Η οικονομική καταστροφή ήρθε από τον τρόπο που η Πολιτεία, Κεντρική Τράπεζα και πολιτική εξουσία, διαχειρίστηκαν την οικονομία και μαζί το τραπεζικό πρόβλημα

Υπάρχει και είναι διαδεδομένη η αντίληψη ότι η οικονομική καταστροφή στην Κύπρο ήρθε από τις τράπεζες. Αυτό είναι κομμάτι μόνο της αλήθειας. Μάλλον το μικρότερο. Από αλλού ήρθε μοιραίο χτύπημα που γκρέμισε ολόκληρη την οικονομία. Θα τολμήσουμε να αγγίξουμε ολόκληρη την αλήθεια; Να πούμε στον κόσμο γιατί ζήμιωσε και υποφέρει τόσο πολύ...
Κακοδιαχείριση, αλόγιστη επέκταση και αποφάσεις που θα πρέπει να ελεγχθούν διότι διάβρωσαν το τραπεζικό σύστημα, σίγουρα υπήρξαν. Αποκαλύπτονται. Και θα πρέπει να υπάρξει και τιμωρία.

Δεν ήταν, όμως, ποτέ αρκετές για να φέρουν τέτοια καταστροφή. Όχι. Δεν ήταν ποτέ δυνατό αυτή η κακή τραπεζική -μαζί και με κάποιες απάτες ακόμα- να διαλύσουν την οικονομία της Κύπρου.

Η καταστροφή ήρθε από τον τρόπο που η Πολιτεία, Κεντρική Τράπεζα και πολιτική εξουσία, διαχειρίστηκαν την οικονομία και μαζί το τραπεζικό πρόβλημα. Δεν υπάρχει πια αμφιβολία ότι διόγκωσαν το υπαρκτό πρόβλημα στα όρια της καταστροφής. Ξεχείλωσαν το σύστημα επίτηδες, νομίζω. Ένα πρόβλημα που ήταν διαχειρίσιμο, το έκαναν μοιραίο.

Αυτό φαίνεται τώρα και μέσα από τις αποκαλύψεις των New York Times. Αποκαλυπτικό το κείμενο του Thomas Landon, αλλά εμάς εδώ στην Κύπρο δεν μας έμαθε κάτι καινούριο. Τεκμηριώνει όμως με τα πρακτικά της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) πράγματα που ήδη γνωρίζαμε. Πράγματα που σημαίνουν τεράστιες ευθύνες για κάποιους.

Αποκαλύπτεται τώρα πώς λειτούργησε ο περίφημος «αναπνευστήρας» που επέτρεψε να λαθροβιώσει για λίγους μήνες μια τράπεζα. Εκείνος ο «αναπνευστήρας» που κέρδισε «πολιτικό χρόνο» για κάποιους. Αλλά κόστισε όχι ένα και δύο, αλλά αρκετά δισεκατομμύρια στην Κύπρο. Αυτός ο κερδισμένος «πολιτικός χρόνος» έκοψε ουσιαστικά το οξυγόνο στην κυπριακή οικονομία.

Ήταν παράτυπο, ήταν καταχρηστικό, ήταν φοβερά ζημιογόνο να δίνονται χιλιάδες εκατομμύρια (9 δις, λένε) σε μια τράπεζα που δεν ήταν φερέγγυα, που δεν μπορούσε να σωθεί.

Θα ρωτήσει ο κόσμος, πού πήγαν αυτά τα δισεκατομμύρια; Τα έκλεψαν κάποιοι;

Όχι. Δόθηκε η ευκαιρία σε κάποιους πληροφορημένους ή και απλώς «υποψιασμένους» καταθέτες να αποσύρουν τα λεφτά τους. Και, τελικά, οι άλλοι καταθέτες τα έχασαν όλα! Πιθανώς να δόθηκαν ακόμα με αυτά τα κεφάλαια και ορισμένα δάνεια, από εκείνα που «πήγαν του βρόντου». Ενώ, η υποχρέωση των 9 δις μεταφέρθηκε, εντελώς παράλογα, στην άλλη τράπεζα, την Τράπεζα Κύπρου.

Γιατί όμως «μεταφέρθηκαν» οι υποχρεώσεις έκτακτης ρευστότητας (ELA) στην άλλη τράπεζα; Διότι δεν υπήρχε άλλος τρόπος να ανακτηθεί αυτή η ρευστότητα που άφηνε την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου (ΚΤΚ) εντελώς εκτεθειμένη.

Η συνολική εικόνα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί αλλιώς, παρά σαν ένα Μεγάλο Κόλπο! Βρόμικο κόλπο σε βάρος της Κύπρου...

