Αλγεινή εντύπωση μού έκανε μεσημβρινή τηλεοπτική εκπομπή με ανελέητο σφυροκόπημα του Ματθαίου Καριόλου από δυο έγκριτους δημοσιογράφους σχετικά με το κόστος των μαθημάτων για πρώιμη ανάπτυξη μουσικών ταλέντων, που από το 2006 προσφέρει μετά από ανάθεση που του έκανε ο τότε Υπουργός Παιδείας. Αδυνατώ να βρω εμφάνιση καταξιωμένου καλλιτέχνη στην τηλεόραση με τον παρουσιαστή να μην είναι εμφανέστατα γλοιώδης μαζί του. Εδώ όμως η επιθετικότητα ξεπρόβαλλε πέρα από την επιβαλλόμενη προσχηματική ευγένεια.

Πώς αλλιώς εξηγείται το γεγονός ότι και οι δύο παρουσιαστές επαναλάμβαναν την προτροπή για αποδοχή αξιολόγησης. Πότε άλλοτε ο δημοσιογράφος, έστω μη ικανοποιημένος από την απάντηση, επανερχόταν στην ίδια ερώτηση και πότε άλλοτε δεύτερος δημοσιογράφος επανέφερε το ίδιο θέμα και την ίδια προτροπή; Με το θέμα της ανάπτυξης ταλέντων από τη Μουσική Παιδαγωγική οι δημοσιογράφοι δεν είχαν συνάφεια, ούτε φρόντισαν να προενημερωθούν για τα βασικά. Αντιπαρέρχονταν διάφορα λεγόμενα του φιλοξενούμενου, με πιο κτυπητή την αναφορά του σε Μάστερς που δεν είναι ο τίτλος σπουδών, οι οποίες αγοράζονται από οποιονδήποτε, αλλά Master courses που δίνονται σε καλλιτέχνες στην αρχή της σταδιοδρομίας τους από κορυφαίους διεθνώς καλλιτέχνες σε πιο ώριμη ηλικία, συνήθως μερικά χρόνια πριν τους εγκαταλείψουν οι φυσικές τους δυνάμεις ή και λίγο αργότερα, όταν αφιερώνονται σε συγγραφικά, διδακτικά καθήκοντα ή σε διεύθυνση ορχήστρας.

Οργανωτές τους είναι (ευρύτερα) κρατικοί φορείς με επιδίωξη τη μεταλαμπάδευση τεχνογνωσίας, η οποία σε καλλιτεχνικά και έντονα ατομικά θέματα δεν μπορεί να γίνει με τη συνήθη ακαδημαϊκή οδό, ούτε και νωρίτερα όταν οι κορυφαίοι μεσουρανούν και δεν προθυμοποιούνται να δώσουν τεχνογνωσία.

Από το εύρημα του γενικού ελεγκτή, που έφερε το θέμα στη δημοσιότητα, δεν προχώρησαν στα πολύ απλά: Σύγκριση των απολαβών του καλλιτέχνη με αυτές ενός νηπιαγωγού ή δασκάλου στην Κύπρο, ενός αντίστοιχου Μουσικού Παιδαγωγού στο εξωτερικό, ενός άλλου μετακαλούμενου από το εξωτερικό εμπειρογνώμονα;

Αν καταχραστούμε την ευγένεια του φιλοξενούμενου και υποβάλουμε εμείς οι άπειροι σε τέτοιες αξιολογήσεις σε εθνικό επίπεδο έναν άνθρωπο με ιστορικό εθνικών αξιολογήσεων σε πολύ προηγμένη χώρα και επιπλέον με ιστορικό διεθνών αξιολογήσεων, εγείρεται θέμα ηθικής τάξης. Ειδικά δε στον κλάδο της πρώιμης ανάπτυξης μουσικών ταλέντων, όπου μεγάλο μέρος της τεχνογνωσίας δεν είναι καταγεγραμμένο καν στα πανεπιστήμια, αλλά συχνά χάνεται με αυτόν που την κατέχει. Εξάλλου, όσα καλά κι αν προσφέρει η εξωτερική αξιολόγηση, δεν είναι πανάκεια, χρησιμοποιείται δε συχνά ως μέσο υποκλοπής τεχνογνωσίας από τους αξιολογούμενους, αλλά και ως μέσο επιβολής κάποιων ειλημμένων αποφάσεων των αξιολογούντων.

Οι εντός Κύπρου δάσκαλοι μουσικής, που είναι ανθρώπινο να νιώθουν μειονεκτικά έναντι μετακαλούμενων από το εξωτερικό, έχουν ευκαιρίες στρατολόγησης και ανάπτυξης ταλέντων που προκύπτουν από την ολόχρονη παρουσία τους. Εκείνο που χρειάζονται είναι ένα εθνικό σύστημα εξωτερικής αξιολόγησης τουλάχιστον όσων συμφωνούν να υποβληθούν σ’ αυτή, για να ξέρουμε ποιος κάνει τι και με ποια επιτυχία. Κι αν θέλουμε να βοηθήσουμε περαιτέρω τους μουσικούς μας, ας κάνουμε πολιτιστικές συμφωνίες με άλλα κράτη κι ας τους προωθήσουμε ως εμπειρογνώνομες ή εκπαιδευτές ταλέντων. Τότε θα δούμε το επίπεδο και τις αντοχές τους σε συγκρίσεις.

Εν πάση περιπτώσει, τα ταλέντα δεν είναι πρόβατα για να τα μεταφέρει κανείς εδώ κι εκεί, οι εκπαιδευτές ταλέντων δεν είναι πιόνια για να μετακινούνται ή να εκτοπίζονται κατά το δοκούν ευρεθέντων σε διοικητικές θέσεις. Ούτε η αξία και φήμη κάποιου, δίκαια ή άδικα κερδισμένη, είναι φωτοστέφανος που μπορεί εύκολα να αφαιρεθεί ή να εναποτεθεί οπουδήποτε.

ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΠΟΥΜΠΟΥΡΗΣ