Διαβάζοντας τα βιβλία που εκδίδονται τα τελευταία χρόνια για το κυπριακό πρόβλημα καθώς και τις συνεντεύξεις Γλαύκου Κληρίδη και Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, γεννιούνται αμείλικτα ερωτηματικά για την προσωπικότητα του Μακαρίου Γ΄ και τον ρόλο του στις δυσμενέστατες εξελίξεις σε βάρος της Κύπρου.

Οι δύο κορυφαίοι πολιτικοί τού καταλογίζουν τεράστιες ευθύνες. Από τα διάφορα βιβλία πάλι καταδεικνύεται πως δεν ήθελε την Ένωση. Και «καλά», δεν την ήθελε την Ένωση. Την ανεξαρτησία την ήθελε; Αν την ήθελε, γιατί τορπίλισε τη Ζυρίχη το 1963 και ύστερα το σχέδιο λύσης στο οποίο κατέληξε ο Γλαύκος Κληρίδης το 1973; Δυστυχώς, θεοποιήσαμε έναν Αρχιεπίσκοπο, που τελικά αποδείχθηκε μύθος ωραίος, αλλά καταστροφικός, που αποπροσανατόλισε και δίχασε τον λαό μας συνεπικουρούσης και της χούντας και ξένων παραγόντων.

Είναι εκπληκτικό και αποκαρδιωτικό μια τέτοια προσωπικότητα παγκοσμίου κύρους να αποδεικνύεται τελικά μύθος. Ένας μύθος που κτίστηκε αφενός στα προσόντα της προσωπικότητάς του της σαγηνευτικής και, αφετέρου, στη μονόπλευρη πληροφόρηση του λαού για τα γεγονότα της κάθε εποχής απ’ το 1955 μέχρι το 1977, έτος θανάτου του. Χώρια από αυτό, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες πάνω στους οποίους στηρίχτηκε η οικοδόμηση του μύθου.

Οι μύθοι όμως καταρρέουν όταν επιτραπεί στην κριτική σκέψη να λειτουργήσει και ως συνέπεια να εκφραστεί κριτικός λόγος.

Όταν, για παράδειγμα, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης δηλώνει στη συνέντευξή του στον Ν. Θεοδώρου («Μάχη», 19-10-2014), ότι είναι ο Μακάριος και οι διάδοχες κυβερνήσεις της Κύπρου που δεν ήθελαν ούτε θέλουν την πλήρη αποκάλυψη των πορισμάτων της Ελληνικής Βουλής σχετικά με την προδοσία του 1974, τι να σκεφτούμε; Πονηρευόμαστε διότι θυμόμαστε την εφημερίδα του Ηράκλη Χ’’ Ηράκλη, «Ελεύθερος Λαός», που στις 15 Μαΐου 1974 (δύο ακριβώς μήνες πριν από το πραξικόπημα 15 Ιουλίου 1974) έγραψε συγκεκριμένα ότι επίκειται πτώση της χούντας με επάνοδο του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Τα ήξερε ο Ηράκλης Χ’’ Ηράκλης. Διότι όντως αυτό έγινε αλλά με τίμημα την Κύπρο… Από πού, όμως, τα ήξερε; Ποιος τον πληροφόρησε;

Αυτό δεν δημιουργεί υποψίες; Υποψίες για πρόσωπα και γεγονότα που ακολούθησαν.

Δεν μπορεί εκατόν περίπου βιβλία για τα γεγονότα εκείνα, να αφήνουν ασυγκίνητους εμάς τους Κυπρίους. Είναι και οι βαρβαρότητες που διέπραξαν οι Τούρκοι του Αττίλα αλλά που παρασιωπήθηκαν από τις Κυβερνήσεις μας, για να μην ανταλλάξουμε γρανθοκοπήματα! Αυτά δεν έλεγε ο πρώην Υπ. Εξωτερικών Ν. Ρολάνδης οπτασιαζόμενος «ανθισμένες αμυγδαλιές» (μεταφορικά!); Εκείνη πάλι η έκθεση Κουκό, που αναφέρει συχνά ο πρώην ευρωβουλευτής Γιαννάκης Μάτσης, την οποία αποσιώπησε η Κυβέρνηση Κυπριανού;

Τι να πει κανείς; Αυτοί είναι οι χίλιοι Μακάριοι που δεν συνεχίζουν τον αγώνα; Ποιον αγώνα; Τον Μακροχρόνιο; Και έτσι εννοούσε τον Μακροχρόνιο; Υπάρχει η ιστορική του ομιλία στην Πλατεία Ελευθερίας 20ή Ιουλίου 1977, όπως υπάρχει και η συμφωνία με τον Ραούφ Ντενκτάς, τον Φεβράρη του ίδιου χρόνου. Μια ζωή ο Μακάριος ξεκινούσε σαν Παπαφλέσσας και κατέληγε συμβιβασμένος κοινός πολιτευτής. Τα κατάφερνε να φαίνεται πως πάντα έχει δίκαιο. Μεγάλο πράγματι ταλέντο.

Τι, επομένως, να περιμένουμε; Ούτε ο Θεός μπορεί να βοηθήσει, αφού δεν ξέρουμε τι θέλουμε ή είμαστε ολιγόπιστοι και δειλοί και συμφεροντολόγοι. Αρνούμαστε να βάλουμε τον δάκτυλον εις τον τύπο των ήλων.

Δεν ξέρουν κάποιοι το «μάθετε την αλήθεια και αυτή ελευθερώσει υμάς». Μια ελευθερία αλλιώτικη, εσωτερική και ύστερα εξωτερική. Αν την γνώριζαν και την πίστευαν άλλοι, θα 'ταν η πορεία μας. Κάλλιον αργά παρά ποτέ.