ΤΟΝ Μάρτιο του 2012 το διεθνές ειδησεογραφικό τηλεοπτικό κανάλι «CNNI», σε εκτενές ρεπορτάζ του πριν από τη συνάντηση ΑΠΟΕΛ-Ρεάλ Μαδρίτης για τους προημιτελικούς του Champions League λανθασμένα κατέγραψε ως τόπο προέλευσης της ομάδας μας την πόλη Nicosia στη Σικελία προκαλώντας διάφορα αρνητικά και ειρωνικά σχόλια.

Το γεγονός αυτό είναι δυστυχώς ενδεικτικό της έλλειψης αναγνωρισιμότητας των πόλεών μας και κατ' επέκταση και της ίδιας της χώρας μας από παγκόσμιας εμβέλειας ΜΜΕ όπως είναι και το «CNN» κι ελπίζω οι αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους να έχουν επιληφθεί ήδη της διόρθωσης του γενικότερου προβλήματος. Ταυτόχρονα είναι επίσης πραγματικότητα ότι ελάχιστοι Κύπριοι γνωρίζουν για την ύπαρξη στη Σικελία πόλης που φέρει το ίδιο όνομα με την πρωτεύουσά μας στη λατινογενή του εκδοχή - Nicosia.

Το παρόν άρθρο στοχεύει, πρώτον, να δώσει στο κυπριακό αναγνωστικό κοινό μια σύντομη γενική περιγραφή αυτής της πόλης, που μοιράζεται αρκετά πολιτιστικά στοιχεία -εκτός από το όνομα- με την πρωτεύουσά μας, και, δεύτερο, να θέσει προβληματισμό για την πιθανή διδυμοποίηση των δυο ομώνυμων αυτών πόλεων με την αναβάθμιση της υφιστάμενης ήδη συμφωνίας συνεργασίας τους που υπογράφτηκε το 2000.
Πρώτα απ' όλα θα τοποθετήσουμε στον χάρτη τη μικρή αυτή πληθυσμιακά πόλη με τους 15.000 κατοίκους. Οι γεωγραφικές της συντεταγμένες της είναι 37 45΄Β και 14 24΄Α. Διοικητικά η πόλη ανήκει στην επαρχία της Έννα στη ΒΑ Σικελία και βρίσκεται σε απόσταση 150 χλμ. από την πρωτεύουσα του νησιού, Παλέρμο, 100 χλμ. από την πόλη Κατάνια στην ανατολική ακτή και 170 χλμ. από την πόλη Μεσσήνα στο βόρειο άκρο του νησιού.

Το όνομα της πόλης πιθανότατα συνδέεται με κάποιο τρόπο με αυτό του πολιούχου της πόλης, Αγίου Νικολάου, του οποίου η λατρεία είναι πολύ συχνή μεταξύ των ελληνικών κοινοτήτων, παραπέμποντας στην ελληνική καταγωγή της, ενδεχομένως την περίοδο της βυζαντινής κυριαρχίας της Σικελίας. Μια άλλη εκδοχή συνδέει το όνομα της πόλης με μέλη της οικογένειας Nicosia, τα οποία εκδιώχθηκαν για πολιτικούς λόγους από τη φραγκική διακυβέρνηση της Κύπρου τον 13ο αιώνα και εγκαταστάθηκαν στην περιοχή αυτή της Σικελίας.

Η πόλη έχει πανάρχαια προέλευση και μια μακρά ιστορία, αφού ιδρύθηκε από τους Έλληνες και στη συνέχεια κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους. Ο σημερινός οικισμός αναπτύχθηκε κατά τους Βυζαντινούς χρόνους, τον 6ο αιώνα, πρώτα κάτω από την τοποθεσία του κάστρου, σε μια δυσπρόσιτη θέση, ενώ στη συνέχεια, επεκτάθηκε -στη διάρκεια της Αραβικής κυριαρχίας και αργότερα από τους Νορμανδούς- προς την εύφορη κοιλάδα. Οι Νορμανδοί προώθησαν τη μαζική μετανάστευση οικογενειών από τη Λομβαρδία και το Πιεμόντε, στη ΒΔ Ιταλία (σύνορα με τη Γαλλία), γεγονός που εξηγεί γιατί η τοπική διάλεκτος περιέχει πολλές λέξεις από την ιταλο-γαλλική διάλεκτο των περιοχών αυτών.

Οι κυριότερες ασχολίες των κατοίκων της πόλης είναι η επεξεργασία των εκλεκτών γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων της γύρω περιοχής. Ιδιαίτερης ποιότητας είναι το τοπικό ελαιόλαδο καθώς και το πολυβραβευμένο κρασί από τα οινοποιεία Cantine, ενώ από τα κτηνοτροφικά προϊόντα πιο γνωστό είναι το Sagredel Castrato, είδος νοστιμότατου βοδινού κρέατος. Επιπλέον η πόλη έχει αναπτυγμένη βιοτεχνία παραδοσιακά στους τομείς της ξυλογλυπτικής και των χειροποίητων υφαντών καλαθιών. Στους πόρους της πόλης περιλαμβάνονται ορυχεία αλατιού και θειούχα ιαματικά νερά που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή.

Τις τελευταίες δεκαετίες η πόλη έχει αναδειχθεί σε περιφερειακό τουριστικό κέντρο τόσο για Ιταλούς όσο και ξένους επισκέπτες, αφού αποτελεί ολόκληρη ένα ζωντανό μουσείο. Σημειώνεται ότι σχεδόν όλα τα κτίρια ανάγονται σε προηγούμενους αιώνες (κυρίως στην περίοδο από τον 15ο μέχρι τον 19ο αιώνα). Είναι φανερό από τον αριθμό των κτιρίων ότι ο πληθυσμός της πόλης ήταν πολύ μεγαλύτερος τους προηγούμενους αιώνες από τον σημερινό, με σημαντική μείωση να παρατηρείται λόγω αστυφιλίας και εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης κυρίως τον 19ο και 20ό αιώνα.

Αυτά τα λίγα στοιχεία δίνονται για εμπλουτισμό των γνώσεων του κοινού για τη γραφική και ιστορική πόλη της Nicosia, που βρίσκεται στη Σικελία.

Κλείνοντας, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι και μόνο το ταυτόσημο όνομα αλλά και η σχεδόν παράλληλη ιστορική και πολιτιστική πορεία (Μεγάλη Ελλάδα, Ρωμαϊκή περίοδος, Βυζαντινή περίοδος, Αραβική κυριαρχία κ.λπ.) είναι αρκετοί λόγοι που δικαιολογούν τη διδυμοποίηση των δύο πόλεων -της Λευκωσίας (Nicosia) της Κύπρου και της Nicosia της Σικελίας- και εισηγούμαι στη δημοτική Αρχή της πρωτεύουσάς μας να μελετήσει σοβαρά αυτό το θέμα.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Επικοινωνιολόγος - Ειδικός για τα ΜΜΕ