Στην προσπάθειά μας, εμείς οι Ελληνοκύπριοι, να μιμηθούμε την ελλαδική (αν μου επιτρέπεται ο όρος), λεξιχρησία, γινόμαστε λίγο αστείοι, προς όσους γνωρίζουν τη σωστή «ελλαδική» διάλεκτο.

Σε τηλεοπτικό πρόγραμμα: Κάποιος διαφημίζει μια σειρά που θα προβληθεί σύντομα. Σε ένα σημείο λέγει, περίπου: «Ο πατέρας της κοπέλας αρρωστά και τελικά εισάγεται στην κλινική…». Ο σωστός ελλαδικός όρος που έπρεπε να χρησιμοποιηθεί ήταν: αρρωσταίνει.

Δεν κατηγορώ, ούτε ειρωνεύομαι τον εκφωνητή. Κάνει τη δουλειά του όσο καλύτερα μπορεί και ανάλογα με τις γλωσσικές του δυνατότητες. Αλλά, αν θέλουμε να μιλήσουμε πλήρως «ελλαδικά», ας συμβουλευτούμε και κανέναν εξ Ελλάδος αδελφό, που εργάζεται στο κανάλι.

Απολαμβάνω, μερικές φορές, την αμηχανία της κ. Βίβιαν Κανάρη, όταν αναγκάζεται να μιλήσει κυπριακά: «Απόν αντρέπεται, ο κόσμος εν δικός του…», μας μετέφερε η Ελληνίδα καλή εκφωνήτρια του ΡΙΚ, τις προάλλες, μεταφέροντας κάτι που είπε ο Γ.Γ. του ΑΚΕΛ, κ. Άντρος Κυπριανού για το θέμα των εκποιήσεων… Αλλά, οι Ελλαδίτες, δικαιολογούνται. Αυτή είναι η γλώσσα τους.

Αλλά, και γνωστοί Ε/κ πολιτικοί υποπίπτουν σε παρόμοια «ολισθήματα». Πριν από χρόνια ο σημερινός ΥΠΕΞ, Ιωάννης Κασουλίδης, συνήθιζε να λέγει: «Από κει και κει…». Θέλοντας να αποδώσει το κυπριακό: «Ποτζιεί τζιαι τζιει…κ.λπ, κ.λπ.». Με κείμενό μου τότε, τον είχα προτρέψει να το διορθώσει, αν πράγματι επιθυμεί να χρησιμοποιεί την Ελλαδική, χωρίς να προκαλεί μειδιάματα… Το ορθό είναι: «Από κει και πέρα» .Βέβαια, τώρα το λέγει σωστά ο άνθρωπος.

Αναγκάστηκα, όπως χιλιάδες άλλοι, να ζήσω 35-40 χρόνια στη μητέρα-πατρίδα. Εκτός των άλλων δυσκολιών, είναι και το γεγονός ότι εμείς οι Ε/κ που ζήσαμε εκεί, προσπαθούμε να «ξεχάσουμε» τα βαριά κυπριακά μας, και να «εκ-καλαμαριστούμε» - και πάλι ζητώ την κατανόησή σας για τον όρο. Πράγμα άχαρο, που μας έφερνε συχνά σε δύσκολη θέση…

Πριν από χρόνια, στην Αθήνα, κόντεψα να πέσω ξερός από τα γέλια, ακούγοντας ένα συμπατριώτη μας να αποδίδει κάτι, πέφτοντας σε λεκτική γκάφα ολκής που προκάλεσε τα ειρωνικά σχόλια των παρισταμένων: Ήθελε να πει: «Μα επέλλανες τέλεια, ρε;». Και πώς το απέδωσε, νομίζετε;

Είπε, προσπαθώντας να δείξει ότι γνωρίζει την ελλαδικήν, άπταιστα: «Μα ετρέλλανες τέλεια, ρε;»! Αντί του ορθού: τρελάθηκες;

Ε, εγώ θα συνιστούσα σε όλους τους συν-Κύπριους που πάνε να σπουδάσουν ή να εργαστούν στην Ελλάδα, να μην νιώθουν κανένα κόμπλεξ. Η Κυπριακή είναι πολλές φορές πιο κοντά στην Αρχαία Ελληνική, η οποία διδάσκεται και σε καλά αγγλικά πανεπιστήμια.

Και κάτι που είδα σε παλιό, καλό αγγλικό λεξικό έκδοσης 1930, όταν σπούδαζα Αγγλική Φιλολογία: Γνωρίζετε φίλοι μου, πώς αποκαλούσαν τον γάτο, οι Βυζαντινοί; Κάττον…!

ΑΝΤΩΝΗΣ Μ. ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΗΣ
Eρευνητής