Μετά από δεκαετίες αναβλητικότητας, η Κύπρος βρίσκεται σήμερα, και ίσως για πρώτη φορά τόσο κοντά, ενώπιον μιας πορείας μεγάλων τομών στον τομέα της Υγείας

Με θετικό πρόσημο υλοποιούνται οι σχεδιασμοί της Κυβέρνησης, μέσω του Υπουργείου Υγείας, για αναδιάρθρωση του τομέα της Υγείας στην Κύπρο. Το Υπουργείο Υγείας έχει προχωρήσει ήδη σε κεφαλαιώδους σημασίας ενέργειες, που βάζουν τα θεμέλια για ένα διαφορετικό, λειτουργικό σύστημα υγείας, ένα βιώσιμο σύστημα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, μια καλύτερη, πιο ανθρώπινη καθημερινότητα για τους ασθενείς και τους πολίτες.

Η ανάγκη για μεταρρύθμιση, το μεγάλο ζητούμενο εδώ και χρόνια, δεικνύεται σήμερα ως επιτακτική από την Κυβέρνηση, η οποία και έχει προχωρήσει σε μια πορεία με διττό στόχο: (1) την ανοικοδόμηση του συστήματος υγείας προς όφελος των πολιτών και της κοινωνίας, και (2) την αποτελεσματική αντιμετώπιση των συσσωρευμένων προβλημάτων του ευαίσθητου αυτού τομέα, απότοκο της αναβλητικότητας στη λήψη καθοριστικών και αναγκαίων αποφάσεων επί σειράν ετών.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός πως τον τελευταίο ένα χρόνο, το Υπουργείο Υγείας έχει να επιδείξει πρωτοβουλίες καθοριστικής σημασίας και έχει παραγάγει τεράστιο έργο με απτά αποτελέσματα.
Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού των υπηρεσιών Υγείας, το Υπουργείο προχώρησε σε αναβάθμιση και ανάπτυξη των υπηρεσιών Υγείας που προσφέρονται από τα δημόσια νοσηλευτήρια και τα Κέντρα Υγείας. Προς τούτο νέες Μονάδες λειτούργησαν, όπως η Πνευμονολογική Κλινική στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού και η Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Άλλες, όπως η Μονάδα Αιμοκάθαρσης στη Λευκωσία, επεκτάθηκαν.

Στο δε Νοσοκομείο Αρχιεπίσκοπος Μακαρίος ΙΙΙ ολοκληρώθηκε η ανέγερση του νέου χώρου στέγασης της Παιδοκαρδιολογικής Κλινικής, όπως και οι σχεδιασμοί τόσο για ανακαίνιση της Μονάδας Εντατικής Νοσηλείας Παίδων όσο και για δημιουργία Κέντρου Παιδονευρολογίας. Χαρακτηριστική είναι επίσης και η συμφωνία που υπεγράφη με το Kings College Hospital του Λονδίνου για λειτουργία Κέντρου Ήπατος, Γαστρεντερολογίας και Διατροφής για παιδιά. Ταυτόχρονα και παρά τα δύσκολα δημόσια οικονομικά, ποσό ύψους 1,5 εκατ. ευρώ περίπου έχει επενδυθεί για αναβάθμιση του ιατρικού εξοπλισμού των δημόσιων νοσηλευτηρίων.

Κεφαλαιώδεις αποφάσεις έχουν πρόσθετα ληφθεί: η δημιουργία εξειδικευμένου Κέντρου Μαστού, διαχρονικό αίτημα της Europa Donna Κύπρου, η δημιουργία ανεξάρτητης και θεσμοθετημένης Μεταμοσχευτικής Κλινικής στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, όπως και η έγκριση για παραχώρηση του χώρου της Στέγης του Αγίου Χαραλάμπους για αξιοποίηση από κοινωνικούς φορείς, αποτελούν μερικές από αυτές.

Σημείο αναφοράς αποτελεί επίσης η αλλαγή του Νόμου για την επέκταση των δικαιούχων λήψης δωρεάν ή μειωμένου κόστους ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης από τα δημόσια νοσηλευτήρια. Μια πρόταση του Υπουργείου, της οποίας η έγκριση από τη Βουλή εξασφαλίζει ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σε ανέργους, εγκύους γυναίκες, παιδιά ηλικίας μέχρι 18 ετών και πρόσωπα που πάσχουν από σοβαρές ασθένειες.

Ποικίλες οι δράσεις και το παραχθέν έργο και στον τομέα της πρόληψης και θεραπείας. Στο πλαίσιο της προσπάθειας για μείωση των λιστών αναμονής στα δημόσια νοσηλευτήρια, το Υπουργείο Υγείας εισήγαγε μέτρα για ταχύτερη εξυπηρέτηση των ασθενών μέσω της αγοράς υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τομέα και της εισαγωγής της μεθόδου της συμπληρωμής. Ταυτόχρονα, τα πιλοτικά προγράμματα που το Υπουργείο εφαρμόζει μέσω των Ιατρικών Υπηρεσιών για ανίχνευση του καρκίνου του παχέος εντέρου και του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας έχουν να επιδείξουν εντυπωσιακά αποτελέσματα, αφού μέσω αυτών σημαντικός αριθμός περιστατικών καρκίνου έχει προληφθεί.

Κατά το 2014 έγινε ακόμη, για πρώτη φορά, εισαγωγή της προσφοράς της ορθοδοντικής θεραπείας από τον δημόσιο τομέα, ενώ αξιοσημείωτα είναι και τα αποτελέσματα από τη λειτουργία των Κλινικών Διακοπής του Καπνίσματος, οι οποίες το 2014 επεξέτειναν τα προγράμματά τους σε στρατόπεδα της Εθνικής Φρουράς και πανεπιστήμια. Η υπογραφή πλαισίου συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Υγείας και Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξεως, που σηματοδότησε την έναρξη της λειτουργίας της πτέρυγας 10 στις Κεντρικές Φυλακές, όπου φιλοξενούνται κρατούμενοι που παρουσιάζουν ψυχικά προβλήματα, είναι ένα ακόμη βήμα υπέρ της ενίσχυσης των παρεχόμενων υπηρεσιών ψυχικής υγείας και νοσηλευτικής φροντίδας.

Σημαντικό κομμάτι του έργου του Υπουργείου αποτέλεσε δε και η έγκαιρη προετοιμασία, η συνεχής παρακολούθηση και η λήψη μέτρων για αντιμετώπιση τυχόν περιστατικών από διεθνούς σημασίας επιδημίες, όπως ο ιός Έμπολα και ο κοροναϊός ιός Mers-Co V.

Η αύξηση των παραμέτρων ελέγχου στα τρόφιμα, νερά, καλλυντικά, και άλλα δείγματα προϊόντων, μέσω των οποίων παρεμποδίστηκε η είσοδος στην κυπριακή και ευρωπαϊκή αγορά παρτίδων ακατάλληλων τροφίμων, αποτελεί ένα ακόμη πεδίο των ενεργειών του Υπουργείου Υγείας προς διασφάλιση της δημόσιας υγείας των πολιτών της Κύπρου.

Στα θετικά του Υπουργείου καταγράφονται ακόμη τα πρόσθετα έσοδα ύψους 20 εκατ. ευρώ που η διακρατική Συμφωνία μεταξύ του Υπουργείου Υγείας της Κύπρου και του αντίστοιχου Υπουργείου του Ηνωμένου Βασιλείου για τιμολόγηση Ευρωπαίων ασθενών, έφερε στα κρατικά ταμεία. Ίδιες συμφωνίες υπεγράφησαν από το Υπουργείο Υγείας και με τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, από τις οποίες εκτιμάται ότι θα προκύψουν έσοδα πέραν των 10 εκατ. ευρώ το 2015.

Επιστέγασμα της εμπεριστατωμένης δουλειάς και των ενεργειών που γίνονται από το Υπουργείο Υγείας αποτελεί η προετοιμασία δύο νομοθετικών προσχεδίων που αφορούν την εισαγωγή του Γενικού Σχεδίου Υγείας (ΓεΣΥ) και την αυτονόμηση των δημόσιων νοσηλευτηρίων. Δύο νομοθετικά προσχέδια που ετοιμάστηκαν στη βάση ενός εκτενούς δημόσιου διαλόγου και τα οποία αλλάζουν άρδην το σύστημα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στη χώρα μας και επανασχεδιάζουν, κατά ωφέλιμο τρόπο, τον τομέα της υγείας, τοποθετώντας τον ασθενή στο επίκεντρο των ενεργειών. Στόχος του Υπουργείου Υγείας είναι η διασφάλιση του δικαιώματος των πολιτών για καθολική, ισότιμη και διά βίου πρόσβαση σε υψηλού και επαρκούς επιπέδου υπηρεσίες υγείας, με δικαίωμα ελεύθερης επιλογής παροχέα υγείας, δίκαιη συνεισφορά στη βάση εισοδημάτων, και με ταυτόχρονη συγκράτηση του κόστους, ώστε το νέο σύστημα υγείας να μην είναι βραχύβιο.

Δεν είναι άλλωστε τυχαίο το γεγονός πως σημαντικοί φορείς του τομέα της Υγείας έχουν ανοικτά πλέον εκφράσει τη στήριξη υπέρ των προωθούμενων μεταρρυθμίσεων και υπέρ εφαρμογής ενός συστήματος υγείας στη βάση της πιο πάνω φιλοσοφίας που το Υπουργείο Υγείας προωθεί. Μια κατεύθυνση του Υπουργείου που χαιρετίζεται και από διεθνείς οργανισμούς, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το 2015 διαγράφεται χρονιά καταλυτικών αλλαγών για την Κύπρο σε ό,τι αφορά τον τομέα της υγείας. Δουλειά, πρόοδος και μεταρρύθμιση παρουσιάζονται ως αδιαπραγμάτευτες συνισταμένες για το Υπουργείο Υγείας. Μετά από δεκαετίες αναβλητικότητας, η Κύπρος βρίσκεται σήμερα, και ίσως για πρώτη φορά τόσο κοντά, ενώπιον μιας πορείας μεγάλων τομών στον τομέα της Υγείας. Τομές που θα επιτρέψουν στη χώρα να αξιοποιήσει τις μεγάλες δυνατότητες που διανοίγονται σε ιατρικό επίπεδο, αναδεικνύοντας την ανθρωποκεντρικότητα ενός συστήματος που πατά πλέον γερά στα πόδια του.

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΠΑΤΣΑΛΗΣ
Υπουργός Υγείας