Σε προηγούμενο άρθρο μου αναφέρθηκα στην αναδιάρθρωση της τοπικής αυτοδιοίκησης. Εισηγήθηκα την κατάργηση των περισσοτέρων Δήμων και όχι τη συμπλεγματοποίηση υπηρεσιών, που θα ισοδυναμεί με χορήγηση ασπιρίνης για θεραπεία καρκίνου. Κατέληγα με την απαισιόδοξη προοπτική ότι δεν θα γίνει αναδιάρθρωση της τοπικής αυτοδιοίκησης, επειδή δεν τη θέλουν οι δήμαρχοι, οι δημοτικοί σύμβουλοι και οι κομματικές ηγεσίες. Κατέληγα μάλιστα με τα εξής: «Προσωπικά είμαι απαισιόδοξος. Μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης δεν θα γίνει, γιατί τα κόμματα ενδιαφέρονται για τα φέουδα και τον έλεγχό τους, και όχι για την αναδιάρθρωση και τη βιωσιμότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης».

Το εγχείρημα έπρεπε να θεμελιωθεί σε συγκεκριμένες εισηγήσεις σοβαρών και ανεπηρέαστων εμπειρογνωμόνων. Η Κυβέρνηση πράγματι ζήτησε από οίκους εμπειρογνωμόνων να μελετήσουν το θέμα και να υποβάλουν εισηγήσεις. Κοινή διαπίστωση ήταν ότι η μικρή Κύπρος δεν μπορεί να έχει τόσους Δήμους. Και κοινή εισήγηση των ομάδων οίκων των εμπειρογνωμόνων, με διαφορετική ίσως διατύπωση, ήταν η κατάργηση Δήμων με τη συνένωσή τους.

Η εισήγηση ήταν ορθοτάτη. Όμως κινδυνεύει να καταχωνιαστεί στα συρτάρια της αχρήστευσης ή να την καταπιεί η χοάνη της τοπικής αμεσότητας, της διαπλοκής συμφερόντων, της κομματικής σκοπιμότητας και της οργής των τοπικών αρχόντων.

Η εξέλιξη που φοβόμουνα, γι' αποτυχία της προσπάθειάς, άρχισε να μπαίνει όπως το νερό στο αυλάκι. Ο Υπ. Εσωτερικών έχει περιλάβει μέρος της φιλοσοφίας των εισηγήσεων των εμπειρογνωμόνων σε ένα νομοσχέδιο με διφορούμενες προθέσεις. «Και τούτο ποιείν κακείνο μη αφιέναι». Να κάνουμε αναδιάρθρωση, να κάνουμε δευτεροβάθμια όργανα, δίκην κεντρικών μονάδων τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά να διατηρήσουμε και τα φέουδα των κομμάτων και των τοπικών αρχόντων, αφαιρώντας τους εξουσίες και την «τοπική αμεσότητα». Και η εξοικονόμηση πάει διακοπές, αφού στόχος είναι να μείνουν όλοι ικανοποιημένοι.

Αλλά και πάλι τα κόμματα και οι τοπικοί άρχοντες δεν μένουν ικανοποιημένοι. Γιατί η απαίτησή τους δεν είναι μόνο να μην τους αφαιρεθούν τα οφίκια. Θέλουν να έχουν και τις εξουσίες, που είναι το ζουμί της όλης υπόθεσης.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον θα αρχίσουν οι διαβουλεύσεις για να καταλήξουν στις τελικές πρόνοιες του νομοσχεδίου, με στόχο να μείνουν όλοι ικανοποιημένοι, άσχετο αν η αναδιάρθρωση καταλήξει σε καταβαράθρωση της τοπικής αυτοδιοίκησης. Εγώ λέω προσωρινά, γιατί πολύ σύντομα αναγκαστικά θα καταργήσουμε τους πολλούς άχρηστους Δήμους, όταν μας αναγκάσει η αρχαία ρήση «Δει δη χρημάτων και άνευ τούτων...» δεν δύνανται να λειτουργούν οι Δήμοι, να κορδώνουν οι δημοτικοί άρχοντες και τα κόμματα να έχουν το απάνω χέρι.

‘Όμως είναι αδιανόητο και εντελώς αντιπαραγωγικό οι διαβουλεύσεις να έχουν τη μορφή συντεχνιακών διαπραγματεύσεων για επίλυση μιας εργατικής διαφοράς συμφερόντων. Η Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων, δίκην συντεχνιακών ηγετών, θα προσπαθούν να διασφαλίσουν τα κεκτημένα συμφέροντα εξουσίας των μελών τους και η εξουσία θα προσπαθεί, δίκην εργοδότη, να τους περιορίσει τα ωφελήματά τους ή να τους δώσει ανταλλάγματα, για να αποδεχθούν τις αλλαγές. Και τα κόμματα, δίκην επιδιαιτητών, να προσπαθούν να στηρίξουν ένα νομοσχέδιο, που να εξυπηρετεί τα κομματικά συμφέροντα και τους κομματοφρουρούς, μετρώντας φυσικά και τα κουκκιά τους.

Έτσι όμως δεν γίνονται διαβουλεύσεις ώστε οι πρόνοιες του νόμου να εξυπηρετούν τους πολίτες και την τοπική αυτοδιοίκηση, αλλά τα συμφέροντα των κομμάτων, των τοπικών τους επεκτάσεων και των τοπικών αρχόντων. Για τούτο η αναδιάρθρωση της τοπικής αυτοδιοίκησης δεν θα γίνει. Σε κάτι άλλο θα καταλήξουν οι διαβουλεύσεις. Κίνητρο όλων, το συμφέρον, όχι φυσικά των δημοτών.

ΠΕΤΡΟΣ Θ. ΠΑΝΤΕΛΙΔΗΣ