Τον Δεκέμβριο 2012, που συζητούσαν αυτά τα τρομερά πράγματα μέσα στους τέσσερις τοίχους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής, η κυπριακή Κεντρική είχε ήδη στα χέρια της τα προκαταρκτικά αποτελέσματα μελέτης για τις κυπριακές τράπεζες, την οποία η ίδια είχε κατ’ επιλογήν αναθέσει σε διεθνή οίκο (PIMCO). Η μελέτη αυτή έδειχνε ότι η τράπεζα για την οποία γίνονταν οι συζητήσεις για έκτακτη ρευστότητα δεν ήταν πια φερέγγυα.

Και, όμως, η Κεντρική Τράπεζα φρόντιζε «με νύχια και με δόντια» να της δίνει δισεκατομμύρια ρευστότητα. Κεφάλαια που… έφευγαν από το παράθυρο!

Ο διοικητής της Κεντρικής, όπως του είχε ανατεθεί από τον Πρόεδρο του κράτους είχε ήδη διαπραγματευτεί το χρηματο-οικονομικό κομμάτι του Μνημονίου. Οκτώβριο-Νοέμβριο είχε τελειώσει «χωρίς προβλήματα» (μας είπαν) το χρηματο-οικονομικό κομμάτι. Τον Δεκέμβριο του 2012, που συζητούσαν με τον εκπρόσωπο της Γερμανίας και άλλους στο Συμβούλιο της ΕΚΤ, ήδη είχε συμφωνηθεί με την Τρόικα ότι η συγκεκριμένη τράπεζα θα πήγαινε σε εκκαθάριση. Από τις πρώτες γραμμές του, το Μνημόνιο-2012 έγραφε ότι «μη βιώσιμες τράπεζες θα διαλύονται»...

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η διαπραγμάτευση εκείνη του χρηματο-οικονομικού Μνημονίου έγινε με τρόπο που να καλύψει την «τρύπα» των 9 δις ELA. Γιατί αυτό το βάρος το είχε η Κεντρική της Κύπρου. Εκείνη έδινε ρευστότητα με μη ικανοποιητικές εξασφαλίσεις σε μια τράπεζα που ήξερε ότι επρόκειτο να κλείσει!

Τι θα έκαναν, λοιπόν, με τον ELA, όπως ρωτούσε ο Γερμανός κ. Βάϊσμαν.

Τον φόρτωσαν στους Κύπριους καταθέτες. Τον πλήρωσαν οι μέτοχοι. Τον άφησαν μεγάλο βαρίδι στην πορεία σταθεροποίησης της Κύπρου. Για να καλυφθεί η αμαρτωλή περίοδος από τον Οκτώβριο 2011 μέχρι τον Δεκέμβριο 2012.

Η απόφαση για να «ρίξουν» την υπό εκκαθάριση τράπεζα (Λαϊκή) μέσα στην άλλη τράπεζα, η οποία χρειαζόταν απλώς ένα «ελεγχόμενο» ποσό ανακεφαλαιοποίησης, ήταν αποτέλεσμα αυτών που αποκαλύπτουν (τεκμηριωμένα), οι New York Times.

Η απόφαση για να «αποστειρωθεί» το ευρωπαϊκό σύστημα, απομονώνοντας την Κύπρο, δηλαδή η κακήν-κακώς πώληση των ελλαδικών εργασιών, ήταν επίσης απότοκο εκείνων των εξελίξεων.

Μα εκεί καταστράφηκε η Κύπρος!

Αυτά είναι πράγματα, νομίζω, που θα πρέπει να λάβουν υπόψη οι ανακριτικές Αρχές. Αυτά όμως είναι πράγματα, για τα οποία θα πρέπει να χύσει φως, να ανοίξει τα χαρτιά της η ίδια η Κεντρική Τράπεζα. Πρέπει, λοιπόν, να διαλευκανθούν αυτά τα πράγματα.

Να ανοίξει το «μαύρο κουτί» και να φανούν καθαρά και όποιες τυχόν υπάρχουν ευθύνες για τους κεντρικούς τραπεζίτες της Κύπρου και όποιους άλλους υψηλά ιστάμενους αξιωματούχους της Πολιτείας. Από τον Οκτώβριο 2011, που χάθηκαν σε μια νύχτα (χωρίς καμία αντίδραση!) 4,5 δις, μέχρι την περίοδο Μαΐου-Δεκεμβρίου 2012, που «πέταξαν» και έγιναν καπνός άλλα 9 δις.

Περιμένουμε από τις εισαγγελικές και τις ανακριτικές Αρχές.

Περιμένουμε και από την Κεντρική να διαλευκάνει αυτά τα θέματα.

Π. ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ
Βουλευτής Λευκωσίας (ΔΗΣΥ)