Ο Φώτος Φωτιάδης είχε θέσει, ως αρχή του Οργανισμού του, από πολλών ετών, να επιστρέφουν στο κοινωνικό σύνολο όσο γίνεται περισσότερα, από όσα η στήριξη και η αγάπη της κοινωνίας τον καταξιώνουν
Με την ευκαιρία της πρόσφατης βράβευσης του Δρα Φώτου Ια. Φωτιάδη, από την ιστορική «Ένωση Νέων Τραστ», διά χειρός του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκου Αναστασιάδη, ενώ έχει εν τω μεταξύ τιμηθεί από ξένες κυβερνήσεις, εκείνη της Δανίας, τον Πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας και από πολλά άλλα κυπριακά και ξένα Σώματα, παίρνω το θάρρος να εισηγηθώ ευσεβάστως ότι είναι πλέον καιρός να τιμήσει και το Κράτος μας επίσημα, ακόμα και η μητέρα Ελλάδα, ως οφειλόμενο χρέος, τον ευπατρίδη αυτό συμπατριώτη μας. Χρονολογείται από τη δεκαετία του 1970 η γνωριμία μας με τον οτρηρό του πολιτισμού και της κοινωνικής προσφοράς σκαπανέα, ένα αληθινό ευπατρίδη, τον Φώτο Φωτιάδη.
Με γενναίες εισφορές είχε στηρίξει από τότε, την «Παγκύπρια Πολιτιστική Εταιρεία» (με Πρόεδρό της τον γράφοντα) και ενίσχυε πολλές πολιτιστικές μας δραστηριότητες. Στήριζε επίσης τους ποικίλους διαγωνισμούς και τις ιστορικές εκδόσεις του «Κυπριακού Ιστορικού Μουσείου και Αρχείου», με Πρόεδρό του και πάλιν τον γράφοντα.
Ανέλαβε μαζί με τον γράφοντα, Πρόεδρο της Παγκύπριας Πολιτιστικής Εταιρείας το 1981 την ανέγερση σημαντικού μνημείου προς τιμήν της μεγάλης «Τραγουδίστριας της Νίκης», της αξέχαστης Σοφίας Βέμπο, στο Πάρκο της Χρυσαλινιώτισσας, το οποίο, κατά τον Μίμη Τραϊφόρο, σύζυγο της Βέμπο, είναι το μοναδικό μνημείο της Βέμπο σ’ ολόκληρο τον Ελληνισμό.
Μακρά η διαδρομή της αφανούς γενναίας προσφοράς του ανδρός, που ο χωροχρόνος αδυνατεί να καταγράψει. Στέκομαι ιδιαίτερα στους πολύχρονους αγώνες του Φώτου Φωτιάδη για τη σωτηρία του θρυλικού σπιτιού του μεγάλου εθνικού μας βάρδου, του Δημήτρη Λιπέρτη που, τελικά, το διασώσαμε μεν την ύστατη στιγμή, απ’ την μπουλντόζα -με την υποθήκευση της οικίας του γράφοντος- αναμένουμε όμως ακόμα να ονομασθεί το «Σπίτι Λιπέρτη». Ο Φώτος γνώρισε, ξεχώρισε και συναντούσε συχνά στο σπίτι του τον Δημήτρη Λιπέρτη, ως μαθητής του Παγκυπρίου Γυμνασίου. Συνέχισα να παρακολουθώ με πραγματικό θαυμασμό τις ατέλειωτες κοινωφελείς και πολιτιστικές χειρονομίες του και το θεώρησα ιδιαίτερη τιμή όταν, στη δεκαετία του 1990, με κάλεσε να λάβω μέρος ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του λαμπρού «Κοινωφελούς Επιστημονικού και Πολιτιστικού Ιδρύματος Φώτος Φωτιάδης», το οποίο συμπλήρωσε φέτος είκοσι χρόνια πλούσιας προσφοράς στην κυπριακή κοινωνία.
