Πέραν της επαναδραστηριοποίησης της οικονομίας, που δεν θα έχει έσοδα για το Κράτος, ο Υπ. Οικονομικών θα πρέπει να βάλει στις προτεραιότητές του κι άλλες πηγές εσόδων, που δεν θα επηρεάσουν το ήδη βεβαρημένο βαλάντιο του κόσμου…

Κάθε τόσο ακούμε για μιαν απόφαση ή σκέψη για την επιβολή πρόσθετων επιβαρύνσεων ή αποκοπή δαπανών από μέρους της Κυβέρνησης, που αφορούν ιδιαίτερα τις υπηρεσίες που προσφέρει. Η τάση αυτή είναι σύμφωνη με τη γενική φιλοσοφία της λιτότητας που επέβαλε η Τρόικα και το Γιούρογκρουπ για αντιμετώπιση της σοβούσας οικονομικής κρίσης. Τη μέθοδο αυτή την παρομοίασα κάποτε με εκείνην του Χότζα με τον γαΐδαρό του.

Ελπίζω να μην έχει κι η κυπριακή οικονομία την τύχη του υπομονετικού εκείνου τετράποδου! Είχα εισηγηθεί, παράλληλα με την εφαρμογή του Μνημονίου, να δώσουμε έμφαση στην ανάπτυξη ή επανεκκίνηση της οικονομίας, όπως αρέσκετο κάποτε να τη χαρακτηρίζει ο συμπαθής, κατά τα άλλα, Υπουργός Οικονομικών.

Μίλησα κάποτε για προσπάθεια αύξησης του παρονομαστή του κλάσματος του δημοσιονομικού ελλείμματος και του δημόσιου χρέους, που είναι το ΑΕΠ της χώρας. Κι εκεί που αναθαρρήσαμε ότι επιτέλους κι η Τρόικα επείστηκε για την ανάγκη προώθησης της δραστηριοποίησης της οικονομίας και ζήτησε να ετοιμαστεί Έκτακτο Σχέδιο, δεν επανήλθε στο τελευταίο Μνημόνιο στο θέμα αυτό κι ούτε ζήτησε να πληροφορηθεί για την πρόοδο που έκαμε η υπό τον Υφυπουργό παρά τω Προέδρω διορισθείσα αρμόδια Επιτροπή.

Ας σημειωθεί ότι πρόσφατα ο ίδιος ο Υφυπουργός ανέλαβε και τα καθήκοντα του Επιτρόπου Μεταρρύθμισης της Δημόσιας Υπηρεσίας. Πώς θ' αντεπεξέλθει σε όλα αυτά; Εισηγούμαι να χρησιμοποιήσει αυτούσια το Γραφείο Προγραμματισμού για το Σχέδιο, και το Τμήμα Προσωπικού για την αναδιάρθρωση της Δημόσιας Υπηρεσίας. Η όλη εργασία θα έχει έτσι τις ευλογίες του Προέδρου.

Πέραν της επαναδραστηριοποίησης της οικονομίας, που δεν θα έχει μόνο οφέλη για τον τόπο γενικά αλλά κι έσοδα για το Κράτος, ο Υπουργός Οικονομικών θα πρέπει να βάλει στις προτεραιότητές του κι άλλες πηγές εσόδων, που δεν θα επηρεάσουν το ήδη βεβαρημένο βαλάντιο του κόσμου.

Δεν νοείται να μένει για τόσο καιρό η εκκρεμότητα αναφορικά με τον Διευθυντή του ενδυναμωμένου Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων. Η πλήρωση της θέσης έπρεπε να γίνει αμέσως, ώστε το Τμήμα να συμβάλει περισσότερο προς αυτήν την κατεύθυνση τόσο με την είσπραξη των οφειλόμενων προς το Δημόσιο φόρων όσο και με τη συστηματική προώθηση άλλων σχεδίων προσπόρισης εσόδων για τον κρατικό κορβανά. Είναι πάνω στο τελευταίο που θα ήθελα να κάμω μερικές εισηγήσεις προς μελέτη από μέρους των αρμοδίων του Υπουργείου Οικονομικών και της Κυβέρνησης.

Μήπως είναι καιρός να επαναλάβουμε το πείραμα της φορολογικής αμνηστίας του 2003/2004; Η Κυβέρνηση του μ. Γλαύκου Κληρίδη, όπως κι αργότερα του Δημήτρη Χριστόφια, εκληροδότησε τότε ένα πολύ μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες του τελευταίου Υπουργού Οικονομικών Τάκη Κληρίδη.

