Θεμελιώδης τακτική της δημοκρατίας στην αρχαία κοιτίδα της, την Αθήνα, ήταν η αντικατάσταση των αντιπροσώπων του λαού, ταυτόχρονα με τη λήξη μιας μόνο θητείας. Τα ονόματα όσων αποχωρούσαν διαγράφονταν από την κάλπη των νέων υποψηφίων που αναδεικνύονταν, βέβαια, με κλήρο και μπορούσαν να είναι ξανά υποψήφιοι, εφόσον υπηρετούσαν όλοι οι πολίτες στην τότε Βουλή, την Εκκλησία του Δήμου.
Όσο για τους ηγέτες των Δημοκρατικών και των Αριστοκρατικών εξοστρακίζονταν με κοινή ψηφοφορία για δέκα χρόνια, κατά την υπόδειξη του Κλεισθένη. Οι πολίτες συγκεντρώνονταν στη Συνέλευση κι ο καθένας έγραφε σ’ ένα όστρακο το όνομα του ηγέτη που ήθελε τη φυγή του από την πόλη. Aν το ζητούσαν 6.000, ο ηγέτης έπαιρνε τον δρόμο της εξορίας.
Μ’ αυτό τον τρόπο εξορίστηκαν από την Αθήνα οι μεγαλύτεροι πολιτικοί της εποχής, όπως ο Μιλτιάδης, ο Κίμων, ο Θεμιστοκλής, ο Αριστείδης, ο Θουκυδίδης και άλλοι πολλοί και διάσημοι. Και η αιτία του εξοστρακισμού ήταν απλή και λογική πρόνοια. Τους έδιωχναν για να αποκλείουν το ενδεχόμενο φαυλοκρατίας και νεποτισμού από τους πολιτικούς φίλους που αποκτούσαν όσο βρίσκονταν στην εξουσία και για να ανακόπτονται οι υπερβολικές πολιτικές φιλοδοξίες των αρχηγών. (H.D.F.Kitto, «The Greeks», σελ. 134 κ. εξ. «Η Κλασική Ελλάς, Ο Ε΄ αιών»).
Υπήρχαν, βέβαια, και άλλες διατάξεις και άλλα προνοητικά κριτήρια, όπως, για παράδειγμα, η υποχρέωση του ηγέτη να μεριμνά, ώστε οι πολίτες να γίνονται πιο ενάρετοι κι αν δεν επιτύγχανε έπεφτε στο κεφάλι του η επικρεμάμενη δαμόκλεια σπάθη του εξοστρακισμού.
Ευχερώς συνάγεται ότι η ιδεώδης αθηναϊκή δημοκρατία απείχε κατά παρασάγγας από τη δημοκρατία μας. Εδώ από γεννήσεως ανεξαρτησίας (;) συνέβαινε το εντελώς αντίθετο. Οι καβαλάρηδες της εξουσίας δεν εννοούσαν να παραδώσουν την εξουσία. Κολλούσαν σαν στρείδια στα αξιώματα κι αν τους αντικαθιστούσε ο πρόεδρος μερικοί λούζονταν τα κλάματα. Όσο για τη φροντίδα να κάνουν ενάρετους τους πολίτες ούτε λόγος. Τους βύθιζαν στη φαυλότητα ενίοτε δε και στην εξαχρείωση.
Ιδού γιατί χαιρετίσαμε την προεκλογική εξαγγελία Νίκου Αναστασιάδη ότι θα μεριμνούσε για τον χρονικό περιορισμό των θητειών του Προέδρου και των Βουλευτών και τον μεταθετό των μανδαρίνων, για την εδραίωση δημοκρατικών θεσμών και την απαλλαγή του κόσμου από την πολιτική ισοβιότητα και την «ιδιοκτησία» στα πολιτειακά αξιώματα και τους κινδύνους της δικτατορίας.