Είδα από κοντά κι εκτίμησα βαθύτατα τις αρετές και τη σοφία του ανθρώπου αλλά και τη γενναιοφροσύνη και τη φιλοπατρία του, καθώς και τον σεβασμό και την αγάπη του για τον συνάνθρωπο. Ως βαθύς γνώστης των αρετών του σπάνιου αυτού ανδρός, δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω απόλυτα με το εύστοχο σκεπτικό της βράβευσης του Φώτου Φωτιάδη από την ιστορική «Ένωση Νέων Τραστ» ο οποίος, όπως αναφέρθηκε κατά τη βράβευσή του, υπηρέτησε την κοινωνία της Κύπρου αλλά και την Πολιτεία γενικότερα από διάφορες θέσεις, υπηρεσίες και αποστολές. Παραθέτω το σκεπτικό της βράβευσής του, με το οποίο συμφωνώ και υπερθεματίζω: «Σε διαπροσωπικό επίπεδο ο Φώτος Φωτιάδης ανήκει στην κορυφή της κοινωνικής και φιλανθρωπικής κυπριακής κοινωνίας.
Συνδυάζει όσο λίγοι τις ύψιστες αρετές - την ακεραιότητα με τη σοφία, τον γνήσιο, ατόφιο, πατριωτισμό με την πίκρα για την τραγωδία της αγαπημένης του Κύπρου, που αναβλύζει μέσα από πάμπολλα, πάντοτε καίρια, άρθρα του. Ετίμησε και συνεχίζει να τιμά την πατρίδα στον ύψιστο βαθμό. Η προσφορά του συνεχίζεται στο διηνεκές». Τεράστια η προσφορά του Φώτου Φωτιάδη και για την καταξίωση και την απότιση φόρου τιμής στον καταξιωμένο ποιητή μας, Κώστα Μόντη. Είναι με δική του έμπνευση η καθιέρωση του «Έτους Κώστα Μόντη» και διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις στην Κύπρο και στο εξωτερικό για να τιμηθεί ο Κώστας Μόντης, περιλαμβανομένου του Columbia University στη Νέα Υόρκη και του UNAM University στο Μεξικό, με προτομές του ποιητή και στα δύο που χρηματοδότησε ο ίδιος.
Με κόστος πολλές χιλιάδες ευρώ -εις το διηνεκές- ανέλαβε όλους τους ετήσιους μαθητικούς διαγωνισμούς εις μνήμη Κώστα Μόντη και Μάριου Τόκα, τους οποίους το Ίδρυμα «Φώτος Φωτιάδης» διοργανώνει σε αγαστή συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, κάτι που συνιστά μια σημαντικότατη προσφορά στον πολιτισμό μας. Με τον Κώστα Μόντη ο Φώτος συνδέετο με στενή φιλία από το 1942 μέχρι τον θάνατό του. Συνεργάστηκε επίσης φιλικά, αγαπούσε και εκτιμούσε βαθύτατα τον Μάριο Τόκα.
Υπάρχει μακρά προϊστορία στο θεάρεστο έργο του Ιδρύματος «Φώτος Φωτιάδης». Ο Φώτος είχε θέσει, ως αρχή του Οργανισμού του, από πολλών ετών και πολύ πριν από την Carlsberg, να επιστρέφουν στο κοινωνικό σύνολο όσο γίνεται περισσότερα, από όσα η στήριξη και η αγάπη της κοινωνίας τον καταξιώνουν. Την προσφορά αυτή τη συστηματοποίησε στη συνέχεια με το Φεστιβάλ Carlsberg, τη μεγαλύτερη πολιτιστική Γιορτή της Κύπρου, όλων των εποχών. Μέσα στο πλαίσιο του Φεστιβάλ είχε πρόσθετα τιμήσει όλους τους διακεκριμένους κορυφαίους Κύπριους ανθρώπους των γραμμάτων, της τέχνης και του αθλητισμού, μηδενός εξαιρουμένου.
Διοργάνωνε επίσης για δεκαετίες ετήσιες παγκύπριες εκστρατείες, με διαγωνισμούς και βραβεύσεις για την επέκταση του πρασίνου, για την προστασία της φύσης, για την καθαριότητα «Καθαριότης = Πολιτισμός», «Διατηρείτε την Κύπρο καθαρή-πολιτισμένη» «Δείξε στο δάσος την αγάπη σου, προστάτεψέ το» κ.ά.
