Η λύση μέσω της εισαγωγής των δεσμών όντως φαίνεται να λύνει έμμεσα μερικά από αυτά τα προβλήματα, αλλά δεν είναι η μόνη

Καθώς τα μηνύματα που φτάνουν από κάποιες χώρες όπου σπουδάζουν οι φοιτητές μας έρχονται να ενισχύσουν τις ανησυχίες για την απόδοση του συστήματος του Ενιαίου Λυκείου, οι σχετικοί φορείς επεξεργάζονται ένα σχέδιο «εξόδου». Το θέμα, όμως, είναι αν όντως το βεβαρημένο εκπαιδευτικό σύστημα χρειάζεται μιαν ακόμα αλλαγή.

Το παρόν σύστημα του Ενιαίου Λυκείου παρέχει στους μαθητές την ικανότητα επιλογής μαθημάτων υπό μορφήν κατευθύνσεων αλλά και την ευελιξία να απορρίψουν ένα από αυτά την τελευταία χρονιά και να το συνδυάζουν με νέους κλάδους σπουδών. Το σύστημα όμως αυτό έχει θεωρηθεί ότι έτυχε εκμετάλλευσης από μαθητές, που μπορεί να επιτύχουν τα αποτελέσματα εισόδου σε πανεπιστήμια, χωρίς να έχουν το αναμενόμενο επίπεδο γνώσεων.

Αν το σύστημα αυτό αντικατασταθεί, θα γίνει σίγουρα εισαγωγή ενός άλλου με βασικό στοιχείο τις «δέσμες», όπου ο μαθητής ξεκινά εξαρχής με τα μαθήματα που επιλέγει και δεν μπορεί να τα αλλάξει, άρα θα είναι πιο συνεπής. Το σύστημα όμως αυτό, τουλάχιστον στις αρχές, φαίνεται λιγότερο δημοκρατικό.

Το πρόβλημα με μιαν αλλαγή είναι ότι ενώ σχεδιάζεται για να λύσει ένα πρόβλημα, είτε αναιρεί κάποια καλά στοιχεία του προηγούμενου συστήματος είτε το σκεπτικό της λύσης είναι τόσο αυθαίρετο, που δεν εξετάστηκαν όλοι οι παράγοντες πριν αυτή θεωρηθεί ως η πλέον προτιμητέα. Για παράδειγμα, οι λόγοι πτώσης της επίδοσης των μαθητών μπορεί να οφείλονται και σε κοινωνικούς παράγοντες, ενδογενή προβλήματα που μέχρι τώρα δεν φαίνονταν τα συμπτώματα τους, νοοτροπίες που έχουν εμφανιστεί ως απότοκα άλλων αλλαγών που χρειάζονται στάθμιση. Μια από ρίζας αναδόμηση του συστήματος δεν είναι η μόνη επιλογή που ενδείκνυται.

Η εισαγωγή των δεσμών όντως φαίνεται να λύνει έμμεσα μερικά από αυτά τα προβλήματα, αλλά δεν είναι η μόνη.
H ανάγκη για εισαγωγή νέων μέτρων είναι μεγαλύτερη, όπως διαρκής στήριξη και ενίσχυση του εκπαιδευτικού και διδακτικού έργου, η προώθηση καινοτομιών και νεωτερισμών στην εκπαίδευση, η τροποποίηση παιδαγωγικών πρακτικών, η επεξεργασία σχεδίων και εκπαιδευτικού υλικού.

Η έμφαση στη διόρθωση των γραφειοκρατικών δομών μόνο ως προς την επιλογή μαθημάτων δεν ρίχνει φως σε άλλα προβλήματα όπως το φαινόμενο του αποξενωμένου, αλλοτριωμένου εκπαιδευτικού χωρίς ενθουσιασμό ούτε σε άλλα ζητούμενα, όπως να έχει συμμετοχή σε θέματα που εκδηλώνονται πριν από τη διδασκαλία, όπως σχεδιασμός και διαμόρφωση αναλυτικών προγραμμάτων.

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ
Εκπαιδευτικός, αναλυτής