Πολύ μελάνι χύθηκε το τελευταίο διάστημα και πληθώρα νεοφώτιστων ειδημόνων παρέλασαν από τους τηλεοπτικούς δέκτες, ερίζοντας για το ασύλληπτο μέγεθος των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της κυπριακής ΑΟΖ. Των κοιτασμάτων που θα μας καταστήσουν «παίκτη» στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη. Αυτών που εποφθαλμιούν οι Αμερικανοί, οι Βρετανοί, οι Τροϊκανοί.

Αυτών, που αρκούσε με το παραπάνω η προπώληση ενός μικρού κομματιού για να ξεχρεώσουμε και να ξαποστείλουμε στον αγύριστο την Τρόικα. Αυτών, που ορισμένοι ριψάσπιδες εισηγούνται να τα εκμεταλλευτούμε, λαμβάνοντας υπόψη και τα συμφέροντα της Τουρκίας. Και γιατί να συνεργαστούμε με την Τουρκία σε ενδεχόμενο λύσης; Γιατί να μην περάσει όλο το φυσικό αέριο της περιοχής από την Κύπρο και να προμηθεύουμε εμείς την Ευρώπη;

Την περασμένη εβδομάδα, η ανακοίνωση της κοινοπραξίας Eni-Kogas έσκασε σαν βόμβα. Στεγνός ο «Ονασαγόρας». Ούτε ίχνος αερίου. Κάπου εκεί θυμήθηκα μια παλιά λαϊκή ιστορία, βγαλμένη απ’ την παράδοση:

Ήτανε λοιπόν πριν από πολλά χρόνια μια νεαρή κοπέλα, αρραβωνιασμένη. Μια μέρα που πήγαινε στα χωράφια, βρήκε χάμω ένα βαλανίδι. Τότε συλλογίστηκε: «Τούτον το βαλάνι εν να το φυτέψω, τζιαι δίπλα θα φυτέψω τζιαι ένα κλήμα να φκει πάνω στον δρυν, τζιαι το κλήμα εν να κάμει σταφύλι. Όμως εν να με παντρέψει η μάνα μου τζιαι εν να κάμω γιον Βασίλη, ο Βασίλης εν να φκει να κόψει το σταφύλι. Τζιαι αν ππέσει κάτω τζιαι κρεμμίσει, ποιος εν να τον βαϊλίσει, που εγιώ εν να ’μαι πεθαμένη;».

Αυτή η σκέψη την αναστάτωσε. Αντί να πάει στα χωράφια επέστρεψε σπίτι κλαίγοντας κι έπεσε στην αγκαλιά της μητέρας της. Ανάμεσα στα αναφιλητά εξιστόρησε τι σκέφτηκε, και ξέσπασε και η μάνα σε γοερά κλάματα.

«Έσιεις δίκαιον, κόρη μου. Ααα... τζιαι τον άγγονά μου τον Βασίλη, ποιος εν να τον βαϊλίσει που εν να ππέσει να τσακιστεί;».
«Ααα... τον γιόκκα μου, μανά».
«Ααα... τον άγγονα μου, κόρη μου».

Έτσι θρηνολογούσαν, ώσπου έφτασε σπίτι ο αρραβωνιαστικός για να φάει. Φαΐ, ωστόσο, δεν υπήρχε, αφού μάνα και κόρη πέρασαν το πρωινό κλαίγοντας προκαταβολικά για τον έρμο τον Βασίλη. Βλέποντας τις δύο γυναίκες να κλαίνε τόσο σπαρακτικά, ο άντρας τρόμαξε και ρώτησε να μάθει τι συνέβη. Όταν λοιπόν του είπαν, λέει αυτός: «Τωρά εκατάλαβα ότι είστε τέλεια πελλές, τζιαι μάνα τζιαι κόρη. Εγιώ αύριον εν να φύω τζιαι θα γυρίσω άλλα μέρη. Τζιαι αν έβρω άλλες πιο πελλές που εσάς, εν να έρτω πίσω να σε παντρευτώ».

Έτσι και εμείς. Αντί να δούμε με ποιον τρόπο αντιμετωπίζουμε τα υπαρκτά μας προβλήματα (ανόρθωση οικονομίας, αξιοποίηση γεωπολιτικών δεδομένων για επίλυση του Κυπριακού), ερίζουμε και βλέπουμε παντού σκοτεινές δυνάμεις να συνωμοτούν για να μας κλέψουν τα τεράστια (αλλά προς το παρόν μόνο στη φαντασία μας) κοιτάσματα. Δυστυχώς, πάμε να μετατρέψουμε και την προοπτική αυτή, από καταλύτη υπέρ της λύσης, σε παράγοντα μη λύσης.

Λένε σήμερα οι γνωστοί ειδήμονες ότι, ούτε λίγο ούτε πολύ, ήταν αναμενόμενο το αρνητικό αποτέλεσμα στον «Ονασαγόρα» και ότι τώρα που θα τρυπήσουμε στην «Αμαθούσα», θα αποζημιωθούμε με το παραπάνω.

Μα, αν ήταν αναμενόμενο, παλαβή ήταν η κοινοπραξία; Nα πετάξει 100 εκ. ευρώ σε μια τρύπα στο νερό; Η πραγματικότητα είναι μια. Οι ερευνητικές γεωτρήσεις, ακόμη και σε περιοχές που εμφανίζουν τις καλύτερες γεωλογικές συνθήκες, είναι εξαιρετικά αβέβαιες.

Ακόμη και να εξεύρουμε επιπρόσθετα κοιτάσματα υδρογονανθράκων, χωρίς ένα πλέγμα συνεργασιών η εκμετάλλευσή τους είναι αμφίβολη. Πρόσφατα, οι εταιρείες που εκμεταλλεύονται τα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα εξέπεμψαν σήμα κινδύνου, αφού η δραματική πτώση της τιμής του πετρελαίου έχει κάνει ασύμφορη την εξόρυξή τους. Και μιλάμε για ενεργά κοιτάσματα με ολοκληρωμένη υποδομή.

Η φαντασιοπληξία μας δεν μας επιτρέπει να δούμε το προφανές: Ότι το πραγματικό μας asset δεν είναι οι ενδεχόμενες ποσότητες υδρογονθράκων (μικρές ή μεγάλες), αλλά η γεωπολιτική θέση της Κύπρου, που μπορεί να ωθήσει την ευρύτερη περιοχή σε μια ενεργειακή συνεργασία, η οποία με τη σειρά της θα δημιουργήσει συνθήκες σταθερότητας, συνεργασίας και αμοιβαίων συμφερόντων (συμπεριλαμβανομένης και της Τουρκίας). Το ενδεχόμενο αυτό, όμως, στην πραγματικότητα περνάει μόνο μέσα από τη λύση του Κυπριακού.

Τελειώνοντας, θα ήθελα να ρωτήσω όσους θέτουν όρο για επανέναρξη των συνομιλιών, όχι μόνο τον τερματισμό των τουρκικών προκλήσεων, αλλά και την αναγνώριση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων στην ΑΟΖ, το εξής απλό: Εδώ η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και κατέχει το 37% του εδάφους της, θα αναγνωρίσει την ΑΟΖ της; Μόνο μέσα από τη λύση θα επιλυθούν αυτά. Όλα τα άλλα, είναι παραφιλολογίες για εσωτερική κατανάλωση.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΤΑΥΡΙΔΗΣ
Μέλος Εκτελεστικού Γραφείου ΔΗΣΥ