Αυτή είναι μια πολύ συχνή ερώτηση, την οποία μου απευθύνουν πάρα πολλοί φίλοι και πελάτες.
Απλοί οικογενειάρχες ή ψημένοι επιχειρηματίες, με τον πανικό ζωγραφισμένο στα μάτια τους, για την ολοκληρωτική καταστροφή που καραδοκεί.
«Μπορώ να κάμω κάτι ή θα ξοδέψω άδικα τα χρήματά μου στα δικαστήρια?»

Δυστυχώς, στην πορεία της τριαντάχρονής μου παρουσίας στη μάχιμη δικηγορία, έχω συνειδητοποιήσει ότι η πλειοψηφία των απλών ανθρώπων -ή ακόμη και έμπειρων επιχειρηματιών- έχει πειστεί ότι δεν θα πετύχει τίποτα αξιόλογο εάν υπερασπιστεί μια αγωγή εναντίον του από κάποια τράπεζα. Αυτό ουδέποτε ήταν αλήθεια. Μπορεί σε παρελθόντα χρόνια να ήταν πιο δύσκολο να υποβάλει κανείς μια έγκυρη υπεράσπιση σε αγωγή εναντίον του από τράπεζα, γιατί τότε οι τράπεζες εργάζονταν πιο επαγγελματικά.

Στις μέρες μας η ηθική και οι θεσμοί στον τόπο μας έχουν διαβρωθεί σε ανησυχητικό βαθμό. Τα κέρδη και το εύκολο χρήμα έχουν κυριαρχήσει στην οικονομική ζωή του τόπου. Αυτό έχει αποδειχθεί και με τις τράπεζες. Τα υπερκέρδη τούς είχαν οδηγήσει σε μία φρενήρη κούρσα. Όμως όποιος βιάζεται σκοντάφτει! Έκαναν λάθη, διέπραξαν παρατυπίες, μέχρι και σοβαρές παρανομίες. Και το αποτέλεσμα, κατάρρευση. Κλείσιμο τραπεζών!

Επομένως το σκηνικό του «εναντίον της Τράπεζας δεν πετυχαίνεις τίποτα» έχει ανατραπεί. Ο θύτης έγινε και θύμα. Αρκεί να βρεις τον δικηγόρο, ο οποίος δεν αναλαμβάνει υποθέσεις τραπεζών! Ποια υπεράσπιση μπορεί να έχω για να πετύχω τη δικαστική δικαίωσή μου και να προστατεύσω την οικογένειά μου ή την επιχείρησή μου? Σε αγωγές τραπεζών υπάρχουν σωρεία υπερασπίσεων αναλόγως της κάθε περίπτωσης!

Γεγονότα, τα οποία μπορεί να αποτελέσουν σοβαρές βάσεις υπεράσπισης σε όλο το αγώγιμο δικαίωμα της αγωγής, είναι αν μολύνεται το αντικείμενο της συμφωνίας με παρανομία (illegality). Όπου υπάρχει παρανομία, το Δικαστήριο απορρίπτει την αγωγή πλήρως. Σε μία συγκεκριμένη υπόθεση, τράπεζα χρηματοδότησε την ανέγερση οικοδομής χωρίς άδεια πολεοδομική ή άδεια οικοδομής. Αυτό είναι παράνομο! Το άρθρο 20 του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου προνοεί ρητά:

(i) κάθε πρόσωπο το οποίο διενεργεί ή παραλείπει να πράξει κάτι με σκοπό να κάνει δυνατή τη διάπραξη του ποινικού αδικήματος από άλλο ή να παρέχει συνδρομή για τη διάπραξη του αδικήματος από άλλο, είναι ένοχο.

Εκβιαστικές μέθοδοι, οι οποίες ανάγονται σε καταπίεση (undue influence), όπως στα άρθρα 14 (ελεύθερη συγκατάθεση) και 16 (ορισμός του undue influence) του Περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ. 149, μπορεί να οδηγήσουν στην απόρριψη της αγωγής, άρθρο 20 του ίδιου Νόμου.

Επίσης η παραπληροφόρηση (Misrepresentation), δηλαδή είτε απόκρυψη σοβαρών γεγονότων είτε η προμελετημένα λανθασμένη συμβουλή κ.λπ., άρθρο 18 του ίδιου Νόμου, και πάλι μπορεί να οδηγήσει σε απόρριψη της αγωγής.

Τέλος η απάτη (Fraud), άρθρο 17 του Περί Συμβάσεων Νόμου, αποτελεί σοβαρό λόγο υπεράσπισης, για τον οποίο η αγωγή μπορεί να απορριφθεί. Τι είναι απάτη? Είναι θέμα γεγονότων σε κάθε περίπτωση, όπως απόκρυψη γεγονότων, ψεύτικες εκτιμήσεις, παραπλάνηση για τα πράγματα, τον νόμο κ.λπ.
Υπάρχουν όμως και σωρεία τεχνικών υπερασπίσεων.

Ένα πολύ ωραίο παράδειγμα. Το άρθρο 7 του Περί Συμβάσεων Νόμου προνοεί ότι η αποδοχή μίας πρότασης (the acceptance of an offer) πρέπει να είναι απόλυτη ή ανεπιφύλακτη (must be absolute!). Εάν πωλήσει κάποιος το χωράφι του και η πληρωμή και μεταβίβαση θα γίνει στις 31 Δεκεμβρίου, εάν το συμβόλαιο περιέχει όρο ότι ο αγοραστής δικαιούται οποτεδήποτε πριν από την 31η Δεκεμβρίου να ακυρώσει την πώληση αυτή, αυτό το έγγραφο δεν είναι πωλητήριο έγγραφο και μπορεί να ακυρωθεί.

Άλλα σοβαρά θέματα τα οποία δυνατόν να αποτελέσουν υπερασπίσεις είτε στο σύνολο του επίδικου θέματος είτε μερικώς, είναι όσα άπτονται των πολύ υψηλών επιτοκίων ή των τόκων υπερημερίας, αφού αυτά μπορεί να εκληφθούν ως τιμωρητικά (penalty).

Υπάρχει επίσης σοβαρό θέμα αν η αγωγή είναι στο όνομα του σωστού ενάγοντος! Ο Περί Εξυγιάνσεως Πιστωτικών και Άλλων Ιδρυμάτων Νόμος -είναι η άποψή μου- ότι δεν νομιμοποιεί τη διεξαγωγή δίκης στο όνομα ενός μη υπάρχοντος πιστωτικού ιδρύματος!

Θέματα εγκυρότητας υποθηκών επίσης μπορούν να εγερθούν, αφού ο Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Νόμος είναι ένας πολύ τεχνικός νόμος. Η προσεκτική και απόλυτη συμμόρφωση στις πρόνοιες του νόμου αυτού είναι προϋπόθεση για την εγκυρότητα μίας υποθήκης.
Τα παραδείγματα για μια έγκυρη υπεράσπιση μπορεί να είναι άπειρα. Το συμπέρασμα όμως είναι ένα! «Ναι, μπορείς να έχεις κάποια σοβαρή υπεράσπιση στην αγωγή Τράπεζας εναντίον σου».

ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΥ
Barrister-at-Law M.T. LONDON Δικηγόρος, Νομικός Σύμβουλος