Επειδή η σκοπούμενη ένταξη της Κύπρου στην ΟΝΕ προσέκρουε στην κακή κατάσταση των δημόσιων οικονομικών, με εισήγηση του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων η Κυβέρνηση του μ. Τάσσου Παπαδόπουλου υιοθέτησε προσωρινή φορολογική αμνηστία για όσους έφερναν κεφάλαιά τους από το εξωτερικό ή δεν τα είχαν δηλώσει για φορολογικούς σκοπούς.

Τα ποσά που εισπράχτηκαν από ένα πολύ μικρό φορολογικό συντελεστή και ανήρχοντο σε μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια λίρες, εκάλυψαν πλήρως το δημοσιονομικό έλλειμμα, εμείωσαν σε διαχειρίσιμα επίπεδα το δημόσιο χρέος κι άνοιξαν τον δρόμο για υιοθέτηση του ευρώ. Δεν ξέρω ακριβώς ποια είναι σήμερα η κατάσταση.

Έχω την εντύπωση, όμως, ότι με το καθεστώς ελεύθερης διακίνησης κεφαλαίων, που ίσχυσε, και τις οικονομικές αναταραχές που υπήρξαν από το 2008, καθώς και τις πολύ επικερδείς ευκαιρίες που παρουσιάστηκαν διεθνώς στην τοποθέτηση χρημάτων, θα πρέπει και σήμερα να υπάρχουν πολλά κυπριακά κεφάλαια στο εξωτερικό. Ο επαναπατρισμός τους με τη μέθοδο αυτή, θα ενίσχυε όχι μόνο τα δημόσια οικονομικά αλλά και τα ρευστά διαθέσιμα των τραπεζών για χρηματοδότηση της οικονομίας γενικότερα.

Μήπως θα 'πρεπε να προωθήσουμε πιο συστηματικά την πολεοδομική αμνηστία σήμερα, που ξεκίνησε από το 2011 με τροποποίηση της σχετικής νομοθεσίας για προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών, που παραμένουν για δεκαετίες χωρίς τίτλους ιδιοκτησίας κι αμαυρώνουν το καλό όνομα της κυπριακής κτηματαγοράς στο εξωτερικό; Η επίσπευση της διαδικασίας αυτής, πέραν των δημοσίων εσόδων, θα ενίσχυε και την επαναδραστηριοποίηση του κατασκευαστικού τομέα και την απασχόληση.

Αντί της συνεχούς αντιπαράθεσης με τις Οργανώσεις των υπαλλήλων του Δημοσίου, μήπως θα 'πρεπε να ξεκινήσει ένας διάλογος στα πλαίσια των παραγνωρισμένων Επιτροπών Προσωπικού για αλλαγές σε ορισμένα βασικά θέματα της Δημόσιας Υπηρεσίας, που θα βοηθούσαν και την υποχρέωσή μας για διαρθρωτικές αλλαγές στον ευρύτερο δημόσιο τομέα; Θα ξεκινούσα με τις κλίμακες εισόδου ή πρώτου διορισμού, όπου δεν υφίστανται κεκτημένα ή συμφωνημένες υποχρεώσεις.

Οι κλίμακες αυτές θα πρέπει να μειωθούν στα επίπεδα ανάλογων κλιμάκων της αγοράς. Η προσελκυστικότητά τους θα εξαρτάται από τις ευκαιρίες ανέλιξης για τους καλούς δημόσιους λειτουργούς. Θα συνέχιζα με συζήτηση του θέματος της ένταξης όλων των δημοσίων υπαλλήλων στο αναλογικό σχέδιο κοινωνικών ασφαλίσεων, το οποίο μπορεί να βελτιωθεί, την παράταση του ορίου αφυπηρέτησης, την αλλαγή και/ή αύξηση των ωρών απασχόλησης και την υιοθέτηση του θεσμού της εναλλαξιμότητας για παλαιούς και νέους κ.ά.

Τα μέτρα αυτά θα οδηγούσαν στην εξοικονόμηση δαπανών αλλά και στη συσσώρευση αρχικά σημαντικών ποσών σε ταμεία, που διαχειρίζεται το Κράτος. Το ίδιο αποτέλεσμα θα είχε κι η άμεση εφαρμογή του ΓΕΣΥ. Το σχετικό ταμείο θα πρέπει να χειρίζεται το Κράτος.

ΔΡ. ΙΑΚΩΒΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ
Πρώην Υπουργός,
Πρώην Γενικός Διευθυντής Γραφείου Προγραμματισμού
www.iacovosaristidou.com