Πέραν των πιο πάνω, ο Φώτος Φωτιάδης, ως Πρόεδρος του ομώνυμου Ιδρύματος, εχρηματοδότησε τη φιλοτέχνηση αμέτρητων προτομών των Κώστα Μόντη, Μάριου Τόκα, Δημήτρη Λιπέρτη, Βασίλη Μιχαηλίδη, Νέαρχου Κληρίδη, Παύλου Λιασίδη, Παύλου Ξιούτα, Μνημείου της Σοφίας Βέμπο, Ανάγλυφου αφιερώματος του Κύπριου Νομπελίστα Χριστόφορου Πισσαρίδη κ.ά.
Και κάτι ακόμα σημαντικό που φωτίζει τον βαθύ του πατριωτισμό: Αμέσως μετά την τουρκική εισβολή έγραφε κάθε εβδομάδα ένα κείμενο για το δράμα της Κύπρου και το εσώκλειε στην κάθε επιστολή του, προσωπική και επαγγελματική, στην Κύπρο και στο εξωτερικό με την παράκληση, εάν συμφωνεί ο παραλήπτης, να το διανέμει ο ίδιος σε δέκα δικούς του ανθρώπους και είχε μεγάλη επιτυχία. Η χειρονομία του αυτή εκτιμήθηκε δεόντως και έγινε αφορμή να προσκληθεί και να λάβει μέρος τον Οκτώβρη του 1974, ως μέλος της πρώτης τετραμελούς Διαφωτιστικής Αποστολής στο εξωτερικό, σε Ελλάδα, Αγγλία, Καναδά και ΗΠΑ, όπου πρόσφερε μαζί με τους συναδέλφους του, σημαντικές υπηρεσίες. Μεταξύ άλλων, στην Ελλάδα απεύθυνε από την ελληνική τηλεόραση, εμπεριστατωμένη ομιλία του, με πλήρη στοιχεία για την τραγωδία της Κύπρου, καλώντας τον απανταχού Ελληνισμό να συμπαρασταθεί και να προσφέρει την αμέριστη ηθική και υλική βοήθειά του στον αγωνιζόμενο για επιβίωση κυπριακό Ελληνισμό και ιδιαίτερα στις διακόσιες χιλιάδες Κύπριων προσφύγων.
Σημαντικό είναι και το ότι είναι ο πρώτος που, από το 1974, είχε εισηγηθεί την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, την οποίαν ο Πρόεδρος Μακάριος χαρακτήρισε ως το αβγό του Κολόμβου.
Επίσης συνεκάλεσε και ομίλησε για το Κυπριακό σε ειδικό πανελλήνιο Συνέδριο του Εμπορο-βιομηχανικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, στην παρουσία του Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή και άλλων επισήμων, προκαλώντας ευνοϊκότατα σχόλια.
Έκλεισε την ομιλία του με το εξής: «Κύριε Πρωθυπουργέ, η Ελλάς δεν πρέπει ούτε μπορεί να χάσει τη μάχη της Κύπρου. Αποτυχία της εκεί θ’ ανοίξει διάπλατα τις πύλες σε τρομακτικούς κινδύνους στη καρδιά του Έθνους».
Είναι για όλους αυτούς τους λόγους που ο γράφων εισηγείται την καταξίωση και βράβευση επίσημα από το κράτος μας αλλά και από την Ελλάδα του Φώτου Φωτιάδη, ο οποίος τόσο δαψιλώς και πολύχρονα την πατρίδα διακόνησε.
ΠΕΤΡΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ
Συγγραφέας, Ποιητής Αγωνιστής της ΕΟΚΑ, Πρώην Βουλευτής, Υφυπουργός Εσωτερικών, Σύμβουλος του Προέδρου της Δημοκρατίας σε Πολιτιστικά Θέματα και Δήμαρχος Έγκωμης
