή κατάσταση με δύο παίκτες, την Ελλάδα και τη Γερμανία, προσομοιάζει με το «δίλημμα του φυλακισμένου», όπου δύο ορθολογιστικά σκεπτόμενοι άνθρωποι καλούνται να αποφασίσουν ο ένας απέναντι στον άλλο. Αν δεν συνεργαστούν, το ορθολογιστικό αποτέλεσμα και για τους δύο είναι φοβερό. Η συνεργασία τους όμως οδηγεί στο καλύτερο αποτέλεσμα και για τους δύο. Εύχομαι μόνο η σωτηρία της ΕΕ να εξαρτάται από την Ελλάδα, ώστε να προκύψει η συνεργασία.
ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ
Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ - S & D
[email protected]