Ο διαρρέων χρόνος προεδρίας είναι αρκετός για την προώθηση της εξαγγελίας και την επιβολή θεσμικής πρόνοιας για την ανανέωση στις τάξεις του πολιτικού βίου της δημοκρατίας. Προβάλλεται σαν πολιτική, ηθική και κοινωνική αναγκαιότητα που καθίσταται επιτακτική και επείγουσα από τα συμπεράσματα που εξάγονται από τις ευρωεκλογές του 2014.
Ο λαός απαξίωσε τα κόμματα και τους πολιτικούς. Αρνήθηκε να προσέλθει στις κάλπες κατά ποσοστιαία αναλογία μεγαλύτερη από το ποσοστό όσων ψήφισαν - και είναι ισχυρό το επιχείρημα ότι και από τους ψηφίσαντες πολλοί δεν προσήλθαν για τα κόμματα αλλά για πρόσωπα, όπως διαφαίνεται από τους σταυρούς σε υποψηφίους.
Δεν προτρέχω να αποδώσω την αρνητική θέση του κόσμου έναντι της εκλογής ως οφειλόμενη σε απαξίωση ατόμων. Υποβάλλω όμως ότι ο λαός κουράστηκε φυσιολογικά από τους ίδιους ανθρώπους, στις ίδιες θέσεις, με τις ίδιες τάσεις, τις ίδιες επιδιώξεις, τις ίδιες επιχειρηματολογίες, τις επαναλαμβανόμενες ακατάσχετες φλυαρίες και τις απραγματοποίητες υποσχέσεις που μοιάζουν με ασύστολες κοροϊδίες. Ο λαός βαρέθηκε και τους ψεύτες και τις ψευτιές και τις υποκρισίες και τους υποκριτές που εξευτελίζουν το επίπεδο της αναμενόμενης ηθικής της πολιτικής σε χώρα που δεν χαρακτηρίζεται πια τριτοκοσμική.
Δεν ανέχεται πια πολιτικάντηδες του 19ου αιώνα του Τζουμπέ, που έσερναν την Ελλάδα στη διεθνή χλεύη και την περιφρόνηση. Ούτε ο πολίτης της πατρίδας μας μπορεί πια να καταδέχεται να τον θεωρούν πρόβατο και πειθήνιο όργανο των κομματαρχών.
Ο σύγχρονος άνθρωπος, πολύπειρος και πολύπαθος και πεπαιδευμένος, δεν ανέχεται να του συμπεριφέρονται σαν να είναι δούλος. Μάλιστα θα μπορούσα να επαναλάβω τον χαρακτηρισμό του Αισχύλου στους «Πέρσες» για τους Έλληνες: «Δεν είναι δούλοι ανθρώπου, ούτε υπήκοοι κανενός»! Η εξέλιξη του πολίτη υπήρξε ραγδαία στον κλύδωνα των αλλεπάλληλων δραμάτων και των αδιάκοπων ιστορικών περιπετειών. Στην Κύπρο ο ανθρώπινος τύπος της δεκαετίας του εξήντα εξέλιπε ταυτόχρονα με την εξαφάνιση της δουλοπρέπειας και της προσωπολατρίας.
Δεν είναι δεμένος με τις ηγεμονικές αυταπάτες, δεν είναι εξαρτημένος από τυραννικές θελήσεις. Άλλαξε την υποτακτική συμπεριφορά και την ανοχή του πολιτικού ραγιαδισμού. Αναμένει και είναι έτοιμος να ζήσει σε απεξαρτητοποιημένη πολιτικά κοινωνία. Θέλει να δικαιούται να εκλέγει τους άριστους σ’ όποιο κόμμα και αν είναι εντεταγμένος. Άλλωστε η οριζόντια ψηφοφορία είναι κοινή αξίωση και η ανάγκη ανανέωσης εκ βάθρων της πολιτικής ζωής ομόθυμη απαίτηση. Τον λόγο έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
