Εκείνο που όντως είναι διαφορετικό αυτή τη φορά είναι το γεγονός ότι η Τουρκία βρίσκεται μπροστά σε αδυσώπητα διλήμματα που θα έχουν κόστος ό,τι και αν επιλέξει, π.χ. ανάμεσα στους Κούρδους εχθρούς της και στο Ισλαμικό Κράτος
Σε σχέση με την Τουρκία, κάποια αλλάζουν και άλλα όχι. Τα τελευταία 40 χρόνια, επιθυμίες και προβλέψεις για αποδυνάμωσή της διαψεύστηκαν. Λόγω μεγέθους και συμφερόντων κυρίως των ΗΠΑ, από το 1974 παγιώθηκε ένα αδυσώπητο ανισοζύγιο δυνάμεων με την Τουρκία να υπερτερεί κατά κράτος στην Κύπρο, εν μέρει λόγω και των λαθών μας. Απογοητεύσεις και εκτιμήσεις για μια παντοδύναμη Τουρκία, έφεραν και υποδείξεις να αποδεχτούμε την όποια «λύση τώρα, επειδή κάθε επόμενη λύση θα είναι χειρότερη με την Τουρκία ακόμη πιο δυνατή».
Ωστόσο, μια κυρίαρχη Τουρκία δεν θα αποδεχόταν λύση τερματισμού της τουρκικής κατοχής, αλλά η παντοδυναμία της θα την καθιστούσε επικυρίαρχο ολόκληρης της Κύπρου με νομιμοποιημένο ρόλο στην Αν. Μεσόγειο μέσω «λύσης». Απλώς, μια παντοδύναμη Τουρκία θα μας συντρίψει κάτω από την επικυριαρχία της και αυτό δεν αλλάζει με εκκλήσεις.
Σε σχέση με την Ε.Ε. υπάρχει μια πραγματικότητα που δεν αλλάζει. Η Ε.Ε. είναι ένας πολιτικός οργανισμός με διαφορετικά και συγκρουόμενα συμφέροντα ανάμεσα στα κράτη-μέλη της. Η Κύπρος έχει μεν αποκομίσει σοβαρά πλεονεκτήματα από την παρουσία της εντός της Ε.Ε. αλλά ταυτόχρονα υπάρχει εξ ορισμού ένα σοβαρό έλλειμμα λόγω των συγκρουόμενων εθνικών συμφερόντων. Φυσικά η Ε.Ε. δεν θέλει και δεν διαθέτει άλλωστε αμυντικό βραχίονα για να στηρίξει δυναμικά ένα υπό απειλή κράτος-μέλος της, όπως η Κύπρος. Για αυτό, η Κύπρος αναπόφευκτα δεν μπορεί να προσδοκεί από την Ε.Ε. στηρίγματα αμυντικής υποστήριξης.
Οφείλει όμως να τα αναζητήσει εκτός Ε.Ε. εφόσον είναι απόλυτα αναγκαία για την επιβίωσή μας. Παράδειγμα αυτής της αλλοπρόσαλλης και εντελώς απαράδεκτης στάσης εντός της Ε.Ε. αποτελεί η θέση που εκφράζει το προεδρικό γραφείο της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (στην οποία συμμετέχω) κατά καιρούς για την Κύπρο.
Εκείνο που όντως είναι διαφορετικό αυτή τη φορά είναι το γεγονός ότι η Τουρκία βρίσκεται μπροστά σε αδυσώπητα διλήμματα που θα έχουν κόστος ό,τι και αν επιλέξει, π.χ. ανάμεσα στους Κούρδους εχθρούς της και στο Ισλαμικό Κράτος. Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια, οι επιλογές Ερντογάν-Νταβούτογλου έχουν δημιουργήσει μια διάσταση, ειδικά ανάμεσα στα δυτικά συμφέροντα και στις τουρκικές στρατηγικές επιδιώξεις, η οποία καταγράφεται καθημερινά σε δεκάδες άρθρα στον διεθνή Τύπο. Από την άλλη, Ισραήλ και Αίγυπτος, βρίσκονται σε ρήξη με την Τουρκία, κάτι που διευρύνεται και που εμείς πρέπει να ωθήσουμε.
Επειδή η αντίληψη της πραγματικότητας έχει καθοριστική σημασία στη διαμόρφωση στρατηγικής, θα πρέπει να ανιχνεύσουμε αμερόληπτα την πραγματικότητα. Με δεδομένο μάλιστα την υπέρτερη δύναμη της Τουρκίας, το ερώτημα είναι μέχρι πού μπορεί να φτάσουμε με την κλιμάκωση της υπό εξέλιξη αντιπαράθεσης στην Αν. Μεσόγειο. Αυτό το ερώτημα πρέπει να απαντηθεί.
Για δεκαετίες η Τουρκία υπήρξε και εν μέρει παραμένει ο παραχαϊδεμένος της περιοχής, που ως νατοϊκός σύμμαχος είχε την κάλυψη των ΗΠΑ και της Αγγλίας στον ψυχρό πόλεμο ενάντια στη Σοβιετική Ένωση. Με τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, η Τουρκία προβλήθηκε ως μοντέλο ισλαμικής χώρας με κοσμικό χαρακτήρα προς τον υπόλοιπο μουσουλμανικό κόσμο λόγω κυρίως της κεμαλικής ιδεολογίας που επιβλήθηκε και διαπότισε τις στρατηγικές επιλογές της Τουρκίας.
Την πρόσφατη διάσταση ανάμεσα στην Τουρκία και τα δυτικά συμφέροντα, λόγω και των τουρκικών μεγαλομανιών των Ερντογάν-Νταβούτογλου, διαπιστώνει και το περιοδικό «Economist», που παραδοσιακά στηρίζει την Τουρκία. Ο δήθεν πιστός και αφοσιωμένος σύμμαχος των συμφερόντων των ΗΠΑ και του δυτικού κόσμου, φαίνεται να χάνει σε αυτό το μέτωπο. Συνεπώς, το ανισοζύγιο δυνάμεων δεν ανατράπηκε αλλά η κατάσταση δεν είναι αυτή που ήταν για δεκαετίες.
Πρωτοστατήσαμε πριν από μια δεκαετία περίπου να αποκαλύψουμε την αγγλο-τουρκική συνωμοσία γύρω από το φυσικό αέριο. Σήμερα, είμαστε μπροστά στην κορύφωση της αντιπαλότητας με επίκεντρο την ενέργεια. Και η Κύπρος με βάση το ξεκάθαρο κυριαρχικό της δικαίωμα για ΑΟΖ, διαθέτει ενέργεια που η Ε.Ε. χρειάζεται. Με αυτό στο μυαλό, κάθε βήμα πίσω θα είναι το τέλος μας.
ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ
Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ-S&D
[email protected]
