Έχει δει το φως της δημοσιότητας πρόσφατα η έκθεση της Κομισιόν, που καταγράφει μέσα από αριθμητικά δεδομένα την πορεία του τουρισμού στο νησί μας τα τελευταία 15 περίπου χρόνια. Σε γενικές γραμμές η έκθεση δεν είναι κολακευτική για την πρόοδο του κυπριακού τουρισμού και ότι η κατάσταση πρέπει να μας ανησυχήσει.

Ένα ενδεικτικό στοιχείο της έκθεσης είναι ότι οι αφίξεις τουριστών από το 2001 μέχρι το2013 μειώθηκαν κατά 11%. Στην έκθεση καταγράφεται επίσης ότι υπήρχε μηδαμινή αύξηση στο ΑΕΠ της χώρας από τον τουρισμό. Θεμελιώδης διαρθρωτικοί παράγοντες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην κακή απόδοση του τουρισμού. Ανάμεσα στα άλλα γίνεται αναφορά και στην έλλειψη σημαντικών επενδύσεων.

Πάντως, η έκθεση δεν κάνει ξεκάθαρη αναφορά στο υψηλό εργατικό κόστος, όπως κάποιοι εδώ στην Κύπρο συχνά επεκαλούντο ως τη βασική αιτία των διαρθρωτικών προβλημάτων του τουρισμού. Η έλλειψη ξεκάθαρου στρατηγικού στόχου δυστυχώς κράτησε τον τουρισμό μας καθηλωμένο τα τελευταία 15 χρόνια, όταν σε άλλες ανταγωνιστικές χώρες παρουσιάζεται μια τρομακτική αύξηση. Όπως και να ’χουν τα πράγματα, θα ήταν λάθος να υποτιμηθεί η συμβολή του τουρισμού στην πραγματική οικονομία και τις χιλιάδες θέσεις εργασίας που προσφέρει.

Ο τουρισμός, παρά τα προβλήματά του, αποδεικνύεται μια σταθερή πηγή εσόδων για την οικονομία που θα πρέπει να αυξήσουμε. Ένας από τους λόγους που κρατήθηκε ο τουρισμός μας στα ίδια επίπεδα μέσα σε συνθήκες παγκόσμιας οικονομικής κρίσης είναι ο υπερτετραπλασιασμός των Ρώσων τουριστών από το 2008, καλύπτοντας απώλειες παραδοσιακών τουριστικών προορισμών όπως είναι η Βρετανία και η Γερμανία.

Η εφαρμογή της ηλεκτρονικής βίζας έδωσε τεράστια ώθηση στον τουρισμό από τη Ρωσία. Όσο και να επιδιώκουν κάποιοι να υποβαθμίσουν τη διακυβέρνηση Δημήτρη Χριστόφια, η συμβολή της στο συγκεκριμένο θέμα στήριξης του τουρισμού ήταν τεράστια. Λίγο μετά που η κρίση άρχισε να δείχνει τα δόντια της, η κυβέρνηση Χριστόφια έλαβε συγκεκριμένα μέτρα στήριξης του τουρισμού, τα οποία και απέδωσαν.

Μπροστά μας βρίσκεται άμεσα η διαχείριση της νέας τουριστικής περιόδου. Η χρονιά προβλέπεται να είναι κρίσιμη και δύσκολη. Ο στόχος μας για το 2015 θα πρέπει να είναι ρεαλιστικός και υλοποιήσιμος.

Και αυτό εξαιτίας του ορατού προβλήματος στη ρωσική αγορά, λόγω της ισοτιμίας του ρουβλίου. Δυστυχώς δεν θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε μόνον το πρόβλημα της ρωσικής αγοράς, αλλά θα έχουμε ταυτόχρονα να αντιμετωπίσουμε και το αβέβαιο μέλλον των Κυπριακών Αερογραμμών.

Προβλήματα θα παρουσιάσουν και άλλες χώρες όπως οι βόρειες, η Γερμανία αλλά ακόμα και η Αγγλία, εξαιτίας του κλεισίματος μιας εταιρείας χαμηλού κόστους, που έφερνε χιλιάδες τουρίστες. Η παρούσα Κυβέρνηση, το Δ.Σ. του ΚΟΤ και ο αρμόδιος Υπουργός ευθύνονται για τη λανθασμένη στρατηγική προώθησης και προβολής.

Τον Δεκέμβριο του 2013 περιέκοψαν 9 εκατομμύρια ευρώ για σκοπούς διαφήμισης και προβολής σε σημαντικές αγορές του εξωτερικού. Η απόφαση για περικοπή των 9 εκατομμυρίων από τα κονδύλια για διαφήμιση του 2014 έγινε με τη δικαιολογία ότι η διαδικασία έγινε από το προηγούμενο Διοικητικό Συμβούλιο, κάτι το οποίο δεν ήταν αρεστό στην παρούσα Κυβέρνηση.

Η ακύρωση της διαφημιστικής εκστρατείας είναι εμφανές ότι θα έχει αρνητικές συνέπειες για το 2015. Σήμερα οι ανταγωνιστές μας αναλώνονται σε μια μεγάλη εκστρατεία, για να πάρουν από την ήδη μικρότερη πίτα του ρωσικού τουρισμού. Εάν επιβεβαιωθούν οι άσχημες προβλέψεις για τον τουρισμό, οι απώλειες εσόδων θα είναι εκατοντάδες εκατομμύρια. Ενδεχομένως να παρατηρηθεί ξανά ύφεση αντί αναιμική ανάπτυξη, όπως το Υπουργείο Οικονομικών αναμένει για το 2015.

Αυτό που χρειάζεται να γίνει τάχιστα είναι να επεξεργαστούμε ένα έκτακτο σχέδιο δράσης, με στόχο την ελαχιστοποίηση των αρνητικών συνεπειών από τη ρωσική αγορά, αλλά ταυτόχρονα να στοχεύσουμε σε αγορές που θα μας βοηθήσουν να αντλήσουμε μεγαλύτερο αριθμό τουριστών. Η συνεχής μείωση των κονδυλίων για σκοπούς διαφήμισης και προβολής, που επιχειρήθηκε από την παρούσα Κυβέρνηση, δεν επέφερε τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Άλλο πράγμα είναι η εξοικονόμηση εκεί που γίνονται σπατάλες και άλλο οι περικοπές για σκοπούς λιτότητας. Να μην ψοφήσουμε και την «κότα» από τη λιτότητα στο τέλος.

Επιβάλλεται μέσα σε αυτές τις ιδιαίτερες συνθήκες να αναπροσαρμόσουμε τις στρατηγικές μας επιλογές. Η ανάγκη να διαμορφώσουμε το όραμα και τη στρατηγική μας για τον τουρισμό είναι ευθύνη πρώτιστα του κράτους και των αρμόδιων κρατικών φορέων. Μας βρίσκει αντίθετους η άποψη που θέλει τους ιδιώτες και ιδιαίτερα τους ξενοδόχους να συμμετέχουν ενεργά, σαν οι απόλυτα βασικοί παίκτες στη λήψη των αποφάσεων, για την τουριστική πολιτική του κράτους. Δεν θέλουμε να μετατρέψουμε ολοκληρωτικά τον τουρισμό σε all inclusive. Το ΑΚΕΛ θα επεξεργαστεί πρόταση πολιτικής για το όραμά μας για τον τουρισμό και θα την καταθέσει ενώπιον του Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού.

ΝΙΚΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ
Μέλος του Πολιτικού Γραφείου ΑΚΕΛ