Πρόσφατα και με επαυξανόμενη κι επιτεινόμενη την κριτική προσέγγιση για την ορθότητα ή μη της προβολής στη δεκαετία του πενήντα του αιτήματος του κυπριακού λαού για αυτοδιάθεση/ένωσή του με τον ελεύθερο μητροπολιτικό Ελληνισμό, θεωρούμε επάναγκες να παραθέσουμε επί τροχάδιν, έστω, κάποια τοτινά πολιτικοστρατιωτικά δρώμενα.

Στους επικριτές της αρχής της αυτοδιάθεσης από ορισμένους διακατεχόμενους -όπως σωστά παρατηρήθηκε- από ένα φοβερό, μαζοχιστικό σύνδρομο αυτομαστίγωσης -και που με σαδιστική μανία ρίπτουν πάντα τον λίθον του αναθέματος «επί τας κεφαλάς» των Ελλήνων της Κύπρου και του Ελληνισμού γενικότερα-, θα σημειώσουμε κάποια γεγονότα αναντίρρητα.

Οι περισπούδαστοι αναλυτές προβάλλουν δύο παράγοντες που, όπως διατείνονται, καθιστούσαν το αίτημα ανέφικτο και τον στόχο, επομένως, ουτοπικό και ατελέσφορο. Το γεγονός, συγκεκριμένα ότι η κρίση στο Σουέζ και η απώλεια των βρετανικών βάσεων στην Αίγυπτο αναβάθμιζαν για τη βρετανική πολιτική τη στρατηγική σημασία της Κύπρου, και το δεύτερο επικαλούμενο κατά του αιτήματος στοιχείο, υποδεικνύουν τη συναφή επίσημη τουρκική αντίδραση.

Αν δούμε, όμως, νηφάλια το όλο ζήτημα, διαπιστώνουμε γεγονότα πασιφανή που συνηγορούν κατά κράτος υπέρ του αιτήματος για αυτοδιάθεση στην ταραγμένη εκείνη περίοδο. Επισκοπούντες, λοιπόν, τα γεγονότα καταγράφουμε τις πιο κάτω διαπιστώσεις.

Πρώτο: Η Κύπρος δημογραφικά κατά την εν λόγω δεκαετία αριθμούσε 500.000 κατοίκους, από τους οποίους το 82% ήσαν Έλληνες - και Έλληνες έχουν το δικαίωμα να αποκαλούνται για πλείστους όσους λόγους. κι ιδιαίτερα γιατί αισθάνονταν Έλληνες. κάποτες θα τα πούμε και για τους θεωρητικολογούντες περί DNA - 17% Τούρκοι, μ’ ένα ακατάγραφο ακόμη αριθμό βίαια εξισλαμισθέντων Ελληνοκυπρίων, που πεισματικά και πειστικά απαιτούσαν το πανανθρώπινο δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, καταπεμπόμενο απ’ όλα ανεξαίρετα τα κόμματα (δεξιά, αριστερά, κεντρώα) κι εκφραζόμενο με το σαρωτικό ενωτικό δημοψήφισμα της 15ης του Γενάρη του 1950, παρ’ όλες τις προωθημένες κυβερνητικές βολές προς τους δημόσιους υπαλλήλους και τους δασκάλους.

Δεύτερον: Η ανθρωπότητα πίστευε μετά το τέλος του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου στην πλήρη κατάρρευση των εξευτελιστικών -και για τη στοιχειώδη έννοια του ανθρωπισμού- αποικιοκρατικών συστημάτων. Εξάλλου οι οραματισμοί τους διαδοχικά υλοποιούνταν, με μόνη εξαίρεση την περίπτωση της Κύπρου, που ατύχησε να έχει ν’ αντιμετωπίσει ένα αιθεροβάμονα, αδίστακτο, ανθέλληνα Βρετανό Υπουργό Εξωτερικών και μετέπειτα Πρωθυπουργό, τον Άντονυ Ήντεν.

Εξάλλου, οι Βρετανοί ιθύνοντες θεωρούσαν την Κύπρο δευτερευούσης στρατηγικής σημασίας ύστερα, μάλιστα, από το Χογκ-Κογκ και την Τζαμάικα.

Ο Ήντεν, που σπούδασε ανατολικές, περσική και αραβική, γλώσσες στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, τάχθηκε ευθύς εξαρχής κατά του αιτήματος του κυπριακού λαού για αυτοδιάθεση - Ένωση, αποσπώντας το Κυπριακό από το Υπουργείο Αποικιών και εντάσσοντάς το στο Υπουργείο Εξωτερικών.

Ο Ήντεν θα πολεμήσει λυσσαλέα το αίτημα για αυτοδιάθεση - Ένωση του κυπριακού λαού και αυτοπροβαλλόμενος ως ο κατ’ εξοχήν ειδήμων του Συντηρητικού Κόμματος επί ζητημάτων εξωτερικής πολιτικής, και λίγο έλειψε να οδηγήσει την ανθρωπότητα σε πυρηνικό ολοκαύτωμα με την κρίση που ο ίδιος προκάλεσε στο Σουέζ και υπήρξε ο κύριος αντιδραστικός μοχλός κατά του αιτήματος της αυτοδιάθεσης, για να παραιτηθεί λίγους μήνες στερνότερα μετά το διεθνές ρεζίλεμα που υπέστη στο Σουέζ και τον ενταφιασμό του υπερφίαλου ονείρου για επιβολή της παγκόσμιας βρετανικής επικηδεμόνας. Να σημειωθεί, πρόσθετα, ότι έτρεφε ανεξήγητο μίσος ενάντια στην Ελλάδα χαρακτηρίζοντάς την ασταθή χώρα, ενώ τον Στρατάρχη Αλέξανδρο Παπάγο, τον μόνο από τους ηγέτες της Ευρώπης που πολέμησε μαζί τους και φυλακισμένο απ’ τους Ναζί στο Νταχάου, χαρακτηρίζοντάς τον «ανάξιον εμπιστοσύνης» - όταν ο Πεταίν στη Γαλλία, ο ηγέτης της Ουγγαρίας, ο Αντωνέσκου στη Ρουμανία, ο Μάννερχαϊμ στη Φιλανδία, ο Φράνκο στην Ισπανία, και οι κατ’ εξοχήν «επιτήδειοι ουδέτεροι», οι Τούρκοι ερωτοτροπούσαν με τον Χίτλερ!, «παίζοντας», κατά την εξαιρετικά χαρακτηριστική παροιμιώδη έκφραση, «μαζί του τα καπάκια»!

Έτσι, με ποιο ηθικό έρεισμα θα αντιδρούσανε στην Ένωση οι καιροσκοπικά και χρησιμοθηρικά πάντοτες δρώντας Τούρκοι (το δεύτερο επιχείρημα των αμφισβητιών), όταν στην αντίπερα του Αιγαίου όχθη, οι Έλληνες γίνονταν ολοκαύτωμα για την υπόθεση της παγκόσμιας ελευθερίας κι οι Έλληνες της Κύπρου πύκνωναν με 35.000 εθελοντές -κατέχοντας την παγκόσμια πρωτιά εν προκειμένω στο σοβαρότατο θέμα τούτο- τις συμμαχικές στρατιές;

ΠΕΤΡΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