Θα πρέπει να υπάρξει ένας ξεκάθαρος συνδυασμός μεταξύ αυτών που ονομάζουμε «υψηλή» και «χαμηλή» πολιτική («high and low politics»)

Με αφορμή την πρόσφατη τρομοκρατική ενέργεια στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας, κατά την οποία ένοπλος άντρας, που πρόσκειται στο Ισλάμ, εισέβαλε σε γνωστό καφέ στο επιχειρηματικό κέντρο της πόλης και κρατούσε ομήρους, το ζήτημα των ασύμμετρων απειλών επανέρχεται έντονα στο επίκεντρο. Σε συνάρτηση με την αδιάλειπτη δράση των τζιχαντιστών του «Ισλαμικού Κράτους» και τις απειλές στην ειρήνη και στη σταθερότητα της περιοχής της Μέσης Ανατολής, το θέμα αυτό ανάγεται σε μείζον ζήτημα.

Η έννοια των ασύμμετρων απειλών συνδέεται άρρηκτα με το αίσθημα αβεβαιότητας ως προς τις πιθανές απειλές που τα κράτη αλλά και η διεθνής κοινότητα αντιμετωπίζουν. Σε μια εποχή όπου, μεταξύ άλλων πολλών παραγόντων, οι διεθνείς μεταφορές έχουν εξελιχθεί σε τεράστιο βαθμό, οι οικονομίες των κρατών μαστίζονται από παρατεταμένες περιόδους ύφεσης, η τεχνολογία έχει προχωρήσει όσο ποτέ προηγουμένως, οι κοινωνικοί δεσμοί χαλαρώνουν ή και αποσυνδέονται εντελώς και υπάρχει σαφής αυξητική τάση φαινομένων εξτρεμισμού, ενώ παράλληλα η τρομοκρατία αποτελεί ουσιαστικό κίνδυνο για όλους με τραγικές συνέπειες, οι απειλές για τα κράτη και τη διεθνή κοινότητα δεν περιορίζονται πλέον σε αυτές που αφορούσαν στις καθαρά στρατιωτικές απειλές και τη χρήση στρατιωτικής βίας. Νέες μορφές απειλών παρουσιάζονται καθημερινά.

Οι απειλές αυτές, ασύμμετρες ως προς το εύρος τους, τους στόχους τους και τις μεθόδους που ακολουθούν για να υλοποιηθούν, αποτελούν σήμερα τον μεγαλύτερο, ίσως, κίνδυνο που αντιμετωπίζουν τα δυτικά κυρίως κράτη.

Οι ασύμμετροι αντίπαλοι είναι πολλοί. Είτε πρόκειται για τρομοκρατικές οργανώσεις που δρουν σε παγκόσμιο επίπεδο είτε για ακραία κινήματα είτε για πειρατές του διαδικτύου, στην πλειονότητά τους είναι άγνωστοι φορείς ακραίων ιδεών που ενεργούν εκτός των συμβατικών κανόνων πολέμου και, σε όλες τις περιπτώσεις, εκτός των κανόνων δικαίου που ορίζονται στα σύγχρονα κράτη. Οι μέθοδοι που ακολουθούν, δεν ταυτίζονται με τις μεθόδους που χρησιμοποιούν τα κράτη και εστιάζονται όχι μόνο σε φυσικά χτυπήματα εναντίον στρατηγικών στόχων αλλά και στην επίτευξη τεραστίου ψυχολογικού πλήγματος στο κράτος - στόχο, στους πολίτες του και στην κοινωνική του δομή γενικότερα.

Από την πιο γνωστή ίσως στην ιστορία «ασύμμετρη απειλή» (τουλάχιστον μέχρι την 11η Σεπτεμβρίου 2001) - τη βιβλική ιστορία του Δαβίδ και του Γολιάθ, μέχρι τα σημερινά φαινόμενα έκφανσης ασύμμετρων απειλών, οι κίνδυνοι που οι κοινωνίες αντιμετωπίζουν έχουν μεγιστοποιηθεί. Ως εκ τούτων, οι δράσεις των συντεταγμένων Πολιτειών, οι αντιδράσεις των Κρατών ως προς τις ασύμμετρες απειλές θα πρέπει να είναι πρωτίστως προληπτικές και ανασταλτικές παρά παρεμβατικές.

Η πρόληψη και αναστολή των ασύμμετρων απειλών και κινδύνων πρέπει να οριοθετούνται από συγκεκριμένα σχέδια δράσης και πολιτικές που στοχεύουν στη διασφάλιση της συνέχισης του κράτους δικαίου, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την προστασία του κοινωνικού συνόλου από τέτοιου είδους απειλές. Θα πρέπει, καταληκτικά, να υπάρξει ένας ξεκάθαρος συνδυασμός μεταξύ αυτών που ονομάζουμε «υψηλή» και «χαμηλή» πολιτική («high and low politics») - πολιτικών δράσεων, δηλαδή, σε όλα τα επίπεδα.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