χωρίς Εθνικό κώδικα εκπαιδευτικής δεοντολογίας»

Ένας στους τέσσερις μαθητές φεύγει από το γυμνάσιο λειτουργικά αναλφάβητος, αδυνατεί να ορθογραφήσει το όνομά του, να παρακολουθήσει τους ελληνικούς υποτίτλους μιας ξένης ταινίας, να αποδώσει το νόημα του κύριου άρθρου μιας εφημερίδας και για να πολλαπλασιάσει δυο μονοψήφιους αριθμούς μετράει με τα δάκτυλα. Οκτώ στους δέκα τελειόφοιτους λυκείου στις Παγκύπριες γράφουν κάτω από τη βάση στα Νέα Ελληνικά και εξασφαλίζουν απολυτήριο με τις παραφουσκωμένες βαθμολογίες των τετραμήνων.

Η πλέον έγκυρη διεθνής έρευνα TIMSS (Trends in International Mathematics and Science Studies) το 1995, το 1999, το 2003 και το 2007 μάς κατέταξε τελευταίους μαζί με το Πακιστάν και το Περού. Οι εκθέσεις και τα πορίσματα της TIMSS αποτελούν σημαντικό εργαλείο για τις εκπαιδευτικές Αρχές και τα Κοινοβούλια για να προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις.

Οι ερευνητές επισημαίνουν τις πιο κάτω επιτυχημένες εκπαιδευτικές πρακτικές που ανεβάζουν τα εκπαιδευτικά επίπεδα.

α) Κατάργηση του ηλικιακού καταλόγου διορισίμων και καθιέρωση έγκυρων, διαφανών αξιόπιστων και περιεκτικών εξετάσεων πρόσληψης.
β) Κατάργηση της μακαρίας μονιμότητας και καθιέρωση εργασιακού συμβολαίου.
γ) Το συμβόλαιο περιλαμβάνει συμβατικές υποχρεώσεις υπευθύνου τμήματος και αναπλήρωση απόντων εκπαιδευτικών για την απρόσκοπτη λειτουργία του σχολείου.
δ) Κατανομή των μαθητών σε μεικτής ικανότητος τμήματα και ενδοτμηματική ομαδοποίηση (setting).
ε) Εθνικές εξετάσεις επίδοσης σε κομβικά σημεία του εκπαιδευτικού συστήματος, κατώτερο δημοτικό, ανώτερο δημοτικό, γυμνάσιο και λύκειο.
στ) Ενιαίο αποτελεσματικό σύστημα πειθαρχίας με συγκεκριμένες παιδαγωγικές κυρώσεις.
ζ) Περιορισμός της μαθητικής παραβατικότητας, του σκασιαρχείου, του σχολικού εκφοβισμού και της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου.
η) Περιεκτική αξιολόγηση της σχολικής μονάδας και του εκπαιδευτικού συστήματος από ανεξάρτητο σώμα εμπειρογνωμόνων.
θ) Λελογισμένη χρήση και όχι κατάχρηση υπολογιστικής μηχανής και Η.Υ.

ι) Καλλιέργεια της κριτικής σκέψης των μαθητών μακριά από τη στείρα παπαγαλία.
ια) Καθιέρωση κώδικα εκπαιδευτικής δεοντολογίας με τις ανάλογες κυρώσεις για τους αδικοπραγούντες.

Το Υπουργείο, αγνοώντας τις σχετικές εκθέσεις, δήλωσε απλώς ότι «…στόχος μας αμετάκλητος παραμένει η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης των μαθητών» (Υπ. Παιδείας και Πολιτισμού, 10 Δεκεμβρίου 1996), χωρίς ο στόχος να προάγεται με συγκεκριμένες ενέργειες. Ο αρχιμεταρρυθμιστής Τσιάκαλος, κομπάζοντας ότι θα μας κάνει Φινλανδία της Μεσογείου, μας κατάντησε Βουλγαρία, με την οποία μοιραστήκαμε μιαν από τις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης στην PISA του 2012 για τη Γλώσσα, τα Μαθηματικά και τη Φυσική. Στη Φυσική μάλιστα είμαστε πέντε θέσεις κάτω από τη Βουλγαρία και επτά κάτω από την Τουρκία.
Η θρυλούμενη μεταρρυθμισιολογία δεν αποτελεί πανάκεια κι ούτε το σύστημα μπορεί να πάει πέρα από το ήθος, την επάρκεια, τη φιλοπονία, τον ζήλο και τη στόφα δασκάλου που απελπιστικά μας λείπουν.

Ο γονιός με βάση τη Χάρτα του Ευρωπαίου Πολίτη είναι ισότιμος συνεταίρος και έχει ρόλο και λόγο στην εκπαίδευση του παιδιού του, ζητά αξία για τα λεφτά του που δεν είναι άλλη από τα μαθησιακά αποτελέσματα και τα επίπεδα αγωγής και πολιτότητας. Ο άγραφος ηθικός κώδικας που φέρει το λειτούργημα του δασκάλου πρέπει να λάβει νομική ισχύ στα πλαίσια της καθιέρωσης ενός εθνικού κώδικα εκπαιδευτικής δεοντολογίας. Πίσω από ένα αποτυχημένο μαθητή ή αποτυχημένο εκπαιδευτικό σύστημα υπάρχει ο ανεπαρκής, ο φυγόπονος, ο κυνικά αδιάφορος κοπανατζής του επαγγέλματος, για τον οποίο είναι άδικο να θυσιάζεται αυτός που καταθέτει την ψυχή του στην παιδεία. Ήδη το ΔΝΤ στις παρατηρήσεις του μας έκανε νύξη ακόμα και για το Θατσερικό «payment by results».

Στην κοινωνία όπου ζούμε παπάδες αποσχηματίζονται, γιατροί και δικηγόροι χάνουν την άδειά τους για σοβαρές παραβάσεις και η έκθεση του μαθητή σε απαράδεκτα επίπεδα διδασκαλίας/μάθησης και σε αντιπαιδαγωγικές πρακτικές δεν κάνει λιγότερη ζημιά από μια ιατρική αμέλεια ή μια επικίνδυνη οικοδομική κακοτεχνία.

Μόλις πρόσφατα οι αργόμισθοι δασκαλοπατέρες ομηροποίησαν τη μισή Κύπρο για ένα ψευδοπρόβλημα. Στην Ευρώπη ακόμα και οι πολυήμερες απουσίες αντιμετωπίζονται εκ των ενόντων, suis viribus, γιατί η υποχρέωση αναπλήρωσης αποτελεί ουσιώδες μέρος του συμβολαίου.

Οι μεταρρυθμίσεις δεν είναι πάντοτε «αναίμακτες».

Έχει τη δύναμη ο Υπουργός να συγκρουστεί με το κατεστημένο, τους αργόμισθους δασκαλοπατέρες και τα συμφέροντα της ιδιωτικής και της παραπαιδείας ή θα συμβιβαστεί με το πρώτο νεύμα του Αναστασιάδη για να αποφύγει το άγαρμπο άδειασμα που έχει βιώσει ο χαρισματικός Χάρης με το πρώτο «ππα» του Χατζηπέτρου;

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΣΕΠΟΣ
Φιλόλογος Εταίρος του Βρετανικού Ιδρύματος Παιδείας του Πανεπιστημίου του Λονδίνου