Πρόσφατα, στο πλαίσιο επίδειξης μαθήματος στην τάξη των παιδιών μου, Β’ Δημοτικού, είχα την τύχη να λάβω γνώση τι σημαίνει Χριστούγεννα (αν και το υποψιαζόμουνα) για τον περισσότερο κόσμο αλλά και για την εκπαίδευση στην Κύπρο. Ξεκίνησε το μάθημα ρωτώντας η δασκάλα (η οποία θεωρώ ότι ως εκπαιδευτικός είναι από τις καλύτερες στο σχολείο) τα παιδιά τι τους θυμίζει η λέξη Χριστούγεννα. Τα παιδάκια, ηλικίας επτά, οκτώ ετών περίπου απάντησαν, όπως περίμενα, με παιδικό τρόπο.

Οι απαντήσεις που θυμάμαι ήταν, μου θυμίζει χιόνι, κρύο, βουνά, χιονάνθρωπους, τζάκι, δώρα, καταστήματα στολισμένα, χριστουγεννιάτικο δέντρο κ.λπ. Η δασκάλα ακολούθως τους είπε «όμως το πιο βασικό δεν το είπατε». Και λέω εγώ, μπράβο, θα πει τη γέννηση του Χριστού. Και όμως έπεσα έξω. Λέει «τον Άγιο Βασίλη» και δείχνει τον γνωστό κοκκινωπά ντυμένο, χοντρούλη κύριο, που οτιδήποτε άλλο παρά Άγιος Βασίλης είναι. Φυσικά εξεπλάγην και αν μου δινόταν η ευκαιρία θα μιλούσα. Μετά άλλαξα γνώμη, σκεπτόμενος ότι θα προσέβαλλα τη δασκάλα. Ακολούθως, με τον προβολέα παρουσίασε διαφάνειες, αναφέροντας σε κάθε χώρα πώς λέγεται ο συγκεκριμένος κύριος.

Αποτυπωμένο στο μυαλό μου έμεινε ότι στην Ιταλία τον ρόλο του «Άγιου Βασίλη» έχει μια μάγισσα, η οποία κάθεται σε σκούπα και παίρνει ωραία δώρα στα φρόνιμα παιδιά, ενώ στα άτακτα κάρβουνα! Αυτά είναι τα Χριστούγεννά μας. Δώρα από όντα, ανύπαρκτα πολλές φορές, και μάγισσες (οι οποίες παραπέμπουν σε μυστικισμό) σε φρόνιμα παιδιά και σε άτακτα, κάρβουνα ή τίποτα. Ακολούθησε εργασία των παιδιών με χρωματιστά μολύβια και χαρτόνια για την κατασκευή του «Αγίου». Ειλικρινά δεν άκουσα ούτε μισή φορά τη λέξη Χριστός, τη λέξη γέννηση, Μεσσίας, σωτηρία, φάτνη, άγγελοι…

Ένιωθα ότι ήμουν σε αλλόθρησκη χώρα και γιορτάζαμε κάτι άλλο. Πώς είναι να γιορτάζεις την 28η Οκτωβρίου αλλά να λες Χριστός Ανέστη! Άσχετα πράγματα. Ανυπαρξία όχι πνευματικότητος, αλλά απλής ενημέρωσης, έστω και τυπικής γι' αυτή τη μεγάλη γιορτή. Και εξ όσων αντιλήφθηκα τούτο συνέβη και σε πολλές άλλες τάξεις. Είναι πιθανόν να δίνονται αυτές οι γενικές οδηγίες προς τα σχολεία. Ή μάλλον να μην δίνονται οι σωστές οδηγίες.

Το γενικό κλίμα όμως το δίνει σίγουρα το Υπουργείο Παιδείας, όχι τόσο ο Υπουργός, αλλά μάλλον οι συντάσσοντες το πρόγραμμα μαθημάτων. Αλλά και πάλι, έχω την ταπεινή άποψη ότι ο κάθε δάσκαλος μπορεί να διαφοροποιήσει το μάθημά του. Αν παρατηρήσω τον διάκοσμο της πόλης μου αλλά και των παρακείμενων πόλεων βλέπω ακριβώς την ίδια κατάσταση με την τάξη των παιδιών μου. Ουσιαστικά είναι μια μικρογραφία της κοινωνίας. Παντού χριστουγεννιάτικα δένδρα με Άγιους Βασίληδες, ξωτικά, χιόνια (άσε που δεν χιόνιζε στη γέννηση του Χριστού).

Δεν είδα μια φάτνη, τους μάγους, τον Άγιο Ιωσήφ, την Παναγία, τον Χριστό. Τα ίδια συμβαίνουν και το Πάσχα με τους λαγούς, τις κότες και τα αβγά. Όλα αυτά είναι ξενόφερτα, από χώρες στις οποίες έχει σβήσει η πνευματικότητα, όπου ο Χριστός αντιμετωπίζεται ξώπετσα, χωρίς βάθος, ως ένα γεγονός αγοράς υλικών αγαθών. Αυτό δεν είναι κακό, κακό γίνεται όταν το κέντρο της εορτής είναι η ύλη και όχι η ουσία, που είναι το αληθινό νόημα της έλευσης του Ιησού.

Δεν είμαι αρνητικός στα υλικά έργα των ανθρώπων, αλλά όταν δεν υποστηρίζονται από την πνευματική πλευρά του θέματος, τότε πιστεύω ότι πρέπει να αρθρώσουμε λόγο. Όχι κατάκρισης, κατηγορίας και φανατισμού, αλλά ήρεμης εποικοδομητικής παρέμβασης προς ενημέρωση των συνανθρώπων μας, οι οποίοι πιθανόν να αγνοούν ή να έχουν απορροφηθεί από τις βιοτικές μέριμνες. Αυτές, αν και αναπόφευκτες, μας απομακρύνουν, σαν σιωπηλή νόσος, από τον στόχο μας, που δεν είναι άλλος από τη θέωσή μας και την ένωσή μας με τον Χριστό.

Γι' αυτό από φέτος ας προσπαθήσουμε πρώτα εμείς να αλλάξουμε, να αντιμετωπίσουμε πιο πνευματικά και ουσιαστικά τα Χριστούγεννα και τότε θα δούμε και άλλους γύρω μας να αλλάζουν. Η αρχή ας γίνει από το πιο μικρό κύτταρο της κοινωνίας, τον εαυτό μας.
Καλά Χριστούγεννα...

ΝΕΑΡΧΟΣ ΠΑΝΑΓΗ
Ορθοδοντικός