Επιβάλλεται η διαμόρφωση μιας συνολικής μακροχρόνιας εθνικής ενεργειακής πολιτικής, η οποία να θέτει στόχους, προτεραιότητες και χρονοδιαγράμματα
Η εξεύρεση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων και πιθανώς πετρελαίου στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου αποτελεί μια μεγάλη ελπίδα των τωρινών και μελλοντικών γενεών, αφού, πέραν του σημαντικού οικονομικού οφέλους που θα έχει η χώρα μας, ενισχύει τη γεωστρατηγική, γεωπολιτική και γεωοικονομική μας θέση. Σε μια περίοδο που η τουρκική προκλητικότητα κορυφώνεται και οι συνομιλίες για επίλυση του κυπριακού προβλήματος έχουν διακοπεί, αυτή η διάσταση αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία.
Ο τομέας της ενέργειας απαιτεί λεπτομερή σχεδιασμό και στρατηγικές συμμαχίες, ώστε να γίνει δυνατή η μεγιστοποίηση των πλεονεκτημάτων που θα έχει η Κυπριακή Δημοκρατία. Ένα χρόνο μετά το άναμμα της φλόγας στην εξέδρα της Noble, είναι επιτακτική ανάγκη να διασαφηνιστεί ο σχεδιασμός που θα ακολουθηθεί, δηλαδή αν θα προχωρήσουμε με τη δημιουργία τερματικού υγροποίησης ή μεταφορά του αερίου μέσω αγωγών.
Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να γίνονται σκέψεις για μεταφορά του φυσικού αερίου μέσω αγωγών από την Τουρκία ή συζήτησης του ζητήματος των υδρογονανθράκων στις συνομιλίες για λύση του Κυπριακού ή σε άλλη παράλληλη διαδικασία. Κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε αναγνώριση του ψευδοκράτους κατά παράβαση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας 541 και 550. Θα έθετε ακόμα υπό αναίρεση τόσο τις συμφωνίες οριοθέτησης των ΑΟΖ με Αίγυπτο, Λίβανο και Ισραήλ όσο και τις συμφωνίες με ξένες εταιρείες για γεωτρήσεις και εξόρυξη του υποθαλάσσιου πλούτου.
Οι ενέργειες της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας έχουν ως στόχο τη ματαίωση της δυνατότητας άσκησης των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων με απαγόρευση εκμετάλλευσης του υποθαλάσσιου φυσικού μας πλούτου. Τα αποτελέσματα της γεώτρησης της κοινοπραξίας ENI - KOGAS αναμένεται να δώσουν τη δυνατότητα λήψης τελεσίδικων αποφάσεων για το τερματικό υγροποίησης, εφόσον καταστεί δυνατόν να είναι πλήρως οικονομικά βιώσιμο και να τροχιοδρομήσουν την προπώληση των επιβεβαιωμένων πλέον αποθεμάτων φυσικού αερίου, πέραν των γειτονικών χωρών και της Ευρώπης, σε χώρες της Άπω Ανατολής, όπου παραδοσιακά οι ανάγκες είναι μεγάλες και οι τιμές αυξημένες. Το τερματικό υγροποίησης πρέπει να είναι η μεγάλη στρατηγική προτεραιότητα.
Σημαντική εξέλιξη στα θέματα ενέργειας αποτελεί η συμφωνία Κύπρου, Ελλάδας και Αιγύπτου για συνεκμετάλλευση του φυσικού αερίου. Η Αίγυπτος αποτελεί μιαν από τις χώρες εν δυνάμει αγοραστές, ενώ διαθέτει και σταθμούς υγροποίησης. Η ενεργειακή και γεωστρατηγική συνεργασία πρέπει να διευρυνθεί και με άλλες χώρες της περιοχής, όπως είναι το Ισραήλ, η Ιορδανία, ο Λίβανος και όχι μόνο.
Είναι ακόμα σημαντικό να υπάρξουν συζητήσεις με όλες τις χώρες που στήριξαν διαχρονικά την Κυπριακή Δημοκρατία, όπως η Ρωσική Ομοσπονδία. Ο τομέας της ενέργειας αποτελεί τη σημαντικότερη ελπίδα για ανάκαμψη της κυπριακής οικονομίας και δημιουργία θέσεων εργασίας. Η προώθηση των προτεραιοτήτων για το φυσικό αέριο, που έχουν πολλές σημαντικές παραμέτρους, οικονομικές, τεχνικές, πολιτικές και ασφάλειας, θα πρέπει να γίνει με τη συνομολόγηση των αναγκαίων στρατηγικών συμμαχιών με εκείνες τις δυνάμεις των οποίων τα συμφέροντα ταυτίζονται με τα δικά μας.
Συγκεκριμένα, επιβάλλεται η διαμόρφωση μιας συνολικής μακροχρόνιας εθνικής ενεργειακής πολιτικής, η οποία να θέτει στόχους, προτεραιότητες και χρονοδιαγράμματα. Η διαχείριση του φυσικού αερίου να μείνει μακριά από οποιεσδήποτε πρόσκαιρες πολιτικές ή άλλες σκοπιμότητες και οι αποφάσεις και επιλογές μας να γίνουν με διαφάνεια και με γνώμονα, αποκλειστικά, το δημόσιο και εθνικό συμφέρον. Επιβάλλεται η εμπλοκή όλων των πολιτικών δυνάμεων του τόπου στη διαδικασία λήψης αυτών των αποφάσεων στρατηγικής σημασίας και προς τον σκοπό αυτό επιβάλλεται η θεσμοθέτηση Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Πολιτικής (ΕΣΕΠ), στο οποίο να συμμετέχουν όλες οι πολιτικές δυνάμεις, κατά το πρότυπο του Εθνικού Συμβουλίου. Το ΕΣΕΠ θα πρέπει να έχει συμβουλευτικό ρόλο για τον εκάστοτε Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, κυριότερος δε στόχος του να είναι, μέσα από την ουσιαστική διαβούλευση, η δημιουργία της απαραίτητης ευρείας συναίνεσης και στήριξης στις πολιτικές αποφάσεις και τους χειρισμούς για τα ενεργειακά θέματα.
Το θέμα της εγκατάστασης ενεργειακού κέντρου και σταθμού υγροποίησης στην Κύπρο είναι βασική προϋπόθεση για να μπορέσει η Κύπρος να διασφαλίσει στην πράξη τα κυριαρχικά της δικαιώματα στην εκμετάλλευση του φυσικού της αερίου, αλλά και να έχει την απαιτούμενη πρόσβαση στις διεθνείς αγορές, και εντός και εκτός Ευρώπης. Θα πρέπει να υπάρξει άμεση προώθηση των θεμάτων των υποδομών και του ενεργειακού κέντρου, μέσα από συμφωνίες με εταιρείες που θα εμπλακούν στην κατασκευή και χρηματοδότησή τους. Οι προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας είναι μέγιστες. Μπορούμε και πρέπει με πολιτική βούληση, με επιστημοσύνη και υψηλό αίσθημα ευθύνης να τροχοδρομήσουμε τέτοιες αποφάσεις, που να καταστήσουν τον υποθαλάσσιο πλούτο της χώρας μας πραγματική ευλογία για το παρόν και το μέλλον της Κύπρου.
ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων και Πρόεδρος Κ.Σ. ΕΔΕΚ
