Γνώμονας του Συμβουλίου της Ευρώπης είναι η οικοδόμηση μιας ενεργειακής ΕΕ, με κύριο σκοπό την προσιτή, ασφαλή και αειφόρο ενεργειακή ανάπτυξη. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η πρόσφατη συμφωνία του Συμβουλίου της Ευρώπης που αφορά τους ενεργειακούς στόχους της ΕΕ για το 2030, οι οποίοι έχουν χαρακτηριστεί φιλόδοξοι από τους Ευρωπαίους ηγέτες. Οι στόχοι που έχουν τεθεί είναι απόλυτα εφικτοί, αφού είναι αποτέλεσμα πολλαπλών μελετών των τελευταίων ετών, καθώς επίσης δίκαιοι για κάθε κράτος-μέλος, χωρίς να αυξάνουν σημαντικά το ενεργειακό τους κόστος.
Σε γενικές γραμμές, η συμφωνία για το 2030 περιλαμβάνει τους ακόλουθους δεσμευτικούς στόχους: (α) τουλάχιστον 40% μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου σε σύγκριση με το 1990, (β) αύξηση της χρήσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας τουλάχιστον στο 27%, (γ) αύξηση της ενεργειακής απόδοσης τουλάχιστον στο 27%, (δ) αύξηση της ενεργειακής ασφάλειας αναφορικά με τον ηλεκτρισμό και το φυσικό αέριο και (ε) ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας με την επίτευξη ηλεκτρικών διασυνδέσεων μέχρι το 15% της ηλεκτρικής δυναμικότητας του κάθε κράτους-μέλους.
Ειδικά η τελευταία στόχευση είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ΕΕ, αφού με την αύξηση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων θα είναι εφικτή η επιπλέον διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ηλεκτρικό ισοζύγιο της ΕΕ. Με αυτόν τον τρόπο η ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια θα παράγεται εκεί που υπάρχει υψηλό ανανεώσιμο δυναμικό (άρα σε χαμηλή τιμή). Παράλληλα με την αύξηση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων θα αυξηθεί σημαντικά η ενεργειακή ασφάλεια και συνάμα θα μειωθούν οι εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου.
Γι' αυτό η ΕΕ θα λάβει τέτοια επείγοντα μέτρα, έτσι ώστε οι διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας να φτάσουν το 10% όχι αργότερα από το 2020 για κράτη-μέλη που δεν έχουν ακόμη φτάσει ένα ελάχιστο επίπεδο ολοκλήρωσης της ενεργειακής εσωτερικής τους αγοράς, που είναι τα κράτη της Βαλτικής, η Πορτογαλία και η Ισπανία, και για τα κράτη-μέλη που έχουν απομονωμένα ηλεκτρικά συστήματα, όπως είναι η Κύπρος. Η ΕΕ θα προσφέρει σχετικές πηγές χρηματοδότησης, προκειμένου να διασφαλιστεί ο στόχος του 10%. Επιπλέον, θα γίνουν σχετικές ενέργειες για την επίτευξη του στόχου του 15% έως το 2030. Ειδική προσοχή θα δοθεί στα απομακρυσμένα ή/και λιγότερο καλά συνδεδεμένα μέρη της ενιαίας αγοράς, όπως είναι η Μάλτα, η Κύπρος και η Ελλάδα. Η ΕΕ προτρέπει τους διαχειριστές δικτύων και τις ρυθμιστικές Αρχές να περιλαμβάνουν τέτοιες ηλεκτρικές διασυνδέσεις στον 10ετη σχεδιασμό τους.
Οι πιο πάνω σημαντικές αποφάσεις είναι ιδιαίτερης σημασίας για τη χώρα μας, αφού λαμβάνονται υπ' όψιν οι ιδιαιτερότητες της Κύπρου ως μικρό απομονωμένο νησιωτικό ενεργειακό σύστημα. Συνάμα, έχοντας υπόψη τη δυσχερή οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χώρα μας, η απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για συγχρηματοδότηση των έργων διασύνδεσης είναι ιδιαίτερα σημαντική, έτσι ώστε η Κύπρος να επιτύχει τον βέλτιστο σχεδιασμό του μελλοντικού της ενεργειακού συστήματος, με την οικονομική συμβολή της ΕΕ. Με αυτόν τον τρόπο αναμένουμε ότι μέχρι το 2030 η ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου με το ενεργειακό σύστημα της ΕΕ θα είναι εφικτή και σε πλήρη λειτουργία, επιτρέποντας την επιπλέον διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΟΥΛΛΙΚΑΣ
PhD, DTech, Πρόεδρος Συμβουλίου Ενεργειακής Πολιτικής, Αναπληρωτής Καθηγητής Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου
